Kerstmuziek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Adventskapel in Dresden (2014)

Kerstmuziek is religieuze of populaire muziek die vooral in de kersttijd wordt uitgevoerd. De gezongen muziek wordt over het algemeen benoemd met het woord kerstlied. Men kan hierbij meerdere soorten onderscheiden.

Onderscheid[bewerken | brontekst bewerken]

Er kan onderscheid worden gemaakt tussen religieuze kerstliederen, die over de geboorte van Jezus Christus gaan, en de profane liederen die de sfeer rond Kerstmis beschrijven (de Kerstman, sneeuw of gezelligheid). De profane liederen zijn veelal van Amerikaanse oorsprong. De Kerstmanliederen komen overeen met onze Sinterklaasliederen.

Daarnaast is er klassieke muziek die speciaal voor kerst is gecomponeerd, zoals het Weihnachtsoratorium van Johann Sebastian Bach.

Bepaalde ideologieën als het communisme, het liberalisme, het laïcisme en het nationaalsocialisme bestrijden (bestreden) de christelijke viering van Kerstmis; zo werd O Tannenbaum (O denneboom) in het Derde Rijk gebruikt ter verdringing van overige kerstliederen.

De religieuze kerstliederen omvatten ook een aantal canonische liederen die een verschillende afkomst en ouderdom hebben. Voor de Nederlanden zijn een aantal kerstliederen bekend uit de 15e en 16e eeuw, te vinden in handschriften die waarschijnlijk hun oorsprong vinden in kringen rond de Moderne Devotie, terwijl het genre voor de Spaanse Nederlanden in de zeventiende eeuw muteert naar de Cantiones natalitiae. Een lied als Hoe leyt dit kindeke of Nu zijt wellekome stamt uit het begin van de nieuwe tijd; Stille Nacht werd in het begin van de negentiende eeuw geschreven.

In de twintigste eeuw werden de liederen Jingle Bells en (I'm dreaming of a) White Christmas, beide producten van de Amerikaanse muziekindustrie, de bekendste vertegenwoordigers van de tweede soort kerstliederen. Veel popartiesten hebben sindsdien een kerstlied gemaakt. Een eigenaardigheid hierbij is dat deze liederen in Nederland niet of nauwelijks doorbreken, doordat er een taboe rust op kerstliederen vóór 6 december (men wil het Sinterklaasfeest beschermen), en zo'n lied op die manier weinig tijd heeft om populair te worden.

In sommige liederen komt Kerstmis zelfs niet voor (Jingle Bells gaat alleen over sneeuw) maar desondanks worden ze als kerstliederen beschouwd en is het niet correct ze buiten de kersttijd te zingen of te spelen.

Bekende uitvoerders van kerstmuziek zijn de traditionele Engelse Christmas Carol Singers. In de kledij uit de periode van Charles Dickens zingen deze zangers vocaal en meestal vierstemmig allerhande bekende kerstliederen tijdens de kerstperiode.

Voorbeelden[bewerken | brontekst bewerken]

Klassieke kerstmuziek[bewerken | brontekst bewerken]

Traditionele christelijke kerstliederen[bewerken | brontekst bewerken]

Andere Nederlandstalige kerstliedjes[bewerken | brontekst bewerken]

Traditioneel Engelstalige kerstliedjes[bewerken | brontekst bewerken]

Dit zijn zogenaamde Christmas carols, waarvan een groot aantal is gearrangeerd door de Britse organist David Willcocks

Profane Engelstalige kerstliedjes[bewerken | brontekst bewerken]

Pop-kerstliederen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Christmas carols van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.