Lijst van scènes, aria's en koren met orkest van Mozart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De categorie Scènes, aria's, vocale duetten, trio's en kwartetten in de Köchelverzeichnis omvat 54 aria's van Mozart voor sopraan, alt, tenor of bas en 4 vocale ensembles voor twee, drie of vier stemmen.

De categorie scènes, aria's, vocale duetten, trio's en kwartetten omvat de volgende soorten vocale werken:

  • scenas (scènes) of concertaria's, bestemd voor uitvoering in een concertuitvoering, los van een dramatische context zoals in een opera of een oratorium. Er is hierbij geen verband met de term scène in relatie tot een toneelstuk of film, wat meestal betrekking heeft op een zelfstandige dramatische (sub)eenheid van een acte. Een scena betreft een aria met een voorafgaand recitatief dat de volgende aria inhoudelijk inleidt en plaatst. In het onderstaande overzicht zijn zij te herkennen door de scheiding in de titel met 3 punten.
  • invoegaria's op een nieuwe tekst om de rol van de operakarakter uit te breiden; ook geschreven om de vocale kwaliteiten van een specifieke zanger of zangeres nog beter tot hun recht te laten komen.
  • vervangende aria's die al bestaande aria's in Mozarts eigen opera's of in die van andere componisten moesten vervangen, vaak op basis van dezelfde tekst; reden hiervoor kunnen de technisch vocale kwaliteiten van de specifieke uitvoerder zijn die of meer of anders kan, of meer eist, of juist niet in staat is de originele aria uit te voeren.
  • aria's voor gebruik in huiselijke kring met familie of vrienden;
  • aria's voor officiële gelegenheden, op teksten die een rijke beschermheer moeten prijzen;
  • aria's uit Mozarts leerperiode, veelal op teksten van Pietro Metastasio.
ARIA'S, SCÈNES EN KOREN MET ORKEST VAN MOZART
Mozart drawing Doris Stock 1789.jpg
KV
 
