Straat van Kertsj

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Straat van Kertsj
Straat van Kertsj (Krim)
Straat van Kertsj
Straat van Kertsj
Locatie Oekraïens/ Russisch grondgebied
Coördinaten 45° 19′ NB, 36° 34′ OL
Diepte (max.) 18 m
Breedte 4 km
Max. breedte 15 km
Lengte 40 km
Foto's
De Straat van Kertsj vanaf de Krim
Portaal  Portaalicoon   Geografie
De Kertsjbrug in aanbouw (sept. 2016)

De Straat van Kertsj[1] (Russisch: Ке́рченский проли́в, Oekraïens: Керченська протока, Krimtataars: Keriç boğazı) is de zeestraat die de verbinding vormt tussen de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Westelijk ligt het schiereiland Kertsj, een onderdeel van de Krim, en oostelijk het schiereiland Taman met het district Temrjoekski, met daarvoor het eiland Toezla.

De zeestraat is genoemd naar de stad Kertsj op de Krimse oever. In de oudheid stond de straat bekend als de Cimmerische Bosporus (niet te verwarren met de Thracische Bosporus, die nu nog steeds als Bosporus bekend staat). De Turken en Tataren noemen de straat Yenikale.

Toezla[bewerken | brontekst bewerken]

In de straat ligt het eilandje Toezla. Het is in 1925 ontstaan, toen de smalle landengte, die het destijds met Taman verbond, door storm wegspoelde. Op grond daarvan kan men stellen dat het eilandje tot het huidige Rusland behoort. Toezla werd echter tot de oblast Krim gerekend en later tot de Oekraïnse Sovjetrepubliek en daarna het onafhankelijke Oekraïne. Het verloop van de grens is omstreden. Russische voornemens om een verbinding aan te leggen met Toezla leidden eind 2003 tot heftige Oekraïense protesten. De annexatie van de Krim in 2014 betekende dat de zeestraat, en dus ook Toezla, de facto binnen Rusland kwam te liggen.

In november 2018 ontstonden korte tijd spanningen tussen Rusland en Oekraïne, toen de Russische marine drie Oekraïense schepen die door de zeestraat voeren enterde en in beslag nam, waarna de doorvaart van Oekraïense marineschepen in de Straat van Kertsj korte tijd door een Russisch vrachtschip werd geblokkeerd.[2][3]

Veerdienst[bewerken | brontekst bewerken]

De Krim was tot 2018 vanuit Rusland alleen te bereiken met een veerboot vanaf Port Kavkaz. De reis over de weg, via Oekraïne, was moeizaam door de slechte politieke verhouding tussen de twee landen.[4] Voor de veerboten stonden vaak lange files.[4]

Bruggen[bewerken | brontekst bewerken]

Eerste plannen tijdens WOII[bewerken | brontekst bewerken]

Reeds tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er plannen voor een brug over de zeestraat.[5] Adolf Hitler gaf in maart 1943 opdracht voor de bouw van een 4,8 kilometer lange auto- en spoorbrug om het verplaatsen van de troepen naar de Kaukasus te vergemakkelijken.[5][bron?] Albert Speer kreeg opdracht voor het ontwerp en de bouw van de brug. Er werd een begin mee gemaakt, maar het Duitse leger werd al teruggedrongen naar het westen voordat de brug gereed was.[6] De restanten bleven staan, maar werden tijdens de koude winter van 1945 door ijsgang zwaar beschadigd. Ze werden in de jaren 60 alsnog geruimd, om de veiligheid voor de scheepvaart te verbeteren.[6]

Kertsjbrug[bewerken | brontekst bewerken]

Op 25 april 2010 tekenden de toenmalige Oekraïense president Viktor Janoekovytsj en de toenmalige Russische president Dmitri Medvedev een principeovereenkomst om een vier kilometer lange brug[bron?] te bouwen over de Straat van Kertsj. Na de annexatie van de Krim in 2014 gaf Medvedev, inmiddels de Russische premier, opdracht om te beginnen met de bouw ervan. Het Russische staatsbedrijf Avtodor kreeg de opdracht om het project met een geschatte kostprijs van 3 miljard dollar uit te voeren.[7] De bouwtijd werd geraamd op 3 à 4 jaar en de brug kon de veerdienst over de zeestraat vervangen. Zonder openbare aanbesteding gunde Avtodor de daadwerkelijke bouw aan Strojgazmontazj, een aannemer zonder ervaring in de bruggenbouw.[4] De eigenaren waren vertrouwelingen van de Russische president Poetin, de gebroeders Rotenberg.[4]

President Poetin opende de Kertsjbrug op 15 mei 2018.[8] De verbinding, zuidelijk van de bovengenoemde veerdienst, is 19 km lang en bestaat uit 7 km van het Russische schiereiland Taman naar het eiland Toezla, 6,5 km over Toezla, en 5,5 km van Toezla naar de Krim. Over de brug liggen een brede verkeersweg en een spoorweg.

Op 8 oktober 2022, ten tijde van de Russische invasie van Oekraïne, liep de brug door een explosie zware schade op. Hierdoor werd de logistiek tussen Rusland en de Krim ernstig belemmerd.[9]

Zie de categorie Straat van Kertsj van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.