Stolwijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Stolwijk
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Stolwijk
(Details)
Stolwijk (Zuid-Holland)
Stolwijk
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Krimpenerwaard
Coördinaten 51° 58′ NB, 4° 46′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 5.240[1]
Overig
Postcode 2820, 2821
Netnummer 0182
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Vlist
Locatie in de voormalige gemeente Vlist
Foto's
De kerk van Stolwijk
De kerk van Stolwijk
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Stolwijk is een dorp in en de hoofdplaats van de gemeente Krimpenerwaard in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Tot 1 januari 1985 was Stolwijk een zelfstandige gemeente. Van 1 januari 1985 tot 1 januari 2015 maakte Stolwijk met de buurplaatsen Vlist en Haastrecht deel uit van de gemeente Vlist. Sinds 1 januari 2015 maakt Stolwijk deel uit van de gemeente Krimpenerwaard. In Stolwijk is het gemeentekantoor (Klant Contact Centrum) van deze gemeente gevestigd.

In 2018 telde Stolwijk 5.240 inwoners, waarvan 2.605 (49%) mannen en 2.635 (51%) vrouwen.[1]

Geschiedenis[bewerken]

Stolwijk wordt voor het eerst vermeld in 1320 in de registratie van de grafelijke lenen in de Krimpenerwaard. Op 19 september 1320 wordt genoemd: "Een hoeve, groot 8 morgen, in Stolwijk boven de kerk, oost: Ticlenland".[2]

Hervormde Kerk[bewerken]

Het meest markante gebouw in Stolwijk is de 45 meter hoge toren bij de Hervormde Kerk, die op al oudere fundamenten gebouwd werd in 1501. Oorspronkelijk was de toren nog 9 meter hoger, maar in 1717 waaide de spits er af en is de huidige spits er voor teruggeplaatst. In 1946 werd de laat-gotische, Kempische toren gerestaureerd. Daarbij werd de scheefgezakte toren rechter gezet, en wel van zo'n 1,35 meter uit het lood terug naar 'maar' 85 centimeter uit lood. Mede daardoor is de 'Stolkse' toren een markant herkenningspunt in de wijde omgeving.

De aan de toren vastgebouwde kerk staat op de fundamenten van een vroegere kerk, die stamt uit de jaren 1375 tot 1400. In 1948 werd het slecht geconstrueerde en gefundeerde oude kerkgebouw helemaal afgebroken en volledig opnieuw opgebouwd. De nieuwe kerk werd opgetrokken met stenen die afkomstig waren van het in de Tweede Wereldoorlog door een bombardement verwoeste Bezuidenhout in Den Haag. De kerk oogt als een zeer oud gebouw, maar werd na de herbouw in 1949 opnieuw in gebruik genomen en is dus van een nog relatief recente datum.

Spoorlijn[bewerken]

In de eerste helft van de 20e eeuw was Stolwijk een van de haltes aan de spoorlijn tussen Gouda en Schoonhoven, maar deze is door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog gesloopt voor het maken van wapens.[3]

Gemeentewapen[bewerken]

Het wapen van Stolwijk symboliseert de belangrijkste bronnen van bestaan in de voormalige heerlijkheid. Het wapen bevat drie kazen, een pond boter en een kroon. Het wapen is afgeleid van het oude heerlijkheidswapen, dat echter geen stuk boter of kroon bevatte. De oorsprong van de kroon is niet bekend. Voor zover bekend is dit het enige wapen waarop zuivelproducten zijn afgebeeld.

Het wapen is zichtbaar op de voorgevel van het café 'Het Wapen van Stolwijk' aan het Dorpsplein. Op 17 september 2016 werd op de rotonde op de kruising van de Schoonhovenseweg en de Populierenlaan het kunstwerk "Drie kazen en een klomp boter" onthuld, waarvoor het wapen model stond.

Cultuur[bewerken]

Monumenten[bewerken]

Stolwijk telt een aantal rijksmonumenten en een oorlogsmonument, zie:

1rightarrow blue.svg Lijst van rijksmonumenten in Stolwijk
1rightarrow blue.svg Lijst van oorlogsmonumenten in Krimpenerwaard

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

Drie generaties (1965) door de Stolwijkse beeldhouwster Ineke van Dijk aan de Kievitslaan

In Stolwijk zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, namelijk:

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van beelden in Krimpenerwaard

Kerken[bewerken]

  • Hervormde Gemeente. Deze gemeente bestaat uit een tweetal wijkgemeenten (wijkgemeente 1 en wijkgemeente 2). Zij komt samen in de Hervormde Kerk.
  • Hersteld Hervormde Gemeente (Pniël). Deze gemeente komt samen in gemeenschapscentrum Het Kwartier aan de Jan Steenlaan.
  • Gereformeerde Gemeente. Deze gemeente komt samen in het kerkgebouw aan de Tentweg.

Scholen[bewerken]

Stolwijk telt twee basisscholen:

Verenigingsleven[bewerken]

In Stolwijk zijn diverse verenigingen actief.

Sportverenigingen[bewerken]

  • Gymnastiekvereniging L.D.O.
  • Tennisvereniging Stolwijk
  • Voetbalvereniging VV Stolwijk
  • Volleybalvereniging Dosko
  • Waterpolovereniging Zwem- en Poloclub Stolwijk
  • Bridgeclub Stolwijk

Overige verenigingen[bewerken]

  • Toneelvereniging Toneel-, Revue- en Cabaretgezelschap Toreca
  • Muziekvereniging Harmonie Stolwijk
  • Historische vereniging Oud Stolwijck
  • Pluimvee- en konijnenfokkersvereniging "Nut en Sport" Stolwijk
  • Oranjevereniging Stolwijk
  • Winkeliersvereniging Winkelrijk Stolwijk
  • Eerste Hulp Bij Ongevallen vereniging Stolwijk

Overige voorzieningen[bewerken]

Stolwijk heeft diverse overige voorzieningen. Zwembad "Ons Polderbad" ligt aan de Kievietslaan en is onderdeel van de Vlister Openlucht Baden. Woonzorgcentrum "De Wilgenhoven" ligt aan de Kievietslaan. Gemeenschapscentrum "Het Kwartier" ligt aan de Jan Steenlaan. De Algemene Begraafplaats ligt aan de Hoflaan.

Stratenplan en wijken[bewerken]

Het centrale gedeelte van Stolwijk betreft het Dorpsplein. Zuidelijk hiervan staat de Hervormde Kerk met de straten Achter de Kerk, Schoolstraat, Torenstraat en Kerklaan en vervolgens parellel aan elkaar de Tentweg en Industrieweg. Noordelijk van het Dorpsplein loopt de Goudseweg richting Gouda. Westelijk van het Dorpsplein ligt de Populierenlaan, richting buurtschap Benedenkerk, oostelijk ligt buurtschap Bovenkerk.

Qua straatbenaming kent Stolwijk schilders (zoals Frans Halsstraat), bloemen (zoals Hortensialaan), vogels (zoals Kievietslaan) en landerijen (zoals Griend, Waterland).

Aangrenzende plaatsen[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Gouda   Goudseweg   Bilwijk Haastrecht 
 Benedenkerk  Brosen windrose nl.svg  Bovenkerk Vlist 
 Berkenwoude   Bergambacht   Schoonhoven 

Externe link[bewerken]