Keldermans (bouwmeestersgeslacht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Sint-Romboutstoren in Mechelen, bekendste bouwwerk van de Keldermans familie.
Gedenkplaat aan de Sint-Jan Evangelistkerk in Tervuren met vermelding van de Keldermans familie

Het Keldermans bouwmeestersgeslacht was een Brabantse familie van architecten, glasschilders en beeldhouwers actief in de 15e en 16e eeuw, afkomstig uit Mechelen. Hun succes bestond erin dat zij een totaal concept aanboden : zowel het ontwerp, als de uitvoering en de levering van bouwmaterialen. Ze bezaten een eigen steengroeve in Perk en een atelier in Mechelen aan de Dijle, waarlangs zij hun bouwmaterialen vervoerden. De plannen, tekeningen, berekeningen en kennis werden van generatie op generatie doorgegeven. Daardoor geleken de ontwerpen soms sterk op elkaar : bijvoorbeeld het paleis van de grote raad in Mechelen (onderdeel nu van het stadhuis) en het stadhuis van Middelburg, of de Sint-Romboutstoren en zijn wat kleinere versie : de Sint-Jacobstoren in Antwerpen.

De eerste in de rij was Vlaams architect Jan II Keldermans, die samen met zijn kinderen en diens nakomelingen vooral roem verwierven met typisch Brabants Gotische stijl in zowel de bouwkunst als in de beeldhouwkunst. Zij waren niet enkel actief in het hertogdom Brabant, maar kregen ook geregeld opdrachten vanuit Holland en Zeeland. De meesten onder hen werden evenals hun grootvader stadsarchitect van Mechelen en de latere generatie schopte het zelfs tot hofarchitect bij keizer Karel V (ca. 1500-1530). Eén van hen, Antoon III, werkte als beeldhouwer zelfs in Spanje aan de nieuwe kathedraal van Salamanca. Opvallend is dat zij volledig uit beeld verdwijnen nadat de gotiek als bouwstijl uit de mode viel. Sommigen maakte carrière in andere domeinen: Jan de zoon van Matthijs II schopte het tot secretaris van de grote raad van Mechelen, Anthonis de zoon van Rombout II werd schepen van de stad Antwerpen.

Het Keldermans geslacht werd bekend door het ontwerp en de bouw van de grote toren van de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen. Jan II komt het meest in aanmerking als de ontwerper, de architect en de belangrijkste bouwmeester[1]. Hij zou het begin van de werken echter zelf niet meer meemaken en de eerste steen werd bijgevolg gelegd onder toezicht van zijn zoon Andries. Andere telgen uit de Keldermansfamilie die achtereenvolgens de werken geleid hebben zijn Antoon I, Antoon II, Rombout II en Laurens II.

De oorspronkelijke familienaam van het geslacht was Van Mansdale (ook, Van Mansdaele). De naam Keldermans werd door Jan II bedacht en in gebruik genomen, omdat het huis van de familie bekendstond als 'Het Kelderken' en hij als 'Jan van Het Kelderken' naambekendheid begon te verwerven. Sommigen hadden een hekel aan de bijnaam Keldermans en weigerden steevast hun plannen met die naam te tekenen, en gebruikte dus hun echte naam Van Mansdale.

Stamboom van de familie Keldermans[bewerken]

 
 
 
 
 
 
 
 
Jan I
(13451425)
Beeldhouwer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jan II
(13751445)
Architect
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Andries I
(14001488)
Architect
 
 
Rombout I
(14201489)
Glasschilder
 
Jan III
Beeldhouwer
 
Matthijs I
Beeldhouwer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Antoon I
(c. 14401512)
Architect
 
 
 
Matthijs II
(fl. 14781495)
Beeldhouwer
 
 
Andries II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Antoon II
(d. 1515)
Architect
 
Rombout II
(14601531)
Architect
 
Laurens I
(fl. 1485)
Beeldhouwer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Laurens II
(d. 1534)
Architect
 
Johan Van Mansdale
(d. 1516)
Architect
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Marcelis
(c. 15001557)
Architect

Het Keldermans bouwmeestersgeslacht[bewerken]

Lijst van bouwwerken (selectie)[bewerken]

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Keldermans - Een architectonisch netwerk in de Nederlanden, staatsuitgeverij,'s-Gravenshage ISBN 90 12 05545 8
  • Kerkelijke bouwprojecten van de bouwmeesters uit de Keldermans-familie, Bianca van den Berg