Pelycosauria

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pelycosauria
Fossiel voorkomen: Laat-Carboon - Laat-Perm
Edaphosaurus
Edaphosaurus
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Onderklasse: Synapsida
Orde
Pelycosauria
Cope, 1878
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie


De orde Pelycosauria behoort tot de Synapsida. De term duidt een grade aan, een parafyletische groep, een die niet alle afstammelingen van de gedeelde gemeenschappelijke voorouder bevat.

De benaming Pelycosauria werd in 1878 bedacht door de Amerikaanse paleontoloog Edward Drinker Cope. Met de intrede van de cladistiek in het begin van de twintigste eeuw was de naam niet langer monofyletisch, maar bleef relevant als parafyletisch begrip voor de basale, niet-therapside synapsiden.

De pelycosauriërs zijn de oudst bekende groep zoogdierachtige reptielen. Ze ontstonden tijdens het Carboon (van 359 tot 299 miljoen jaar geleden) en kenden hun hoogtepunt tijdens het Perm (van 299 tot 252 miljoen jaar geleden). Via een aantal tussenstadia stonden de pelycosauriërs aan de wieg van de huidige zoogdieren.


Kenmerken[bewerken]

Het uiterlijk van pelycosauriërs is weinig zoogdierachtig. De dieren bewogen zich laag bij de grond, met zijwaarts wijzende poten en een hagedisachtige waggelende tred. De onderkaak bestond nog niet uit een deel: de dieren hadden drie extra botten ter hoogte van het scharnierpunt met de schedel. [1]


Ontwikkeling[bewerken]

De pelycosauriërs verschenen tijdens het Laat-Carboon en waren de vroegste golf zoogdierachtige reptielen. Er ontwikkelden zich meerdere groepen die de dominante diersoorten van het Vroeg-Perm waren. Tot in het Laat-Perm kwamen er soorten voor die naast hun afstammelingen, de Therapsida, leefden. Voorbeelden van deze late pelycosauriërs zijn de varanopsiërs Elliotsmithia en Heleosaurus en de caseasauriërs Angelosaurus en Caseopsis. Bij de massa-extinctie op de overgang naar het Trias stierven de pelycosauriërs uit.


Taxonomie[bewerken]

 Amniota
  Onderklasse Synapsida 
   Orde Pelycosauria
    Onderorde Caseasauria
      Familie Eothyrididae
      Familie Caseidae
    Onderorde Eupelycosauria
      Familie Varanopseidae
      Familie Ophiacodontidae
      Familie Edaphosauridae
     Sphenacodontia
      Familie Haptodontidae
      Familie Sphenacodontidae


Referenties[bewerken]

  1. Dawkins, R. (2007), Het verhaal van onze voorouders. Een pelgrimstocht naar de oorsprong van het leven, p. 300. Nieuw Amsterdam.