Rechtsgevolg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een rechtsgevolg is in de rechtsgeleerdheid de aanduiding voor het gevolg dat het recht verbindt aan een rechtsfeit. Het rechtsgevolg omvat de wijziging(en) in de rechtspositie(s) of de rechtsbetrekking(en) die optreden als gevolg van dat rechtsfeit.

Rechtshandeling, feitelijke handeling en blote rechtsfeiten[bewerken]

De term rechtsgevolg is van belang om onderscheid te maken tussen rechtshandelingen enerzijds en feitelijke handelingen en blote rechtsfeiten anderzijds. Rechtshandelingen zijn menselijke handelingen waarbij het rechtsgevolg in beginsel beoogd wordt. Een voorbeeld hiervan is het sluiten van een huwelijk of een koopovereenkomst. Bij feitelijke handelingen en blote rechtsfeiten treedt het rechtsgevolg op, ongeacht of dit beoogd wordt of niet. Een voorbeeld hiervan is het plegen van een strafbaar feit. Beoogd of niet, heeft een strafbaar feit het gevolg dat de dader strafbaar wordt.

Bij blote rechtsfeiten is geen sprake van een menselijke handeling waarbij de menselijke wil betrokken is, maar treedt een rechtsgevolg op ten gevolge van verjaring, tijdsverloop, overlijden, geboorte of naburigheid. Een voorbeeld hiervan is meerderjarigheid, waarvan een van de rechtsgevolgen is dat iemand over passief en actief kiesrecht gaat beschikken.

Rechtsfeitenschema Nederlands privaat- en publiekrecht
Feiten (gebeurtenissen, omstandigheden, handelingen, tijdsverlopen)
Rechtsfeiten
(gebeurtenissen, omstandigheden, handelingen, tijdsverlopen met rechtsgevolg)
Blote feiten

(gebeurte- nissen, omstandig- heden, menselijke hande- lingen, tijds- verlopen zonder rechts- gevolg)
Menselijke handelingen met rechtsgevolg Blote rechtsfeiten

(feiten met rechts- gevolg, zijnde
geen menselijke hande- lingen)

verjaring overlijden geboorte naburigheid
Rechtshandelingen

(menselijke handelingen met beoogd rechtsgevolg)
Feitelijke handelingen

(menselijke handelingen met niet-beoogd rechtsgevolg)
Eenzijdige rechtshandelingen Meerzijdige rechtshandelingen Onrechtmatige daad

veroorzaken ongeluk, gevaarzetting

en/of

Strafbaar feit

moord, doodslag, diefstal
Rechtmatige daad

zaakwaar- neming, ongerecht- vaardigde verrijking, onverschul- digde betaling
Eenzijdige privaatrechtelijke rechtshandeling Eenzijdige publiek- rechtelijke rechts- handeling

wetgeving besluit met algemene strekking, beschikking, vonnis
Meerzijdige privaatrechtelijke rechtshandeling Meerzijdige publiek- rechtelijke rechts- handeling

afspraak tussen overheids- organen
Gerichte eenzijdige privaat- rechtelijke rechts- handeling

aanbod, aanvaarding, opzegging arbeids- overeen- komst
Ongerichte eenzijdige privaat- rechtelijke rechts- handeling

wilsbe- schikking, verwerping/ aanvaarding erfenis
Privaatrechtelijke overeenkomsten Overige privaat- rechtelijke meer- zijdige rechts- hande- lingen
Verbintenisscheppende obligatoire overeenkomst Goederen rechtelijke overeen- komst

levering, cessie
Bevrijdende liberatoire overeen- komst

kwijt- schelding, afstand
Familie- rechte- lijke overeen- komst

huwelijks- overeen- komst
Overige overeen- komsten
Wederkerige overeen- komst

koop, huur
Eenzijdige overeen- komst

schenking