Joannes de Latre

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Joannes de Latre
Bladmuziek van het lied Al hadde wy vijfenveertich bedde (Jacob Baethen, Maastricht, 1551)
Algemene informatie
Geboren 1510
Geboorteplaats Vlaanderen
Land Wapen van het prinsbisdom Luik Prinsbisdom Luik
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Joannes (Jean) de Latre (ook Delatre of Delattre, bijgenaamd Petit Jean of Jean Petit); (Vlaanderen of Luik omstreeks 1505 - Utrecht, 31 augustus 1569) was een polyfonist uit de Franco-Vlaamse School (kapelmeester en componist).

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

In het jaar 1544 werd De Latre kapelmeester van de Luikse Sint-Maartenskerk. In hetzelfde jaar werd hij daarenboven aangesteld als succentor aan de hofkapel van de Luikse prins-bisschop Joris van Oostenrijk (tot 1557). In 1563 nam hij een betrekking in Amersfoort aan. Een jaar later was hij weer aan de Luikse Sint-Martenskerk, waar hem in 1565 echter ontslag werd verleend. Daarop trok De Latre naar Utrecht, waar hij vermeld wordt als kanunnik (verbonden aan de Sint-Janskerk en de Buurkerk). Daar was hij kennelijk ook muzikaal actief en hij verbleef er tot aan zijn dood.

Oeuvre[bewerken | brontekst bewerken]

Talrijke vocale werken zijn van hem bewaard gebleven, waaronder 25 meerstemmige Lamentaties en 30 vierstemmige wereldlijke liederen.

In 1554 verscheen bij de Maastrichtse boekdrukker Jacob Baethen een muziekwerk van De Latre, genaamd Lamentationes aliquot Ieremiae, dat opgedragen was aan de proost van het Sint-Servaaskapittel, de latere aartsbisschop van Keulen Anton van Schaumburg. Dit drukwerkje bevindt zich thans in een bibliotheek in Heilbronn en behoort bij de belangrijkste muziekdrukwerken uit deze periode.

Een bijzondere bundel liederen verscheen in 1563 in Düsseldorf, bij Johannes Oridryus, (de vroegere rector van de Latijnse school in Amersfoort), en diens neef Albertus Buysius, onder de titel Cantionum musicarum quae diversis vocibus diversoque diomate gallico et teutonico ombnibus instrumentis musicis attemperatae sunt, liber unus nunc primum in lucem editus Verdere delen zijn niet bekend. De opmerkelijke inhoud bestaat uit wereldlijke liederen in het Frans en het Nederlands, Nederlandse kerstliederen en een drinklied in een mengeling van Nederlands en Latijn. De bundel werd opgedragen aan Willem van Oranje. Het enige bewaarde exemplaar van deze bundel is echter onvolledig.

Een voorbeeld van een door De Latre meerstemmig gezet lied, op tekst van Conradius Sylvius, waarin Nederlandse en Franse tekst wordt afgewisseld:

Prenez plaisir ghij gheesten amoreus

(tekst van Conradius Sylvius)

Prenez plaisir ghij gheesten amoreus,
En zouckt den keest [=de kern] d'amyable[!] musicque.
Touchez la bien weet ock coragieus,
Is teerste swaer s'amendra par praticque,
Joye chercez want die verhuecht den man.
Amersfort plaisant ne sois melancholique,
Ne vous fauldra te dienen Petit Jan.
Doulceur cherchant in al sijn fantasie,
Een melodie faisant a six a quatre.
Laissant le dur gheesst goede harmonije,
Als wel geleert de soy en chant esbatre.
Tousiours dehait geheel van herten blije,
Rustich int werck & non opiniastre.
Es recht den gheest de Petit Jan de Latre,"

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Bron[bewerken | brontekst bewerken]

  • 'De meerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw', Jan Willem Bonda, Uitgeverij Verloren, Hilversum, 1996, ISBN 90-6550-545-8
Franco-Vlaamse School van polyfonisten
Generatie 1:Johannes Brassart · Gilles Binchois · Simon le Breton · Antoine Busnois · Guillaume Dufay · Thomas Fabri · Hayne van Ghizeghem · Arnoldus de Lantins · Hugo de Lantins · Robert Morton · Johannes Pullois · Jacobus Vide
Generatie 2:Alexander Agricola · Eloy d'Amerval · Jacobus Barbireau · Loyset Compère · Jean Japart · Johannes Martini · Johannes Ghiselin alias Verbonnet · Johannes Ockeghem · Johannes Stockem · Johannes Tinctoris
Generatie 3:Noel Bauldeweyn · Antoine Brumel · Nicolaes Craen · Josquin Des Prez · Antonius Divitis · Antoine de Févin · Heinrich Isaac · Erasmus Lapicida · Nicolas Liégeois · Johannes Lupi · Jacob Obrecht · Matthaeus Pipelare · Pierre de la Rue · Paulus de Roda · Gaspar van Weerbeke
Generatie 4:Benedictus Appenzeller · Jakob Arcadelt · Antoine Barbe · Josquin Baston · Arnold von Bruck · Jacobus Clemens non Papa · Thomas Crecquillon · Gheerkin de Hondt · Theodor Evertz · Franciscus Florius · Nicolas Gombert · Lupus Hellinck · Pierken Jordain · Joannes de Latre · Pierre de Manchicourt · Gherardus Mes · Servaes van der Muelen · Carolus Souliaert · Tielman Susato · Gerardus van Turnhout · Hieronymus Vinders · Adriaan Willaert · Jan van Wintelroy · Joannes Zacheus
Generatie 5:Jan Belle · Severin Cornet · Ludovicus Episcopius · Noé Faignient · Jacobus Florii · Balduin Hoyoul · Orlando di Lasso · Jacobus de Kerle · Claude Lejeune · Philippus de Monte · Andreas Pevernage · Jacob Regnart · Philippe Rogier · Mathieu Rosmarin (Mateo Romero) · Cypriano de Rore · Gerardus van Turnhout · Jan van Turnhout · Jacobus Vaet · Hubert Waelrant · Giaches de Wert