Communicatiewetenschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Communicatiewetenschap is een wetenschappelijke discipline die de menselijke communicatie bestudeert in al haar vormen en in verschillende contexten. Daarbij richt ze zich vooral op de vorm, inhoud en gevolgen van communicatie via media(technologie), zoals film, televisie, kranten, (bedrijfs)magazines, reclame, games, internet en smartphones.

Het is dus een zeer veelzijdige discipline die antwoorden probeert te vinden op vragen zoals:

  • Hoe communiceren mensen (of organisaties) met elkaar? Wie is de zender, wie is de ontvanger, en wat is de boodschap?
  • Hoe brengen mensen een boodschap over? Wat voor taal gebruiken ze hiervoor (geschreven taal, gesproken taal, beeldtaal, lichaamstaal, gebarentaal)?
  • Hoe wordt een boodschap begrepen, geïnterpreteerd, onthouden, en mogelijk ingezet bij opinies, keuzes of gedrag? Denk bijvoorbeeld aan een Tweet, voorlichtingsbrochure, krantenartikel, gewelddadige film of reclame-uiting. Wat maken ze los bij de ontvanger?
  • Wie zijn de belangrijkste zenders? Hoe worden opvattingen van bepaalde maatschappelijke groeperingen overgebracht aan de rest van de samenleving en vice versa?
  • Wat voor effecten hebben boodschappen op de gedachten, gevoelens en het gedrag van anderen?

Communicatiewetenschappers maken gebruik van theorieën over onder andere menselijke psychologie, communicatie, gezondheidswetenschappen en gedragsverandering om zulke vragen te begrijpen. Ze zetten wetenschappelijke methoden als surveys, experimenten en inhoudsanalyses in om de antwoorden te vinden. Kennis uit de communicatiewetenschap kan worden ingezet voor zowel de wetenschap als voor de maatschappij. Ook draagt communicatiegerelateerde kennis bij aan maatschappelijke debatten over bijvoorbeeld het functioneren van de media.

Opleiding[bewerken]

Communicatiewetenschap is een sociaalwetenschappelijke opleiding. Dit betekent dat de impact van communicatieprocessen en media op individuen, groepen en de samenleving centraal staat. Wat doen media met mensen en wat doen mensen met media? Tijdens de studie wordt expliciet aandacht besteed aan maatschappelijke en professionele vraagstukken en het bestuderen van verschillende media en media-technologieën, zoals kranten, radio, televisie en internet, maar ook social media en games. Hoe beïnvloedt internet het leven van jonge mensen, en hoe doe je hier onderzoek naar? Welke rol spelen politieke televisieseries in verkiezingstijd? Hoe kun je mensen het beste over gezondheidsvraagstukken informeren, zoals de gevolgen van roken? Binnen het onderwijsprogramma is doorgaans veel aandacht voor het ontwikkelen van kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksvaardigheden. Na afronding van de opleiding zijn studenten vertrouwd met het zelfstandig bedenken, opzetten, uitvoeren en rapporteren van een communicatiewetenschappelijk empirisch onderzoek.

Afgestudeerde communicatiewetenschappers vinden werk in uiteenlopende functies. Bijvoorbeeld als communicatiemedewerker, woordvoerder of marketeer bij een commercieel bedrijf, culturele instelling of overheidsdienst, als journalist bij een krant of producent of redacteur bij de televisie, of als strateeg of onderzoeker bij een mediabureau.

Er zijn verschillende Nederlandse universiteiten die een opleiding Communicatiewetenschap aanbieden:

In Amsterdam en Nijmegen ligt de nadruk op de vraag welke invloed communicatie en samenleving op elkaar uitoefenen. Wat is de invloed van al die mediaboodschappen op kijkers, lezers en luisteraars? De opleiding van de Universiteit Twente richt zich vooral op thema’s die van belang zijn voor communicatieprofessionals in organisaties, zoals corporate communicatie, marketingcommunicatie en technische communicatie. Aan Wageningen University wordt communicatiewetenschap met name toegepast op actuele thema’s als klimaatverandering, innovaties voor duurzame landbouw, waterschaarste en het bevorderen van gezond gedrag.

In Vlaanderen is het mogelijk om Communicatiewetenschappen te studeren aan de Universiteit Antwerpen, de Katholieke Universiteit Leuven en de Vrije Universiteit Brussel.

De verwante opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen (CIW) richt zich meer op de verbinding van taal en communicatie, tekstanalyse, interculturele communicatie of de communicatie binnen organisaties. Hierbij wordt kennis gecombineerd uit verschillende vakgebieden, zoals communicatiewetenschap, cognitiewetenschap, taalwetenschap, psychologie en mediastudies. CIW wordt in Nederland aangeboden aan de Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit Utrecht, de Vrije Universiteit Amsterdam, de Radboud Universiteit Nijmegen en Tilburg University.

Tijdschriften[bewerken]

  • Het Tijdschrift Voor Communicatiewetenschap is het Nederlandstalige, peer-reviewed tijdschrift voor Communicatiewetenschap.
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam heet Medium. Zie: Medium (tijdschrift)
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Radboud Universiteit Nijmegen heet Freem.
  • Het tijdschrift van Communicatiewetenschap aan de Universiteit Twente heet Impuls.