Yayoi Kusama
| Yayoi Kusama | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | 22 maart 1929 | |||
| Overleden | Tokio, 14 augustus 2026 | |||
| Geboorteland | Japan | |||
| Nationaliteit | [1] | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Kyoto City University of Arts, Kyoto City Senior High School of Art | |||
| Beroep | Beeldhouwer, installatiekunstenaar | |||
| Werkveld | beeldhouwkunst, ukiyo-e, beeldende kunst, conceptuele kunst, performancekunstwerk, installatiekunst, abstract expressionisme, popart, art brut, videokunst, modeontwerp, avant-garde | |||
| Floruit | 1966[2] | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1957[3] – 2024[4] | |||
| Stroming | abstracte kunst,[5] hedendaagse kunst,[5] feministische kunst,[5] popart[5] | |||
| Stijl | Abstract, performance | |||
| Bekende werken | A Message of Love, Directly from My Heart unto the Universe[6] | |||
| Werklocatie | Verenigde Staten,[7] Nederland,[7] Tokio,[7][8][9] Kyoto,[8] New York[8][9] | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Zero | |||
| Kunstenaarsmaplocatie | Smithsonian American Art and Portrait Gallery-bibliotheek,[10] National Gallery of Art-bibliotheek[11] | |||
| Prijzen en erkenningen | Order of the Rising Sun, 4th class, Praemium Imperiale (2006),[12] Oeuvreprijs van de Vrouwenbelangengroep voor de Kunst (2006), Person of Cultural Merit (2009), Orde van Culturele Verdienste (2016), Asahiprijs (2000), Officier van Kunst en Letteren (2003)[13] | |||
| Links | ||||
| RKD-profiel | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| Website | ||||
| ||||
Yayoi Kusama (Japans: 草間 彌生,Kusama Yayoi) (Matsumoto, 22 maart 1929 – Tokio, 14 augustus 2026) was een Japanse beeldhouwster en installatiekunstenares.
Leven en werk
[bewerken | brontekst bewerken]Kusama studeerde vanaf 1948 aan de School voor Kunst en Kunstnijverheid in Kyoto. Zij stelde haar eerste werken, aquarellen en gouaches, in 1952 tentoon in het stadhuis van Matsumoto. In 1955 werd zij uitgenodigd voor deelname aan de 18th Biennial of the Brooklyn Museum in New York en in 1956 besloot zij naar de Verenigde Staten te emigreren. Na een kort verblijf in Seattle vestigde zij zich in 1957 in New York. Vanaf 1965 viel zij vooral op met haar happenings, onder andere in Central Park en op de Brooklyn Bridge, die steevast door de politie werden beëindigd. Zij bracht deze happenings, waarbij zij muren, vloeren, objecten, zichzelf en naakte assistenten beschilderde met polkadots, ook naar Europa, waar de happenings onder andere waren te beleven in Rome en Amsterdam (1967).[14]
Tussen 1965 en 1970 was ze ook in Nederland actief door een samenwerking met galerie Orez, en de aansluiting van haar kunst bij de Zero-beweging in de Europese kunst. Nul-kunstenaar Henk Peeters merkte haar werk op en introduceerde haar bij galerie Orez. In november 1967 organiseerde Kusama een Naked Body Festival in galerie Orez, dat later werd voortgezet in het Stedelijk Museum Schiedam en daar uitliep op een rel. Nul-kunstenaar Jan Schoonhoven ging uit de kleren om zich, geheel naakt door Kusama te laten beschilderen met kleurige polkadots. Na hem volgden vele andere mannen. De wethouder van Schiedam maakte aan het festival in het museum een vroegtijdig einde.[15] Schoonhoven had zich die dag ziek gemeld bij zijn werkgever, de PTT, en liep, nadat de beelden in de publiciteit kwamen, een promotie mis.
Over het gebruik van de polkadots, die haar handelsmerk zouden worden, schreef zij: "...a polka dot has the form of the sun, which is a symbol of the energy of the whole world and our living life, and also the form of the moon, which is calm. Round, soft, colorful, senseless and unknowing. Polka dots become movement... Polka dots are a way to infinity."
In 1966 werd haar werk geweigerd voor de Biënnale van Venetië, maar door haar illegale aanwezigheid met de happening Narcissus Garden wist zij de aandacht definitief op zich te vestigen. Kusama, die van haar psychiatrische problemen nooit een geheim maakte, keerde in 1973 terug naar Japan en verblijft sindsdien vrijwillig in een psychiatrische instelling.[16] Zij had haar atelier in de directe nabijheid. In 1993 werd zij, nu officieel, uitgenodigd voor het Japanse paviljoen van de Biënnale van Venetië.
