Piramide (bouwwerk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Piramiden in Saqqara
Piramiden in Gizeh
Piramiden in Meroë
Eén van de best bewaarde ziggoerats, Iran
Piramiden in Xixia, Ningxia, China
El Castillo (de Piramide van Kukulcán), in Mexico
De Pyramide van Austerlitz in 1805

Een piramide is een piramidevormig bouwwerk met een vierkant of rechthoekig grondvlak en taps toelopende zijvlakken eindigend in een een punt of met een afgeknotte top. Piramiden werden door vele oude beschavingen gebouwd met een religieus of ceremonieel doel, bijvoorbeeld als grafmonument of tempelberg. Het voordeel van het bouwen in piramidevorm is dat het een zeer stabiele bouwvorm is waardoor veel grotere en hogere stenen bouwwerken konden worden gebouwd dan met verticale wanden. Piramiden waren dan ook duizenden jaren de grootste bouwwerken op aarde.

Landen met piramiden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van piramiden

Egypte[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Egyptische piramide voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De populairste piramiden zijn die uit het oude Egypte. Hoewel er nog nooit een mummie in een piramide is gevonden, nemen onderzoekers aan dat ze werden gebruikt als graven voor farao's.

De oude Egyptenaren maakten de buitenkant van de piramiden glad met goud en de beste kwaliteit kalksteen. De bekendste piramide in Egypte is de Grote Piramide van Gizeh. Deze is één van de zeven wereldwonderen uit de klassieke oudheid en het enige daarvan dat nog bestaat.

Bouw van de piramiden in Egypte[bewerken]

De eerste theorieën gaan uit van het idee dat de piramiden door slaven werden gebouwd. De persoon die deze theorie in het leven bracht was Herodotos. Volgens hem was het mogelijk om de blokken, van ca.1000 kg per stuk, te verplaatsen door het hefboomsysteem van Archimedes te gebruiken. In 1990 bracht een verdwenen vestiging meer klaarheid in hoe en door wie sommige van de piramiden zouden zijn gebouwd. Het onderzoek kon echter niet vertellen over welke piramiden het gaat. Op het Gizehplateau staan er zes bij elkaar en drie ervan kunnen niet, of niet met 100% zekerheid, gedateerd worden. PS.De vermelde blokken lijken meer tot schouderhoogte te reiken en zouden in kubische vormen ca. 1,43 m3= 2,74 m3 inhoud hebben en een gewicht van ca.6300 kg hebben, dus iets meer dan Herodotus aanduidt; de tempels in de Koningsvallei werden uitgevoerd met een paar meter dikke en verder ook hoge kolommen -in parten- en belast door balkbelasting van wel meer dan de vermelde 6,3 ton. Men had er toen en ook nu geen idee van hoe Imhotep en anderen deze bouwwerken tot stand bracht.

Koesj[bewerken]

In Koesj, ten zuiden van Egypte, werden veel meer, maar kleinere, piramiden gebouwd dan in Egypte. Een groot aantal hiervan vindt men bij de stad Meroë. De piramiden in Koesj gaan steiler omhoog en zijn niet zoals in Egypte graven, maar monumenten voor dode koningen. De piramiden werden hier tot na 300 n.Chr. gebouwd.

Mesopotamië[bewerken]

De Mesopotamiërs bouwden piramiden met een uitgesproken serie lagen genaamd ziggoerats. Zij werden in oude tijden met felle kleuren beschilderd. Er is slechts weinig bewaard gebleven van deze piramiden, omdat ze van kleistenen gemaakt waren. Van de Toren van Babel wordt gezegd dat het een ziggoerat was.

China[bewerken]

Zie bijvoorbeeld de Grote witte piramide. Ook in andere delen van Azië zijn piramidevormige monumenten gevonden.

India[bewerken]

Tijdens het Cholarijk werden in het zuiden van India veel hindoetempels gebouwd met met een of meer piramidevomige poortgebouwen (gopurams). Een groot aantal van deze tempels is nog steeds in gebruik. Een belangrijk voorbeeld is de Brihadisvaratempel.

Centraal-Amerika[bewerken]

Een aantal Centraal-Amerikaanse culturen bouwden piramidevormige bouwwerken. Deze leken meer op die in Mesopotamië dan die in Egypte. Ze waren gelaagd en hadden vaak een tempel boven op de piramide. De piramide met de grootste inhoud is die van Cholula, Mexico.

Frankrijk[bewerken]

In Frankrijk bevinden zich diverse piramides. Zo zijn er de Piramide van de Kelten in Bretagne en de Falicon-piramide nabij Nice.

Griekenland[bewerken]

In Griekenland werden ook piramiden gebouwd. Eén van deze piramiden is ouder dan de Piramide van Cheops. Deze werd gedateerd op ca 2720 v.Chr.

Italië[bewerken]

In Rome staat de Piramide van Cestius, gebouwd in 12 v.Chr. Dit is een graftombe voor een rijke Romein, die na de annexatie van Egypte door Rome in 31 v.Chr. geobsedeerd was geraakt door de Egyptische cultuur.

Bosnië[bewerken]

In Bosnië en Herzegovina is in 2005 de Illyrische Visočica ontdekt. Aanvankelijk werd aangenomen deze natuurlijk geformeerde berg een bouwwerk was. In 2012 waren er inmiddels al drie ontdekt en een aantal gangenstelsels.

Tenerife[bewerken]

Op het Spaanse eiland Tenerife staan zes trappiramiden. Aangezien de Guanchen een berbervolk waren en de berbers en Egypte veel invloed op elkaar hebben uitgeoefend (farao Sjosjenq I van Egypte was een berber) is het zeer waarschijnlijk dat de Guanchen ze hebben gebouwd. Door zware vervolging en discriminatie van de Guanchen is er weinig kennis over om het met zekerheid vast te stellen. Volgens Thor Heyerdahl diende het eiland als tussenstap om de piramidebeschaving van Afrika naar Zuid-Amerika te brengen, per schip. Toen hij van de piramiden aldaar hoorde, verhuisde deze archeoloog prompt naar het eiland.

Nederland[bewerken]

Nederland heeft een relatief jonge piramide, de Pyramide van Austerlitz. Deze werd in september 1804 gebouwd. Deze bevindt zich in de bossen van de Utrechtse Heuvelrug ten oosten van Zeist en is van geharde aarde gemaakt.

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek