Well (Limburg)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Well
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Well (Limburg)
Well (Limburg)
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Bergen (Limburg) Bergen
Coördinaten 51° 33′ NB, 6° 5′ OL
Algemeen
Oppervlakte 27,96 km²
Inwoners (januari 2016) 2.443[1] (95 inw./km²)
Overig
Postcode 5855
Netnummer 0478
Foto's
Well (18).JPG
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Well is een woonkern van de Nederlands-Limburgse gemeente Bergen. Het kerkdorp telt 2.443 inwoners (1 januari 2017).

Etymologie[bewerken]

In 1250 werd dit dorp aan de Maas voor het eerst vernoemd als Welle, hetgeen vermoedelijk 'aanlegplaats' betekent.[bron?] Hoe het vóór die tijd heette is niet duidelijk. In ieder geval is de heerlijkheid ouder dan 1250. Zonder de Maas is Well ondenkbaar. Het ontstaan heeft te maken met het feit, dat men hier gemakkelijk de Maas kon oversteken. Dit komt doordat de rivier bij Well een bocht maakt. Daar stroomt de Maas niet van zuid naar noord, maar van oost naar west. De stroming van de rivier, in combinatie met de meestal uit het westen waaiende wind, maakte de kans op afdrijven bij een oversteek gering. Daarom kwam hier een overzet- en aanlegplaats: Well.

Geschiedenis[bewerken]

In 974 is er sprake van een kapel aan het Wellse veer, dat toen geschonken werd aan de Sint-Vitusabdij te Mönchengladbach. Oorspronkelijk was deze gewijd aan Petrus, maar later werd Vitus de patroonheilige, waarschijnlijk onder invloed van genoemde abdij.

Well behoorde bij het Overkwartier van Gelre en vanaf 1648 bij Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het door Pruisische troepen bezet, en in 1713 kwam het aan Pruisen. Dit bleef zo als deel van Pruisisch Opper-Gelre tot aan de Napoleontische tijd. In 1815 werd het bij het Koninkrijk der Nederlanden gevoegd en ook na de Belgische onafhankelijkheidsstrijd bleef het in Nederlandse handen.

Tot 1794 was het een zelfstandige "heerlijckheid Well-Bergen". In 1800, ten tijde van de Franse overheersing, werd Well ingedeeld bij de gemeente Bergen.

Well werd zwaar beschadigd eind 1944 en begin 1945 ten gevolge van oorlogshandelingen.

De archieven van de schepenbank én de Doopregisters (vanaf 1699), Trouwregisters (vanaf 1704) en de Overlijdensregisters (vanaf 1725) worden in het Rijksarchief te Maastricht bewaard.

Kasteel Well
Auberge de Grote Waaij in Well

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zie ook:

Wapen van Well[bewerken]

Wapen van Well

Het gerecht van Well wordt al op 22 januari 1363 genoemd. De vermelding van schepenen volgt op 12 juni 1368. Deze schepenbank omvatte in ieder geval vanaf de zestiende eeuw ook Bergen. Het wapen van de schepenbank wordt voor het eerst genoemd in 1449 en vertoont een wapenschild op een azuurblauw veld met een zilveren pijl, die naar boven is gericht. Het wapen is ontleend aan de eerste familie die hier rechten had en vermoedelijk ook het kasteel bouwde, namelijk de Voogden van Straelen en die stad voerde ook dit wapen.

Natuur en landschap[bewerken]

Well ligt op de rechter Maasoever op een hoogte van ongeveer 14 meter. Ten westen van Well ligt het natuurgebied De Baend in het winterbed van de Maas. Ten noordoosten van Well ligt het Nationaal Park De Maasduinen op zandig rivierduin met hoogten tot meer dan 32 meter. Daar liggen de Bosserheide en de Wellse Heide. Voorbij de duingordel lag vroeger een hoogveengebied, dat begin 20e eeuw werd omgevormd tot een grootschalig landbouwgebied.

Voorzieningen[bewerken]

Well beschikt over diverse campings, B&B, een Michelin sterrenrestaurant ("Brienen aan de Maas") en een op 3 september 2010 geopend Multifunctioneel Centrum "de Buun".

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Wellerlooi, Blitterswijck, Wanssum, Aijen, Nieuw Bergen

Externe links[bewerken]