titel
 
plaats van compositie
 
auteur
 
bezetting
 
opmerkingen
 
SOPRAAN
23 Conservati fedele Den Haag, oktober 1765 Pietro Metastasio (uit diens Artaserse) sopraan en strijkers mogelijk geschreven voor Caroline van Nassau-Weilburg
78 (73b) Per pièta, bell'idol mio Den Haag, 1765-1766 Pietro Metastasio (uit diens Artaserse) sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers
79 (73d) O temerario Arbace...Per quel paterno amplesso Holland, 1765-1766 Pietro Metastasio (uit diens Artaserse) sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers KV 73d is een fragment van 3 maten
70 (61c) A Bernice...Sol nascente Salzburg, 1767-1769 anoniem sopraan, 2 hoorns en strijkers waarschijnlijk een licenza (een eerbetoon ingevoegd in een opera), ingevoegd in Giuseppe Sarti's opera Vologeso, en te ere van Prins-aartsbisschop Sigismund von Schrattenbach
K. deest Cara, se le mie pene Salzburg? 1767? anoniem sopraan, 2 hoorns, viool, altviool en bas
88 (73c) Fra cento affani e cento Milaan, februari of maart 1770 Pietro Metastasio sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns, 2 trompetten en strijkers aria monumentale, hoogstwaarschijnlijk voor een virtuso castraat geschreven; in autograaf sterke inkortingen
77 (73e) Misero me...Misero pargoletto Milaan, maart 1770 Pietro Metastasio (uit diens Demofoonte) sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers
82 (73o) Se ardire, e speranza Rome, 25 april 1770 Pietro Metastasio (uit diens Demofoonte) sopraan, 2 fluiten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de castraat Giovanni Manzuoli, die de titelrol zong in Mozarts Ascanio in Alba
83 (73p) Se tuti i mali miei Rome, april of mei 1770 Pietro Metastasio (uit diens Demofoonte) sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de sopraan Anna Lucia de Amicis, die de rol van Giunia in Mozarts Lucio Silla zong
74b Non curo l'affetto Milaan of Padua, begin 1771 Pietro Metastasio (uit diens Demofoonte) sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers
217 Voi avete un cor fedele Salzburg, 26 oktober 1775 anoniem sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers vervangende aria voor Baldassare Galuppi's opera Le nozze di Dorinda
272 Ah, lo prevedi...Ah, t'invola agl'occhi miei Salzburg, augustus 1777 Vittorio Amadeo Cigna-Santi (uit diens Andromeda) sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers concertaria; geschreven voor de Praagse sopraan Josepha Dussek, echtgenote van Jan Ladislav Dussek
294 Alcando, lo confesso...Non sò d'onde vieni Mannheim, 24 februari 1778 Pietro Metastasio (uit diens Olimpiade) sopraan, 2 fluiten, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers concertaria geschreven voor Aloysia Weber; later zette Mozart de tekst op nieuwe muziek voor bas (KV 512); samen met KV 295 en KV 486a in 4 dagen geschreven tijdens het eerste verblijf in Mannheim
486a (295a) Basta vincesti...Ah, non lasciarmi, no Mannheim, 27 februari 1778 Pietro Metastasio (uit diens Didone abbandonata) sopraan, 2 fluiten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers concertaria geschreven voor Dorothea Wendling, die de rol van Ilia in Idomeneo zou zingen; samen met KV 294 en KV 295 in 4 dagen geschreven tijdens het eerste verblijf in Mannheim
538 Ah se in ciel, benigne stelle schetsen in Mannheim? 1778?; voltooid in Wenen, 4 maart 1788 Pietro Metastasio (uit diens L'eroe cinese) sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor Aloysia Weber; in particella (zangpartij plus baslijn) geschreven in Mannheim, de latere versie zou Mozarts laatste compositie voor Weber zijn
316 (300b) Popoli di Tessaglia...Io non chiedo, eterni dei Parijs, juli 1778; München, 8 januari 1779 Raniero de Calzabigi sopraan, hobo, fagot, 2 hoorns en strijkers concertaria voor Aloysia Weber, op een tekst uit Glucks opera Alceste
368 Ma che vi fece, o stelle...Sperai vicino il lido Salzburg, 1779-1780 of München 1780-1781 Pietro Metastasio (uit diens Demofoonte) sopraan, 2 fluiten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers concertaria, waarschijnlijk geschreven voor Elisabeth Wendling, die de rol van Electra in Idomeneo zong
369 Misera, dove son!...Ah! non son'io che parlo München, 8 maart 1781 Pietro Metastasio (uit diens Ezio) sopraan, 2 fluiten, 2 hoorns en strijkers concertaria; Mozarts laatste werk voor hij definitief vertrok naar Wenen
374 A questo seno deh vieni...Or che il ciel Wenen, april 1781 Giovanni de Gamerra (uit diens Sismano nel Mogul) sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de mannelijke sopraan Francesco Caccarelli, eveneens in dienst van aartsbisschop Colloredo, ter gelegenheid van een concert voor diens vader, Prins Rudolf Joseph Colloredo
119 (382h) Der Liebe himmliches Gefühl Wenen?, 1782? anoniem sopraan, [2 hobo's, 2 hoorns en strijkers] bestaat alleen in een ongedateerde autograaf (voor stem en piano); Ludwig Köchel maakt melding van orkestdelen, die nu verloren zijn
383 Nehmt meinen Dank, ihr holden Gönner Wenen, 10 april 1782 anoniem sopraan, fluit, hobo, fagot en strijkers geschreven voor Aloysia Weber
416 Mia speranza adorata...Ah, non sai qual pena Wenen, 8 januari 1783 Gaetano Sertor (uit diens Zemira) sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns, strijkers concertaria, geschreven voor Aloysia Weber