Hierna werd Kusama met haar 'stippenkunst' internationaal een bekend kunstenaar. Haar bekendheid groeide daarna door haar installatie van een gele pompoen op het Japanse kunsteiland Naoshima, haar spiegelkamers en haar samenwerkingen met het merk Louis Vuitton.[17]
De kunstenares kreeg in 2003 in Frankrijk de Ordre des Arts et des Lettres en in 2006 in Japan de gerenommeerde prijs, de Praemium Imperiale voor schilderkunst. In 2008 toonde Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam de expositie The Mirrored Years.[18]
Kusama overleed in augustus 2026 op 97-jarige leeftijd.[17]
Enkele werken
[bewerken | brontekst bewerken]- Couch Accumulation #1 (1962), Green Gallery in New York
- Traveling Life (1964)
- Infinity Mirror Room – Phalli's Field (1965), Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam
- Red Pumpkin (1994), Miyanoura Port in Naoshima (Kagawa (prefectuur))
- The Visionary Flowers (2002),[19] Matsumoto City Museum of Art in Matsumoto
- The Tulips of Shangri-La (2004), Place François-Mitterrand in Rijsel
- Ascension of Polkadots on the Trees (2006), Orchard Road in Singapore
- Narcissus Garden (2009), Beeldenpark van het Centro de Arte Contemporânea Inhotim in Brumadinho - oorspronkelijk een illegale bijdrage aan de Biënnale van Venetië van 1966
- The Spirits of the Pumpkins Descended into the Heavens (2009), National Gallery of Australia
- A Message of Love, Directly from My Heart unto the Universe (2022), Grand Central New York City
Tentoonstellingen in Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]Fotogalerij
[bewerken | brontekst bewerken]- Ascension of Polkadots on the Trees (2006), Singapore Biennale, Singapore
- Narcissus Garden (2009), Beeldenpark van het Centro de Arte Contemporânea Inhotim
- The Spirits of the Pumpkins Descended into the Heavens (2009), National Gallery of Australia
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Biografische gegevens bij het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
- Deutsche Nationalbibliothek: Yayoy Kusama
- Website kunstenaar: biografie
- Inhotim Nine New Destinations: Yayoy Kusama
- ↑ Het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie meldt uit bronnen dat Kusama in 1966 de Amerikaanse nationaliteit verkreeg
- ↑ Collectie Boijmans Online; geraadpleegd op: 19 april 2024; Boijmans-identificatiecode voor kunstwerk: 114874.
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 15 september 2022; RKDartists-identificatiecode: 122345.
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 10 januari 2023; RKDartists-identificatiecode: 122345.
- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica Online; Encyclopædia Britannica Online-identificatiecode: biography/Yayoi-Kusama.
- ↑ https://new.mta.info/agency/arts-design/collection/a-message-of-love-directly-from-my-heart-unto-the-universe.
- 1 2 3 RKDartists; geraadpleegd op: 2 maart 2018; RKDartists-identificatiecode: 122345.
- 1 2 3 Artnet; Artnet-identificatiecode voor kunstenaar: yayoi-kusama.
- 1 2 Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 28 augustus 2026; GND-identificatiecode: 119299755.
- ↑ https://library.si.edu/art-and-artist-files.
- ↑ https://library.nga.gov/permalink/01NGA_INST/1cl1g8d/alma991811483504896.
- ↑ "The 18th Laureate Painting: Yayoi Kusama"; geraadpleegd op: 19 maart 2022.
- ↑ https://www.facebook.com/share/p/1Ap4DAyZnp/; geraadpleegd op: 29 augustus 2026.
- ↑ Kusama Happenings. www.yayoi-kusama.jp. Gearchiveerd op 16 juli 2011. Geraadpleegd op 25 juli 2011.
- ↑ Yayoi Kusama wilde opgaan in een zelf gecreërd universum NRC, 27 oktober 2023
- ↑ (fr) Yayoi Kusama ( 草間 彌生 ) 1929 - plasticienne japonaise. contemporart.voila.net. Gearchiveerd op 20111030.
- 1 2 Yayoi Kusama (97) maakte van haar angsten een 'oneindig universum'. nos.nl (27 augustus 2026). Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
- ↑ The Mirrored Years". Museum Boijmans Van Beuningen (2008)).
- ↑ Afbeelding: "Tulips", Matsumoto Museum. Flickr.
- ↑ Schoonus, Maykel, Yayoi Kusama - Mirrored Years - Spiegelingen tussen vroeger en nu. 8weekly.nl (6 september 2008). Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
- ↑ Yayoi Kusama. Stedelijk Museum Schiedam. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
- ↑ Grrr.nl, Yayoi Kusama. www.stedelijk.nl. Geraadpleegd op 27 augustus 2026.