Renjacht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
San jagend op stekelvarkens in Namibië.

Renjacht is een oude menselijke jachtmethode waarbij prooidieren net zo lang worden achtervolgd totdat ze door uitputting te overmeesteren zijn.

Werking van renjacht[bewerken]

De renjacht vergt, naast een uitstekende conditie, uitgebreide kennis van dierensporen, het gedrag van dieren en de omgeving. De achtervolgingen duren soms meerdere uren en de afgelegde afstand kan daarbij oplopen tot tientallen kilometers. De prooidieren zijn een stuk sneller dan de rennende of wandelende mens, maar wanneer ze gedurende lange tijd geen rust wordt gegund raken ze na verloop van tijd volledig uitgeput. De gemiddelde snelheid van de jagers varieert bij de jachtmethode, maar is niet hoger dan ongeveer 10 km/u bij snelle jachten van enkele uren en 6 km/u bij langzame jachten, die soms wel 6 uur duren.

Effectiviteit van de methode[bewerken]

De Zuid-Afrikaanse antropoloog Louis Liebenberg heeft in een onderzoek naar het gebruik van deze jachtmethode bij de San (Bosjesmannen) aangetoond dat het een arbeidsintensieve, maar bijzonder effectieve manier van jagen is.[1] In alle door hem onderzochte pogingen werd het prooidier uiteindelijk overmeesterd. Van de oude jachtmethoden bleek bij de San alleen de jacht met honden te leiden tot een hogere opbrengst per dag.

Gebruik van de methode[bewerken]

Tegenwoordig maken waarschijnlijk alleen de San in de Zuid-Afrikaanse Kalahari woenstijn nog gebruik van de methode. Van sommige indianenstammen en de Australische Aboriginals staat vast dat zij de methode in het verleden ook hebben gebruikt.

De renjacht in evolutionair perspectief[bewerken]

Kennis van de renjacht als methode voor het jagen op groot wild is niet alleen van belang voor de antropologie, maar mogelijk ook voor onze kennis van de menselijke evolutie. Uit skeletresten van de Homo erectus blijkt dat deze net als de huidige mens in staat was lange afstanden (hard)lopend af te leggen. Of deze vroege mens ook genoeg kennis had van spoorzoeken is niet bekend. Louis Liebenberg acht het op basis van zijn onderzoek bij de San niet onmogelijk dat het succes van de renjacht een drijvende kracht was achter de verdere ontwikkeling van het menselijk renvermogen.

Noot[bewerken]

  1. Bespreking van het onderzoek van Liebenberg in de NRC Next van 21 december 2006.