Roze hemelsleutel
| Roze hemelsleutel | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Soort | ||||||||||||
| Hylotelephium spectabile (Boreau) H.Ohba | ||||||||||||
| Synoniemen | ||||||||||||
| ||||||||||||
| ||||||||||||
Roze hemelsleutel (Hylotelephium spectabile) is een plantensoort uit de vetplantenfamilie (Crassulaceae).
Naamgeving
[bewerken | brontekst bewerken]De soortaanduiding spectabile betekent 'prachtig'.[1] In de plantenteelt wordt ze wel onder de naam 'hemelsleutel' te koop aangeboden, hoewel die naam alleen aan Hylotelephium telephium toekomt. In de volksmond werd de plant vroeger wel 'ijsplant' genoemd, deze naam wordt nu echter vaker voor Dorotheanthus bellidiformis gebruikt. Deze naam was mogelijk een letterlijke vertaling van het Engelse 'iceplant'.
Determinatie
[bewerken | brontekst bewerken]Roze hemelsleutel is een groenblijvende plant die een hoogte kan bereiken van 40–60 cm.[2] De bladeren zijn lepelvormig, vlezig en getand tot gaafrandig. De bloeiperiode valt in september en oktober.[3] De witte, vaalroze tot bruinrode, tweeslachtige bloemen groeien in een vertakt plat scherm, dat bij nadere bestudering een platte tuil is.[1][3] Deze platte tuil wordt tot 20 cm breed.
Biogeografie
[bewerken | brontekst bewerken]Het natuurlijke verspreidingsgebied van roze hemelsleutel strekt zich uit over Korea en het oosten van China.[3] De soort komt in België en Nederland af en toe verwilderd voor; ze kan opslaan uit tuinafval.[4]
Tuin
[bewerken | brontekst bewerken]Het meest ziet men in tuinen de cultivar Hylotelephium spectabile 'Herbstfreude'. Deze wordt in de Angelsaksische landen wel Hylotelephium spectabile 'Autumn joy' genoemd. De hybride is ontstaan door een kruising van Hylotelephium spectabile met Hylotelephium telephium in 1955.[5]
Voor gebruik in de tuin is een aantal cultivars (onder meer soorthybriden) ontwikkeld:
| Naam | Bloemkleur | Bloeiperiode | Hoogte (cm) | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|
| 'Abendrot' | Rood | augustus-september | ||
| 'Brilliant' | Roze | september | 30-45 | Trekt vlinders aan |
| 'Carmen' | Donkerroze | juli-september | 30-40 | |
| 'Indian chief' | Verschillend, meestal
paars met roze |
|||
| 'Iceberg ' | Wit tot witgeel | augustus - september | 30-45 | Trekt vlinders aan |
| 'Lisa' | Donkerrood | augustus-september | 40 | door Barbara Jeyes, 1993. Bladeren aan de rand rood getint. |
| 'Matrona' | Roze tot rozerood | 60 cm | Vaste Plant van het jaar 2000, = Sedum 'Matrona'. Bladeren verkleuren van lichtgroen naar paarsrood. | |
| 'Meteor' | Roze | oktober-november | 45-60 | =sedum 'Meteor' |
| 'Pink Fairy' | Roze | Trekt vlinders aan | ||
| 'Rosenteller' | Rozerood | augustus-september | ||
| 'Septemberglut' | Karmijnrose | augustus-september-oktober | 40 | |
| 'Stardust' | Wit | september - oktober | 20-40 | Trekt vlinders aan. |
| 'Steve Ward' | Wit | september - oktober | 20-40 | Trekt vlinders aan |
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Roze hemelsleutel in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen: