Sociale wetenschappen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Sociale wetenschappen worden gevormd door die takken van wetenschap die betrekking hebben op de mens in zijn sociale omgeving.

  • In Vlaanderen wordt sociale wetenschappen beschouwd als synoniem van gedragswetenschappen.
  • In Nederland worden sociale wetenschappen wel onderverdeeld in maatschappijwetenschappen en gedragswetenschappen.

Maatschappijwetenschappen[bewerken]

Maatschappijwetenschappen is een vak dat in het voortgezet onderwijs wordt aangeboden in de bovenbouwklassen van de havo en het vwo. Het vak wordt vooral gevolgd door leerlingen met het Cultuur & Maatschappij-profiel en het Economie & Maatschappij-profiel. Karakteristiek voor het nieuwe examenprogramma maatschappijwetenschappen is de concept-contextbenadering. Het programma bevat domeinen rondom de vier hoofdconcepten Vorming, Verandering, Binding en Verhouding. Binnen het programma staan 23 kernconcepten centraal. De (verplichte) contexten voor het havo-programma zijn: "Samenlevingsvormen", "Maatschappelijke verschillen" en "Veiligheid". De (verplichte) contexten voor het vwo-programma zijn: "machtsverhoudingen in de wereld", "natievorming en de rol van de staat" en "de wording van de moderne westerse samenleving".

Maatschappijwetenschappen kan ook verwijzen naar:

  • antropologie - de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van culturen van westerse en niet-westerse volken in al hun aspecten.
  • bestuurskunde - de wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met de wijze waarop het openbaar bestuur functioneert, zowel intern als extern.
  • bedrijfskunde - de wetenschap die zich bezighoudt met de wijze waarop een bedrijf of organisatie functioneert, zowel intern als extern.
  • rechtsgeleerdheid - de wetenschap die zich bezighoudt met kennis of studie van het recht.
  • politicologie - de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van het tot stand komen, het voeren en de effecten van het overheidsbeleid.
  • sociologie - de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van het sociaal gedrag en sociaal handelen van de mens in de samenleving.
  • economie - wetenschap die zich met menselijke behoeftebevrediging bezighoudt.

Gedragswetenschappen[bewerken]

  • communicatiewetenschap - de wetenschap die menselijke communicatie en de effecten daarvan op het gedrag onderzoekt
  • psychologie - de wetenschappelijke studie van het gedrag en de psychische processen van de mens
  • pedagogiek - de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van het veranderproces/leerproces binnen een (opvoedings)relatie
  • criminologie - de wetenschap die de motieven van misdadigers onderzoekt, de misdaden zelf en het rechtssysteem.

Overlappingen[bewerken]

Sommige wetenschappen worden deels tot de sociale wetenschappen gerekend, en deels tot andere wetenschappelijke stromingen gerekend..

  • geografie (gedeeltelijk exacte wetenschappen) - verzamelnaam voor een aantal meer of minder opzichzelfstaande wetenschappen die studie maken van de ruimtelijke orde die in allerlei fysische en sociale verschijnselen van en op het aardoppervlak valt te onderkennen
  • geschiedenis (gedeeltelijk geesteswetenschappen) - de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van het verleden
  • theologie (gedeeltelijk geesteswetenschappen) - wetenschap die de verhouding tussen de mens en God bestudeert

Middelbare school[bewerken]

Nederland[bewerken]

Op dit moment vormen de domeinen politiek systeem (parlementaire democratie), rechtsstaat (de Nederlandse rechtsstaat), cultuur (pluriforme samenleving) en sociaal-economisch systeem (verzorgingsstaat) de hoofdgebieden van het vak Maatschappijleer op de middelbare school. De naam maatschappijleer blijft bestaan voor het verplichte vak maatschappijleer op vmbo, havo en vwo. Vanaf september 2007 kan men bovendien kiezen voor het profielvak Maatschappijwetenschappen in de maatschappijprofielen C&M en E&M.

België[bewerken]

In België bestaat in het ASO de richting humane wetenschappen. In deze richting krijgen leerlingen lessen gedragswetenschappen en cultuurwetenschappen, naast algemene vakken als talen, geschiedenis, natuurwetenschappen en wiskunde