Zwaag (Hoorn)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwaag
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Zwaag
(Details)
Zwaag (Hoorn)
Zwaag (Hoorn)
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente Hoorn
Coördinaten 52° 40′ NB, 5° 5′ OL
Algemeen
Inwoners (2007) 3214
Overig
Postcode 1689
Netnummer 0229
Detailkaart
Locatie van Zwaag in de gemeente Hoorn
Locatie van Zwaag in de gemeente Hoorn
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Zwaag is een dorp in de gemeente Hoorn, in de regio West-Friesland, in de provincie Noord-Holland. Het dorp werd gesticht rond de 13e eeuw na Christus. Sinds 1 januari 1979 maakt het deel uit van de gemeente Hoorn.

Kerken[bewerken]

Het dorp heeft een kerkje, waarvan de toren uit omstreeks 1500 dateert. Deze kerk maakt vanaf 29 december 2005 deel uit van de Protestantse Gemeente te Hoorn-Zwaag. Op deze dag zijn de vereniging van de Hervormde Gemeente te Zwaag-Risdam, de Hervormde Gemeente Hoorn en de Gereformeerde Kerk Hoorn samen verdergegaan. Het kerkje is tevens trouwlocatie van de gemeente Hoorn. Ook staat er de Lourdeskapel en heeft het dorp een rooms-katholieke kerk, Sint Martinus.

Geschiedenis[bewerken]

Het dorp heeft zelfs enige tijd stadsrechten gehad. Maar door voortdurende onenigheid met Hoorn heeft Zwaag deze rechten moeten opgeven. Daarna is Zwaag altijd een dorp gebleven.

Wapen van Zwaag[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Wapen van Zwaag voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het wapen van Zwaag wordt in de blazoenering als volgt omschreven: "in lazuur een omgewende ooievaar, stappend door gras, alles van goud, houdend in de bek een slang of paling van sabel." [1] Lazuur betekent in de heraldiek blauw en sabel betekent zwart.

Een oudere blazoenering, van 26 juni 1816, luidt als volgt: "Van lazuur beladen met een ooijevaar, staande op een terras, alles van goud en houdende in deszelfs bek een paling van sabel."

Mogelijk dat de ooievaar vroeger een reiger was, want die kwamen in de gemeente Zwaag veel voor.[2] Nadat de gemeente Zwaag is opgegaan in de gemeente Hoorn wordt het wapen niet langer gevoerd of gebruikt.

Demografie[bewerken]

Inmiddels heeft Zwaag 3214 inwoners (per 1 januari 2007, bron Gemeente Hoorn) waarvan 1588 mannen en 1626 vrouwen. Dit bewonersaantal is overigens zonder de wijken Risdam-Noord en Risdam-Zuid die (gedeeltelijk) op oorspronkelijk Zwaags grondgebied gebouwd zijn. In 2015, zo luidt de prognose van de Gemeente Hoorn, zal dit aantal naar 2830 bewoners gedaald zijn.

Aanvankelijk waren er voornamelijk scheepvaarders en ambachtslieden woonachtig in Zwaag, maar in de 15e en 16e eeuw bestond de bevolking hoofdzakelijk uit bessentelers en boeren.

Gezien de grote invloed van de landbouwsector hadden vooral de boeren het meest te vertellen in Zwaag voor een lange tijd, maar rond 1900 begon dit te veranderen toen de glastuinbouw de overhand kreeg. Steeds meer kassen werden gebouwd.

Ook vond in het begin van de 20e eeuw veel landversnippering plaats en werd een lokale veiling geopend. In recente jaren is het kweken van bloemen erg in trek bij het Zwaagse bedrijfsleven.

Structuur[bewerken]

Van oorsprong was Zwaag een lintdorp met enkele zijpaden zoals de Balkweit, het Laantje (nu Krijterslaan) en het Unjerpad. Langzaamaan is het dorp op zo'n manier uitgebreid dat de oude structuur eigenlijk volledig verdwenen is, behalve dat deze op veel plaatsen nog aan oudere gebouwen is te herkennen; de Dorpsstraat toont hier en daar nog de karakteristieke lintbebouwing met bruggetjes over de sloot naar de boerderijen en woningen. Op nummer 5 staat een karakteristieke tuinderswoning die tot monument is verklaard.

Bijzondere evenementen[bewerken]

Elk jaar wordt er in Zwaag carnaval gevierd. Tijdens het carnaval vindt er in Zwaag een optocht plaats waarbij de optochtdeelnemers in een lange stoet een vaste route door het dorp afleggen, met praalwagens die soms allerlei politieke betekenissen hebben. Dit evenement dat telkens meer dan 50.000 bezoekers trekt wordt door Carnavalsvereniging het Masker georganiseerd. In 2016 heeft de vereniging uit handen van de burgemeester van Hoorn, Yvonne van Mastrigt, een Koninklijke erepenning ontvangen. Het Masker heeft deze Koninklijke Erepenning ontvangen tijdens het 50-jarige bestaan van deze vereniging.

Tevens vond er tweemaal in de vijf jaar een muzikaal evenement plaats: het Beiers Festival. Dit festival werd sinds 1971 georganiseerd door de Erika Kapel en stond geheel in het teken van de muziek uit de Alpenlanden. In 2011 is de laatste editie geweest van dit Beiers Festival.

Bekende inwoners van Zwaag[bewerken]

Bekende mensen, geboren of woonachtig in Zwaag zijn onder anderen:

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]