178 (125i, 417e) Ah, spiergarti, oh Dio Wenen, juni 1783 anoniem sopraan, [orkest] bestaat alleen in een ongedateerde autograaf (voor stem en piano); er is ook een ongedateerde autograaf met alleen de vocale partij
418 Vorrei speigarvi, oh Dio Wenen, 20 juni 1783 anoniem sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor Aloysia Weber voor haar Weense debuut, voor Pasquale Anfossi's Il curioso indiscreto, evenals KV 419 en 420
419 No, no, che non sei capace Wenen, juni 1783 anoniem sopraan, 2 hobo's, 2 hoorns, 2 trompetten, pauken en strijkers geschreven voor Aloysia Weber voor haar Weense debuut, voor Pasquale Anfossi's Il curioso indiscreto, evenals KV 418 en 420
490 Non più, tutti ascolti...Non temer, amato bene Wenen, 10 maart 1786 anoniem (Lorenzo da Ponte?) sopraan, 2 klarinetten, 2 fagotten, obligaat viool en strijkers invoegaria voor een privéuitvoering van Idomeneo in het paleis van Prins Johann Adam Auersperg
505 Ch'io mi scordi di te?...Non temer, amato bene Wenen, 26 december 1786 anoniem (Lorenzo da Ponte?) sopraan, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns, obligaat fortepiano en strijkers geschreven voor het afscheidsconcert van Ann Selina (Nancy) Storace, die de rol van Susanna in Le nozze di Figaro had gezongen; Mozart speelde zelf de pianopartij bij het concert
528 Bella mia fiamma...Resta, o cara Praag, 3 november 1787 D. Michele Scarcone sopraan, fluit, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor Josepha Dussek; Mozart verbleef bij de Dusseks in hun Villa Bertramka bij Praag[1]
540c In quali eccessi...Mi tradi quell'alma ingrata Wenen, 30 april 1788 Lorenzo da Ponte sopraan, fluit, 2 klarinetten, fagot, 2 hoorns en strijkers invoegaria, voor de heropvoering van Don Giovanni in opdracht van keizer Jozef II in het Burgtheater op 7 mei 1788
577 Al desio, di chi t'adora Wenen, juli 1789 Lorenzo da Ponte? sopraan, 2 bassethoorns, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers vervangende aria voor de aria Deh vientri, voor de rol van Susanna in de heruitvoering van Le nozze di Figaro; geschreven voor de sopraan Francesca Adriana Gabrielli die de rol van Fiordiligi in de première van Così fan tutte zou zingen
578 Alma grande e nobil core Wenen, augustus 1789 Giuseppe Palomba sopraan, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor de heruitvoering van Domenico Cimarosa's I due baroni di Rocca Azzura op 6 september 1789, geschreven voor de sopraan Louise Villeneuve die de rol van Dorabella in de première van Così fan tutte zou zingen
579 Un moto di gioia Wenen, augustus 1789 Lorenzo de Ponte sopraan, fluit, hobo, fagot, 2 hoorns en strijkers vervangende aria (arietta) voor de aria Venite inginocchiatevi voor de rol van Susanna in de heruitvoering van Le nozze di Figaro; geschreven voor de sopraan Francesca Adriana Gabrielli die de rol van Fiordiligi in de première van Così fan tutte zou zingen
580 Schon lacht der holde Frühling Wenen, 17 september 1789 anoniem sopraan, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor een nieuwe productie van Giovanni Paisiello's Il Barbiere di Siviglia, voor Mozarts oudste schoonzus Josepha Hofer-Weber; productie is niet uitgevoerd; alleen vocale partij is compleet, de orkestratie slechts in schetsvorm
582 Chi sà, chi sà, qual sia Wenen, oktober 1789 Lorenzo da Ponte? sopraan, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria, geschreven voor Louise Villeneuve, voor een heruitvoering van Vicente Martín y Solers Il burbero di buon cuore op 9 november 1789
583 Vado, ma dove? Wenen, oktober 1789 Lorenzo da Ponte? sopraan, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria, geschreven voor Louise Villeneuve, voor een heruitvoering van Vicente Martín y Solers Il burbero di buon cuore op 9 november 1789
ALT
255 Ombra felice...Io ti lascio Salzburg, september 1776 Giovanni di Gamerra alt, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers concertaria, geschreven voor de castraat Francesco Fortini
TENOR
21 (19c) Va, dal furor portata Londen, 1765 Pietro Metastasio (uit diens Ezio) tenor, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers bewaard in een tweetal afschriften van Leopold Mozart
36 (33i) Or che il dover...Tali e cotanti sono Salzburg, december 1766 anoniem tenor, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns, 2 trompetten, pauken en strijkers licenza-aria (aria als eerbetoon), en ingevoegd in de intermezzo Il cavaliere di spirito t.g.v. de verjaardag van de wijding van aartsbisschop Sigismund von Schrattenbach op 21 december 1766
209 Si mostra la sorte Salzburg, 19 mei 1775 anoniem tenor, 2 fluiten, 2 hoorns en strijkers
210 Con ossequio, conrispetto Salzburg, mei 1775 anoniem tenor, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor Niccolò Piccinni's L'Astratto, ovvero Il giocatore fortunato
256 Clarice cara mia sposa Salzburg, september 1776 anoniem tenor, 2 hobo's, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de tenor Antonio Palmini, voor Niccolò Piccinni's L'Astratto, ovvero Il giocatore fortunato; bewaard is ook gebleven een schets in G (KV 626b) van 72 maten
