Zuiderkruis (sterrenbeeld)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kaart van het sterrenbeeld Zuiderkruis.
het Zuiderkruis

Het Zuiderkruis (Crux, afkorting Cru) is een klein maar opvallend sterrenbeeld, dat ligt tussen rechte klimming 11u53m en 12u55m en declinatie −55° en −65°. Hierdoor is het praktisch het gehele jaar door gemakkelijk te zien op het zuidelijk halfrond. Het is ook zichtbaar aan de horizon vanaf tropische breedtes op het noordelijk halfrond, gedurende enkele uren per dag in de winter en lente. Van alle sterrenbeelden aan de hemel heeft Crux de kleinste oppervlakte; vroeger maakte het deel uit van het sterrenbeeld Centaur.

Hoewel het niet eens heel dicht bij de zuidelijke hemelpool ligt, heeft het op het zuidelijk halfrond toch een vergelijkbare betekenis als het steelpannetje van de Grote Beer die naar de Poolster (Polaris) wijst op het noordelijk halfrond. Als men het "verticale" deel van het kruis dat gevormd wordt door de sterren gamma en alpha vier en een half keer verlengt, komt men uit in de buurt van de zuidelijke hemelpool.

Diverse landen op het zuidelijk halfrond (onder andere Australië, Brazilië, Nieuw-Zeeland, Papoea-Nieuw-Guinea, de Cocoseilanden en Samoa) hebben het sterrenbeeld Zuiderkruis in hun nationale vlag opgenomen.

Sterren[bewerken | brontekst bewerken]

(in volgorde van afnemende helderheid)

Telescopisch waarneembare objecten in het sterrenbeeld Zuiderkruis, opgenomen in de New General Catalogue (NGC)[bewerken | brontekst bewerken]

NGC 4052, NGC 4103, NGC 4184, NGC 4337, NGC 4349, NGC 4439, NGC 4609, NGC 4755

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

  • De Kolenzaknevel (Coal Sack nebula), waarvan het oostelijk gedeelte zich in het sterrenbeeld Centaurus bevindt, en het zuidelijk gedeelte in het sterrenbeeld Musca (Vlieg).
  • De Juwelendoos (de open sterrenhoop NGC 4755, Jewel Box, die één graad zuidoostelijk van β Crucis (Mimosa) te vinden is.

Begrenzing[bewerken | brontekst bewerken]

Van de door Eugène Delporte en de Internationale Astronomische Unie (IAU) vastgelegde begrenzingen rond de 88 erkende sterrenbeelden heeft de begrenzing rond het sterrenbeeld Zuiderkruis de eenvoudigste en geometrisch meest herkenbare vorm. Delporte koos voor de begrenzing bestaande uit slechts 4 zijden. Dit soort begrenzing is echter ook te zien rond de sterrenbeelden Grote Hond, Kameleon, Microscoop, Schild, Sextant, Telescoop, Vliegende Vis, Zuiderkroon en Zuidervis.

Aangrenzende sterrenbeelden[bewerken | brontekst bewerken]

(met de wijzers van de klok mee)