Kepler Space Observatory

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ruimtetelescoop Kepler
Keplerspacecraft-20110215.jpg
Algemene informatie
NSSDC ID 2009-011A
Organisatie NASA
Lancering 7 maart 2009
Lanceerplaats Cape Canaveral SLC17B
Gelanceerd met Delta 7920-10L
Gewicht 478 kg
Type omloopbaan Heliocentrische baan
Type telescoop Schmidt camera
Golflengte waarnemingen 400–865 nm
Telescoop diameter 0.95 m
Omvang oppervlak 0.708 m2
Website
Portaal  Portaalicoon   Heelal
Kepler-186f is één van de door de ruimtesonde ontdekte planeten

Het Kepler Space Observatory is een satelliet die ontwikkeld is door NASA om planeten die net als de Aarde bewoonbaar kunnen zijn op te sporen. Het onbemande ruimtevaartuig is vernoemd naar de astronoom Johannes Kepler. De telescoop meet de lichtkromme van rond 190.000 sterren in een veld van 105 deg2 in het sterrenbeeld Zwaan.

Tot nu toe (6 januari 2015) zijn er 1004 [1] exoplaneten gevonden rond andere sterren met bij benadering dezelfde afmetingen als de gasreuzen in ons zonnestelsel. De uitdaging is nu om exoplaneten te vinden die bewoonbaar zouden kunnen zijn zoals de Aarde. Dat houdt in dat ze een factor 30 tot 600 minder massa dan Jupiter moeten hebben en in de bewoonbare zone rond een ster moeten liggen. De bewoonbare zone is een zone op een zodanige afstand van de moederster, dat er vloeibaar water op de planeet mogelijk is.

Op 27 januari 2015 ontdekken wetenschappers met behulp van de Kepler-ruimtetelescoop een 11,2 miljard jaar oud planetenstelsel met vijf exoplaneten. Het stelsel van Kepler-444 is daarmee het oudste nu bekende planetenstelsel in het melkwegstelsel.

Status[bewerken]

De lancering van Kepler Space Observatory was gepland voor 6 maart 2009, maar vond uiteindelijk plaats op 7 maart 2009, 03:49:57 UTC.[2] In januari 2006, werd de missie acht maanden uitgesteld om budgettaire redenen en consolidatie door NASA. In maart 2006 werd het opnieuw voor 4 maanden uitgesteld door fiscale problemen. De high-gain antenne werd vervangen door een gimballed design via een bevestiging aan het frame van de satelliet om de kostprijs en de complexiteit te beperken; dit slechts ten koste van één observatie per maand minder.

De "Deployable dust cover" (stofkap) werd afgestoten op 8 april 2009. Licht van de sterren kon zo de satelliettelescoop binnendringen. Na enige dagen testen, noodzakelijk voor calibratie van de instrumenten, begon Kepler op 12 mei 2009 met zijn wetenschappelijke missie.


Op 14 mei 2013 wordt bekend dat de telescoop definitief is uitgevallen.[3] Een tweede reactiewiel, waarmee de stand van de telescoop werd geregeld, viel uit, waardoor de stand niet meer voldoende nauwkeurig kan worden geregeld.

Op 16 mei 2014 heeft NASA een plan bedacht om de Kepler-ruimtetelescoop weer functioneel te maken.[4] De satelliet raakte enige tijd geleden beschadigd en kon geen balans meer houden. NASA gaat Kepler nu stabiliseren door de zon als derde gyroscopisch vliegwiel in te zetten.

Detectiemethode[bewerken]

Kepler past de detectiemethode toe waarbij een planeet, in onze gezichtslijn, voor de ster passeert (een overgang). Dat is natuurlijk van het totale aantal van alle planeten bij sterren slechts een klein percentage. De planeet blokkeert gedeeltelijk het licht van die ster en dat kan gemeten worden. Als men zo een planeet gevonden heeft kan uit de lichtblokkade en de tijdstippen ervan de grootte en de baanperiode van de planeet berekend worden.[1][5]

Ontdekkingen[bewerken]

In juni 2010 werd bekend dat Kepler alleen al tijdens de eerste zes waarnemingsweken meer dan 750 potentiële planeten bij andere sterren heeft opgespoord.[6] Naar schatting zal het bij ongeveer de helft van deze waarnemingen ook daadwerkelijk om een planeet gaan, maar zelfs dat aantal is bijna genoeg om het totale aantal planeten dat de afgelopen vijftien jaar bij andere sterren is ontdekt in één klap te verdubbelen.

In mei 2016 is het aantal ontdekkingen opgelopen tot 1284. Om als planeet erkent te worden moet de waarschijnlijkheid dat het wel degelijk om een planeet gaat, groter zijn dan 99 procent. Indien men deze eis afzwakt zijn er nog eens 1327 exemplaren die in aanmerking komen voor verdere studie. Dus meer dan het dubbel. Sinds de Keplermissie weet men dat planeten in andere zonnestelsels gemeen goed zijn en dat er dus nog meer planeten dan sterren zijn.

550 zijn rotsachtige planeten zoals de aarde. Negen daarvan bewegen zich in de bewoonbare zone. Samen met de reeds bekende exoplaneten brengt dit het aantal planeten waarop vloeibaar water mogelijk is op 23. In de vier jaren dat Kepler in werking is heeft hij 150 000 sterren onderzocht in een klein gebied van de hemel.

Door het grote aantal kandidaten heeft men de zoektechniek moeten aanpassen. De eerste twee decenia van het onderzoek naar exoplaneten moesten de kandidaat-planeten één voor één onderzocht worden. Nu gebruikt men een statistische methode. Door middel van statistische analyse worden alle kandidaten gelijktijdig en automatisch onderzocht.

In 2018 lanceert de Nasa de missie TESS — Transiting Exoplanet Survey Satellite - die op dezelfde manier 200 000 nabije sterren zal onderzoeken op het bestaan van aardachtige planeten.

Niet zozeer een ontdekking dan wel een onderzoeksopdracht was de studie van 2007 OR10. Dit is een dwergplaneet buiten de baan van Uranus. Samen met de ruimtetelescoop Herschel werd dit object bestudeerd. Kepler is zeer gevoelig voor lichtveranderingen. Hierdoor is hij uitermate geschikt voor het waarnemen van kleine objecten zoals kometen, asteroïden, manen en dwergplaneten in ons eigen zonnestelsel. Dit is niet vanzelfsprekend wat het licht van een klein voorwerp kan komen van een klein, zeer helder voorwerp dan wel van een groot donker voorwerp. Herschel werd gebruikt voor meting van de warmtestraling van 2007 OR10 en combinatie met de gegevens van Kepler leverde nauwkeurige gegevens op over de dwergplaneet.

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. a b (en) The Extrasolar Planets Encyclopaedia
  2. (en) Kepler Team Cuts Costs, Avoids Cancellation
  3. Kepler geeft de geest
  4. NASA blaast Kepler-satelliet via 'truc' nieuw leven in
  5. Hoe ontdek je nieuwe planeten?, Tim de Graaff, Sciencespace.nl
  6. Satelliet ontdekt honderden planeten

Externe links[bewerken]