295 Se al labbro mio non credi Mannheim, 27 februari 1778 Antonio Salvi tenor, 2 fluiten, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de tenor Anton Raaff, die later de titelrol bij de première van Idomeneo zou zingen; samen met KV 294 en KV 486a in 4 dagen geschreven tijdens het eerste verblijf in Mannheim; autograaf met sterke inkortingen op verzoek van Raaff
435 (416b) Müsst'ich auch durch tausend Drachen Wenen? 1783? anoniem tenor, fluit, hobo, klarinet, 2 fagotten, 2 hoorns, 2 trompetten, pauken en strijkers
420 Per pièta non ricercate Wenen, 21 juni 1783 anoniem tenor, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor Pasquale Anfossi's Il curioso indiscreto, evenals KV 418 en 419; geschreven voor de tenor Johann Valentin Adamsberger
431 (425b) Misero! O sogno...Aura che intorno spiri Wenen? december 1783? anoniem tenor, 2 fluiten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers concertaria, geschreven voor de tenor Johann Valentin Adamsberger
540a Dalla sua pace Wenen, 24 april 1788 Lorenzo da Ponte tenor, fluit, 2 hobo´s, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers vervangende aria, voor de heropvoering van Don Giovanni in opdracht van de keizer in het Burgtheater op 7 mei 1788 ter vervanging van de aria Il mio tesoro; geschreven voor de tenor Francesco Morella
BAS
432 (421a) Cosi dunque tradisci...Aspri rimorsi atroci Wenen? 1783 Pietro Metastasio bas, 2 fluiten, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor Andrea Bernasconi's Temistocle, in opdracht geschreven voor de bas Karl Ludwig Fischer, die de rol van Osmin in Die Entführung aus dem Serail had gezongen
512 Alcandro, lo confesso...Non sò d'onde vieni Wenen, 19 maart 1787 Pietro Metastasio bas, fluit, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers in opdracht geschreven voor de bas Karl Ludwig Fischer
513 Mentre ti lascio Wenen, 23 maart 1787 Duca Sant'Angioli-Morbilli bas, fluit, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers geschreven voor de amateurbas Gottfried von Jacquin
539 Ein deutsches Kriegslied ("Ich möchte wohl der Kaiser sein") Wenen, 5 maart 1788 Johann Wilhelm Ludwig Gleim bas, piccolo, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns, slagwerk en strijkers geschreven voor patriottisch concert in Wenen aan het begin van de Turkse oorlogen, voor de bas Friedrich Baumann Jr.
541 Un bacio di mano Wenen, mei 1788 Lorenzo da Ponte? bas, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor Pasquale Anfossi's Le gelosie fortunate voor de bas Francesco Albertarelli
621a (KV Anh 245) Io ti lascio Wenen? 1788? anoniem bas en strijkers Constanze Mozart deelde in 1799 mee dat deze aria niet door haar man is geschreven
584 Rivolgete a lui lo sguardo Wenen, december 1789 Lorenzo da Ponte bas, 2 hobo's, 2 hoorns, 2 trompetten, pauken en strijkers oorspronkelijke aria voor Guglielmo in Così fan tutte, maar in verband met de lengte vervangen door Non siate ritrosi
612 Per questa bella mano Wenen, 8 maart 1791 anoniem bas, fluit, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 hoorns, strijkers met obligaat contrabas geschreven voor de bas Franz Gerl, de eerste Sarastro in Die Zauberflöte en voor de eerste bassist in het orkest van Schikaneder, Friedrich Pichelberger
DUETTEN, TRIO'S EN KWARTETTEN
479 Dite almeno in che mancai Wenen, 5 november 1785 Lorenzo da Ponte? sopraan, tenor en 2 bassen, 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers vervangend ensemble voor de Weense première van Francesco Bianchi's La villanella rapita op 28 november 1785
480 Mandina amabile Wenen, 21 november 1785 Lorenzo da Ponte? sopraan, tenor en bas, 2 fluiten, 2 hobo's, 2 klarinetten, 2 fagotten, 2 hoorns en strijkers vervangend ensemble voor de Weense première van Francesco Bianchi's La villanella rapita op 28 november 1785
489 Spiegarti non poss'io Wenen, 10 maart 1786 anoniem sopraan en tenor, 2 hobo's, 2 fagoten, 2 hoorns en strijkers invoegaria voor een privéuitvoering van Idomeneo in het paleis van Prins Johann Adam Auersperg
540b Per queste tue manine Wenen, 28 april 1788 LOrenzo da Ponte sopraan en bas, 2 fluiten, 2 hobo's, 2 fagotten, 2 trompetten en strijkers nieuw duet, voor de heropvoering van Don Giovanni in opdracht van de keizer in het Burgtheater op 7 mei 1788

Literatuur[bewerken]

  • Clive, Peter (1993), Mozart and His Circle. A Biographical Dictionary, New Haven en Londen, Yale University Press
  • Hase, Hellmuth von (1968), Der Kleine Köchel. Chronologisches und systematisches Verzeichnis sämtlicher musikalischen Werke van Wolfgang Amadé Mozart, Wiesbaden, Breitkopf & Härtel
  • Humphreys, David (2001), Zangstem en orkest, in Wolfgang Amadeus Mozart. Volledig overzicht van zijn leven en muziek, Baarn, Tirion
  • Kunze, Stefan, Zum vorlegenden Band bij Wolfgang Amadeus Mozart, Serie II – Bühnenwerke – Werkgruppe 7: Arien, Szenen, Ensembles und Chöre mit Orchester, Kassel, Bärenreiter
    • Band 1(1967)
    • Band 2 (1968)
    • Band 3 (1971)
    • Band 4 (1972)
  • Zaslaw, Neal (1990), The Compleat Mozart. A Guide to the Musical Works of Wolfgang Amadeus Mozart, New York/Londen, W.W. Norton & Company
Bronnen, noten en/of referenties