Josquin Baston

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Josquin Baston
Algemene informatie
Geboren Ca 1515
Overleden Ca 1576
Land CoA-Habsburg-Netherlands.png Habsburgse Nederlanden
Werk
Beroep Componist
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Josquin Baston ook Joannes, Jean of Jo. (geboren omstreeks 1515 (?) - overleden omstreeks 1576) was een componist die behoorde tot de Franco-Vlaamse School van polyfonisten. Aangezien zijn eerste werk uitgegeven werd bij Tielman Susato in Antwerpen en Petrus Phalesius in Leuven, wordt aangenomen dat hij uit het hertogdom Brabant afkomstig was..

Leven[bewerken | brontekst bewerken]

Er wordt vermoed dat Baston een Italiëreis heeft gemaakt, omdat zijn stijl duidelijk op invloed uit die richting wijst. Vermoedelijk diende hij aan de hofkapel van de Poolse koning Sigismund II August van Polen in Krakau in de periode 1552-53. Mogelijk is hij dezelfde persoon als ene Johan Paston, van wie geweten is dat die tussen 1559 en 1566 actief was aan de hoven van Kopenhagen en Stockholm. Ook aan de hoven van Oostenrijk, Saksen en Brunswijk-Calenberg zou hij actief zijn geweest. Waar en wanneer hij precies is overleden, is onbekend.

Werk[bewerken | brontekst bewerken]

Zijn chansons en motetten verenigen uitdrukkingskracht en charme met oordeelkundig gebruik van muzikale knepen als de canon; in zijn zesstemmige treurzang over de dood van een niet geïdentificeerde 'Lupus', herhalen de twee middelste stemmen zes keer in canon de Gregoriaanse Requiemzang in verschillend contrapunt.

Een aantal van zijn werken werd gepubliceerd in Salblingers Concentus (1545) en in een Leuvense verzamelbundel (1554) van de muziekdrukker en -uitgever Petrus Phalesius.

Er zijn ook zeven vierstemmige Nederlandse liederen van Josquin Baston bewaard gebleven in de bloemlezingen uit het Nederlands lied die als Het ierste musijck boexken mit vier partijen en Het tweetste musijck boexken mit vier partijen door Tielman Susato werden verzameld en in Antwerpen uitgegeven in 1551. Het enige vijfstemmige Nederlandse lied waar we weet van hebben, is in geen van de twee bekende bronnen volledig bewaard gebleven.

De Nederlandse liederen van Josquin Baston (spelling ontleend aan Bonda):

  1. Een gilde heeft sijn deerne ter scheijmaeltijt ghebeden
  2. Een gilde jent reet laest naer Ghent
  3. Een meijsken was vroech opgestaen
  4. Lecker Beetgen en Cleijn Bier
  5. Lijden en verdraghen moet ick op dit termijn
  6. Mijns liefkens bruijn ooghen
  7. Naelde, naelde, goe fijne naelden
  8. Verhuecht u nu bedructe geesten

Waardering[bewerken | brontekst bewerken]

De musicoloog Burney prees Bastons composities vanwege hun soepelheid, ritme en melodie en voor de duidelijke aanwijzingen over de toon waarop ze moeten worden gespeeld.

In 2021 nam Floris De Rycker met zijn ensemble "Ratas del viejo Mundo" een CD op, volledig gewijd aan Vlaams- en Franstalige chansons van Josquin Baston (Ramée RAM2103).

Franco-Vlaamse School van polyfonisten
Generatie 1:Johannes Brassart · Gilles Binchois · Simon le Breton · Antoine Busnois · Guillaume Dufay · Thomas Fabri · Hayne van Ghizeghem · Arnoldus de Lantins · Hugo de Lantins · Robert Morton · Johannes Pullois · Jacobus Vide
Generatie 2:Alexander Agricola · Eloy d'Amerval · Jacobus Barbireau · Loyset Compère · Jean Japart · Johannes Martini · Johannes Ghiselin alias Verbonnet · Johannes Ockeghem · Johannes Stockem · Johannes Tinctoris
Generatie 3:Noel Bauldeweyn · Antoine Brumel · Nicolaes Craen · Josquin Des Prez · Antonius Divitis · Antoine de Févin · Heinrich Isaac · Erasmus Lapicida · Nicolas Liégeois · Johannes Lupi · Jacob Obrecht · Matthaeus Pipelare · Pierre de la Rue · Paulus de Roda · Gaspar van Weerbeke
Generatie 4:Benedictus Appenzeller · Jakob Arcadelt · Antoine Barbe · Josquin Baston · Arnold von Bruck · Jacobus Clemens non Papa · Thomas Crecquillon · Gheerkin de Hondt · Theodor Evertz · Franciscus Florius · Nicolas Gombert · Lupus Hellinck · Pierken Jordain · Joannes de Latre · Pierre de Manchicourt · Gherardus Mes · Servaes van der Muelen · Carolus Souliaert · Tielman Susato · Gerardus van Turnhout · Hieronymus Vinders · Adriaan Willaert · Jan van Wintelroy · Joannes Zacheus
Generatie 5:Jan Belle · Severin Cornet · Ludovicus Episcopius · Noé Faignient · Jacobus Florii · Balduin Hoyoul · Orlando di Lasso · Jacobus de Kerle · Claude Lejeune · Philippus de Monte · Andreas Pevernage · Jacob Regnart · Philippe Rogier · Mathieu Rosmarin (Mateo Romero) · Cypriano de Rore · Gerardus van Turnhout · Jan van Turnhout · Jacobus Vaet · Hubert Waelrant · Giaches de Wert