Viooltje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Viooltje
Duinviooltje (Viola tricolor subsp. curtisii)
Duinviooltje (Viola tricolor subsp. curtisii)
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Fabiden
Orde: Malpighiales
Familie: Violaceae (Viooltjesfamilie)
Geslacht
Viola
L. (1753)
Afbeeldingen Viooltje op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Viooltje op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Viooltje (Viola) is een geslacht uit de viooltjesfamilie (Violaceae).

Het geslacht kent circa vierhonderd soorten die voorkomen in gematigde streken. De meeste soorten worden op vochtige en iets beschaduwde plaatsen aangetroffen. Na het bloeien draait de uitgebloeide bloem zich naar beneden, na de rijping richt de zaaddoos zich weer op, en opent zich. Het verdroogde zaadkapsel staat onder spanning en bij beweging schieten de zaadjes weg.

Er bestaan cultivars met grotere bloemen, die echter niet verwilderen.

Gebruik[bewerken]

Viooltjes worden gebruikt als basis voor veel parfums. Er wordt zelfs snoep van gemaakt. Jonge bladeren zijn in gekookte vorm eetbaar en bevatten veel vitaminen. De bloemen kunnen gebruikt worden voor de decoratie van maaltijden. Zowel bloemen, bladeren als wortels worden ook medicinaal gebruikt.

Symboliek[bewerken]

In de iconografie is een viooltje het symbool van nederigheid.[1] Het wordt geassocieerd met Christus en staat soms op afbeeldingen van Christus. Witte viooltjes komen voor op afbeeldingen van de heilige Fina.[1] Het driekleurige viooltje is tevens het symbool voor de Vrijdenkerij.

Soorten[bewerken]

Viola cryana is een uitgestorven soort die alleen in een bepaalde streek in Frankrijk voorkwam.

Soorten in Nederland en België[bewerken]

In België en Nederland komen in het wild de volgende soorten voor:

Nederlandse naam botanische naam afbeelding
Akkerviooltje Viola arvensis Akkerviooltje
(Bleeksporig) bosviooltje Viola riviniana Bosviooltje
Donkersporig bosviooltje Viola reichenbachiana Donkersporig bosviooltje
Driekleurig viooltje Viola tricolor Driekleurig viooltje
Duinviooltje Viola tricolor subsp. curtisii Duinviooltje
Hondsviooltje Viola canina Hondsviooltje
Maarts viooltje Viola odorata Maarts viooltje
Melkviooltje Viola persicifolia
Viola stagnina
Melkviooltje
Moerasviooltje Viola palustris Moerasviooltje
Ruig viooltje Viola hirta Ruig viooltje
Zandviooltje Viola rupestris Zandviooltje
Zinkviooltje Viola lutea subsp. calaminaria Viola lutea

Overige soorten[bewerken]

Een selectie van soorten:

Ecologie[bewerken]

Viooltjes zijn waardplant voor Argynnis pandora, Argyronome laodice, Argyronome ruslana lysippe, Boloria alaskensis, Boloria pales, Brenthis daphne, Brenthis hecate, Clossiana dia, Clossiana euphrosyne, Clossiana kriemhild, Clossiana oscarus, Clossiana selene, Clossiana selenis, Clossiana titania bivina, Euclidia glyphica, Euphydryas maturna, Euptoieta claudia, Fabriciana adippe, Fabriciana elisa, Fabriciana niobe, Issoria hanningtoni, Issoria lathonia, Lygephila viciae, Melitaea didyma, Noctua janthina, Proclossiana eunomia, Sideridis reticulatus, Speyeria alexandra, Speyeria aphrodite, Speyeria callippe, Speyeria coronis, Speyeria cybele, Speyeria diana, Speyeria edwardsii, Speyeria hydaspe, Speyeria idalia, Speyeria zerene en Syngrapha devergens.

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. a b Hall, J. (2000). Hall's Iconografisch Handboek. Leiden: Primavera Pers. ISBN 9074310052