Sedna (planetoïde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
(90377) Sedna
Zicht vanuit Sedna naar ons zonnestelsel
Zicht vanuit Sedna naar ons zonnestelsel
Type Planetoïde
Transneptunisch object
Datum ontdekking 14 november 2003
Ontdekt door M. Brown, D. Rabinowitz en C. Trujillo
Vernoemd naar Sedna, een godin van de Inuit
Voorlopige aanduiding 2003 VB12
Fysische gegevens
B-V-kleurindex 1,24
Diameter 1.180 tot 1.800 km
Massa 1,7 tot 6,1×1021 kg
Valversnelling 0,33 tot 0,50 m/s2
Ontsnappingssnelheid 0,62 tot 0,95 km/s
Rotatietijd 10,27 uur
Albedo > 20%
Baangegevens
De banen van de planeten en Pluto in vergelijking met de baan van Sedna
De banen van de planeten en Pluto in vergelijking met de baan van Sedna
Type Oortwolk
Excentriciteit (e) 0,850
Periode (P) 11.510 jaar
Inclinatie (i) 11,927°
Waarnemingsgegevens
Standaardepoche J2010
Portaal  Portaalicoon   Astronomie
Sedna in verhouding tot andere hemellichamen (Afbeelding: NASA/JPL-Caltech)

(90377) Sedna[1] is een planetoïde in ons zonnestelsel. Sedna werd ontdekt op 14 november 2003 met de Palomar QUEST-camera en de Samuel Oschintelescoop op Mount Palomar, door een team van het California Institute of Technology onder leiding van Michael Brown[2]. Vooraleer het transneptunisch object z'n naam kreeg, had het als voorlopige benaming 2003 VB12 gekregen. De planetoïde Sedna is genoemd naar de godin Sedna. De naam Sedna werd op 28 september 2004 officieel erkend door het Minor Planet Center van de IAU en verving hiermee de voorlopige naam 2003 VB12.

Planeet, dwergplaneet of planetoïde[bewerken]

Toen Sedna werd ontdekt, was deze het grootst bekende planetaire object na Pluto, dat toen nog als planeet werd geclassificeerd.[3] Desalniettemin waren veel astronomen, inclusief de ontdekkers, van mening dat Sedna niet als planeet moet worden beschouwd.[4] Sinds 24 augustus 2006 wordt Pluto echter door de IAU gezien als dwergplaneet en heeft Sedna de status gekregen van kandidaat-dwergplaneet. Zolang echter nog niet onomstotelijk vaststaat dat Sedna rond is van vorm (hydrostatisch evenwicht), in tegenstelling tot planetoïden die onregelmatig van vorm kunnen zijn, wordt Sedna nog meestal aangeduid als planetoïde. Andere kandidaat–dwergplaneten zijn Vesta en Orcus.

Afstand[bewerken]

Sedna was bij haar ontdekking het verst gelegen lid van het zonnestelsel; zelfs haar perihelium is met 76 AE 60% verder gelegen dan enig ander gekend object. Op dit ogenblik bevindt Sedna zich op 88 AE van de zon, het aphelium is op ongeveer 943 AE; de omlooptijd moet zo'n 11.500 jaar zijn. Op die afstand moet Sedna wel erg koud zijn; daarom werd ze genoemd naar de zeegodin Sedna van de Inuit, die in de koude diepten van de Poolzee zou leven. De afstand tot Sedna bekeken vanaf de Aarde is 3 maal verder dan de afstand tot Pluto. Deze afstand kwam voor astronomen als een complete verrassing, men vermoedde hier geen objecten.

De ontdekkers vermoeden dat Sedna een object is in de binnenste Oortwolk, maar dat zou betekenen dat deze wolk veel dichterbij begint dan tot nog toe gedacht. Als dusdanig zou Sedna het eerste object zijn dat daarin wordt waargenomen. Het is echter ook mogelijk dat Sedna oorspronkelijk van buiten het zonnestelsel afkomstig is.[5]

Eigenschappen[bewerken]

De diameter van Sedna wordt geschat op tussen 840 en 1800 km, dat is 1/3 tot 2/3 die van Pluto.

Net als Mars heeft deze planetoïde een rode kleur, echter met een glans. Volgens de eerste metingen zou Sedna in 20 tot 40 dagen om haar as draaien. Dat is langzaam voor een planetoïde; daarom vermoedde men dat Sedna een maan heeft die de rotatiesnelheid afgeremd heeft. De Hubble Ruimtetelescoop kon deze maan echter niet vinden.[6] Dit probleem lijkt opgelost te zijn: nieuwere metingen geven aan dat Sedna veel sneller om haar as draait, ongeveer eens in de 10 uur. Dit is een normale rotatiesnelheid en waarschijnlijk is er dus helemaal geen maan.[7]

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. (en) Citation for (90377). Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics Geraadpleegd op 14 december 2009
  2. (en) Sedna The coldest most distant place known in the solar system
  3. (en) Britt, Robert Roy. Scientists Find Another Huge Mini-World in Outer Solar System. SPACE.com (15 maart 2004) Geraadpleegd op 14 december 2009
  4. Keulemans, Maarten. Tiende planeet?. VPRO Noorderlicht - Nieuws (15 maart 2004) Geraadpleegd op 14 december 2009
  5. Vries, Gieljan de. Sedna interstellaire verstekeling?. Kennislink (4 december 2004) Geraadpleegd op 14 december 2009
  6. (en) Britt, Robert Roy. Weird Object Beyond Pluto Gets Stranger. SPACE.com (14 april 2004) Geraadpleegd op 14 december 2009
  7. (en) Case of Sedna's Missing Moon Solved. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (5 april 2005) Geraadpleegd op 14 december 2009

Externe links[bewerken]