Komedie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Zie filmkomedie voor het filmgenre.
Tragedie en komedie, Romeins mozaïek
Tragedie en komedie (maskers)
Komedie en tragedie

Een komedie (Oudgrieks: κωμῳδία, kōmōidía), ook blijspel genoemd, is een theaterstuk, film, televisieprogramma of boek met het doel het publiek te amuseren en de kijkers aan het lachen te maken. In de tijd van de oude Grieken tot in de renaissance betekende 'komedie' een verhaal dat goed afliep, in tegenstelling tot een tragedie, een verhaal dat slecht afliep.

Dit wordt bereikt door de situatie, de acties, de relaties tussen personages en de taal te overdrijven. Hierdoor ontstaan lachwekkende situaties.

Er zijn verschillende indelingen voor komedies mogelijk:

Theater[bewerken]

Het theater en het volkstheater (amateurtoneel) krijgen nog bijna uitsluitend publiek tijdens jaarlijkse feesten in een of andere stad[1].

Komedies van Shakespeare[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Komedies van Shakespeare voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Traditioneel zijn de toneelstukken van William Shakespeare gegroepeerd in drie categorieën: drama's, komedies, en historische stukken. "Komedie" had in de Elizabethaanse tijd een andere betekenis dan die van de moderne komedie. Een komedie van Shakespeare was een toneelstuk met een happy end, meestal met huwelijken tussen de ongehuwde personages, en een meer ludieke toon en stijl dan zijn andere stukken. Komedies van Shakespeare bevatten vaak thema's als:

  • De strijd die jonge geliefden moeten leveren om moeilijkheden te overwinnen, die vaak door ouderen veroorzaakt worden
  • Scheiding en hereniging
  • Persoonsverwisseling
  • Slim personeel
  • Verhoogde spanningen, vaak binnen een familie
  • Meerdere, met elkaar verweven plots
  • Veelvuldige woordspelingen

Verscheidene komedies van Shakespeare, zoals Measure for Measure en All's Well That Ends Well, hebben een ongewone toon met een moeilijke combinatie van humor en tragiek, waardoor ze als probleemstukken gecategoriseerd worden.

Film[bewerken]

Tegenwoordig eist de film in de bioscoop en de comedy (sitcom[2]) op tv het leeuwendeel van de aandacht op. Komische langspeelfilms hebben meestal een happy end, maar soms niet, dan spreekt men van een tragikomedie. Meestal komt er ondanks een vermenging met tragische situaties romantiek bij kijken. De komische film kende zijn eerste hoogtepunt voor het doorbreken van de geluidsfilm op het einde van de jaren '20 in de Verenigde Staten: films van Charlie Chaplin, het duo Stan Laurel, Oliver Hardy en de stuntman Buster Keaton. In recentere tijden kennen we de (kort)films van Dean Martin, Jerry Lewis, Bob Hope, Peter Sellers, Monty Python, Mel Brooks, Eddie Murphy, Steve Martin, Jim Carrey en Rowan Atkinson (Mr. Bean).

Het is ook veel moeilijker om een komedie te schrijven dan een tragedie:[bron?] komedies hebben doorgaans een makkelijk voorspelbaar einde, maar het schrijven van de plot is geen sinecure (gemakkelijke taak). Elke grappige wending (zowel in theater, stand-upcomedy als in film) wordt tegenwoordig getest op haar werking voor een voor dit doel samengesteld publiek, alvorens de beslissing valt om in productie te gaan.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Zoals met de Gentse Feesten
  2. Enkele van de talloze voorbeelden: 'Allo 'Allo! (Eng.), Schone Schijn (Eng.), Smack the Pony (Eng.), Third Rock from the Sun (Am.)