Sedna (dwergplaneet)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Sedna (planetoïde))
Ga naar: navigatie, zoeken
90377 Sedna
Zicht vanuit Sedna naar ons zonnestelsel
Zicht vanuit Sedna naar ons zonnestelsel
Type Dwergplaneet
Transneptunisch object
Datum ontdekking 14 november 2003
Ontdekt door M. Brown, D. Rabinowitz en C. Trujillo
Vernoemd naar Sedna, een godin van de Inuit
Voorlopige aanduiding 2003 VB12
Fysische gegevens
B-V-kleurindex 1,24
Diameter 1.180 tot 1.800 km
Massa 4×1021 kg (0,066% aarde)
Valversnelling 0,33 tot 0,50 m/s2
Ontsnappingssnelheid 0,62 tot 0,95 km/s
Rotatietijd 10,27 uur
Albedo > 20%
Baangegevens
De banen van de planeten en Pluto in vergelijking met de baan van Sedna
De banen van de planeten en Pluto in vergelijking met de baan van Sedna
Type Oortwolk
Perihelium 1,14 × 1010 km (76 AE)
Aphelium 1,4 × 1011 km (936 AE, 0,015 lj)
Excentriciteit (e) 0,850
Periode (P) 11.510 jaar
Inclinatie (i) 11,927°
Waarnemingsgegevens
Standaardepoche J2010
Portaal  Portaalicoon   Astronomie
Sedna in verhouding tot andere hemellichamen (Afbeelding: NASA/JPL-Caltech)

90377 Sedna[1] is een dwergplaneet in ons zonnestelsel. Sedna werd ontdekt op 14 november 2003 met de Palomar QUEST-camera en de Samuel Oschintelescoop op Mount Palomar, door een team van het California Institute of Technology onder leiding van Michael Brown[2]. Vooraleer het transneptunisch object z'n naam kreeg, had het als voorlopige benaming 2003 VB12 gekregen. De dwergplaneet Sedna is genoemd naar de Inuit-godin Sedna. De naam Sedna werd op 28 september 2004 officieel erkend door het Minor Planet Center van de IAU en verving hiermee de voorlopige naam 2003 VB12.

Planeet, dwergplaneet of planetoïde[bewerken]

Toen Sedna werd ontdekt, was deze het grootst bekende planetaire object na Pluto, dat toen nog als planeet werd geclassificeerd.[3] Desalniettemin waren veel astronomen, inclusief de ontdekkers, van mening dat Sedna niet als planeet moet worden beschouwd.[4] Sinds 24 augustus 2006 wordt Pluto echter door de IAU gezien als dwergplaneet. Andere kandidaat–dwergplaneten zijn Vesta en Orcus.

Afstand[bewerken]

Sedna was bij haar ontdekking het verst gelegen lid van het zonnestelsel; zelfs haar perihelium is met 76 AE 60% verder gelegen dan enig ander gekend object. Op dit ogenblik bevindt Sedna zich op 88 AE van de zon, het aphelium is op ongeveer 936 AE; de omlooptijd moet zo'n 11.500 jaar zijn. Op die afstand moet Sedna wel erg koud zijn; daarom werd ze genoemd naar de zeegodin van de Inuit, die in de koude diepten van de Poolzee zou leven. De afstand tot Sedna bekeken vanaf de Aarde is 3 maal verder dan de afstand tot Pluto. Deze afstand kwam voor astronomen als een complete verrassing; men vermoedde hier geen objecten.

De ontdekkers vermoeden dat Sedna een object is in de binnenste Oortwolk, maar dat zou betekenen dat deze wolk veel dichterbij begint dan tot nog toe gedacht. Als dusdanig zou Sedna het eerste object zijn dat daarin wordt waargenomen. Het is echter ook mogelijk dat Sedna oorspronkelijk van buiten het zonnestelsel afkomstig is.[5]

Eigenschappen[bewerken]

De diameter van Sedna wordt geschat op tussen 840 en 1800 km, dat is 1/3 tot 2/3 die van Pluto.

Net als Mars heeft dit hemellichaam een rode kleur, echter met een glans. Volgens de eerste metingen zou Sedna in 20 tot 40 dagen om haar as draaien. Dat is langzaam voor een planetoïde (zoals Sedna toen nog beschouwd werd); daarom vermoedde men dat Sedna een maan zou hebben die de rotatiesnelheid afgeremd heeft. De Hubble Ruimtetelescoop kon deze maan echter niet vinden.[6] Dit probleem lijkt opgelost te zijn: nieuwere metingen geven aan dat Sedna veel sneller om haar as draait, ongeveer eens in de 10 uur. Dit is een normale rotatiesnelheid voor een dergelijk hemellichaam, en wellicht is er dus helemaal geen maan.[7]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]