Zwarte tapuit

Zwarte tapuit; IUCN-status: Niet bedreigd (2018)
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Chordata (Chordadieren)
Klasse:	Aves (Vogels)
Orde:	Passeriformes (zangvogels)
Familie:	Muscicapidae (Vliegenvangers)
Onderfamilie:	Saxicolinae
Geslacht:	Oenanthe (Tapuiten)
Soort
	Oenanthe leucura; (Gmelin, 1789)
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Zwarte tapuit op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Vogels

De zwarte tapuit (Oenanthe leucura) is een zangvogel uit de familie Muscicapidae (vliegenvangers).

Kenmerken

De vogel is 16 tot 18 cm. Het is een forse tapuit die sterk lijkt op de witkruintapuit. De vogel is overwegend zwart. De onderbuik vanaf de poten is wit, net als de stuit en een groot deel van de staart. De middelste staartveren zijn zwart en er is een duidelijk doorlopende eindband (de omgekeerde T).^[2]

Verspreiding en leefgebied

De zwarte tapuit broedt in noordwestelijk Afrika en op het Iberisch Schiereiland en telt twee ondersoorten:^[3]

O. l. leucura: Spanje en Portugal.
O. l. syenitica: noordwestelijk Afrika.

Het is een standvogel die leeft in rotsig terrein, berghellingen met overhangende rotsen, meestal onder de 2000 m boven zeeniveau.^[2]

Voorkomen in Nederland

Tot 1970 prijkte deze vogel nog op een lijst van ooit in Nederland waargenomen vogels. Daarna is de vogel van deze lijst verwijderd en tussen 1970 en 2013 zijn er geen bevestigde waarnemingen gedaan in Nederland.^[4]^[5]

Status

De grootte van de populatie wordt geschat op 60.000-70.000 volwassen individuen. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de zwarte tapuit als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.^[1]

Bronnen, noten en/of referenties

1 2 (en) Zwarte tapuit op de IUCN Red List of Threatened Species.
1 2 Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3
↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1).
↑ van den Berg, A & C.A.W. Bosman, 1999. Avifauna van Nederland 1. ISBN 9074345131
↑ Dutch Avifauna. Dutch Birding. Geraadpleegd op 5 mei 2014.

[IUCN-1] 1 2 (en) Zwarte tapuit op de IUCN Red List of Threatened Species.

[anw-2] 1 2 Svensson, L. et al., 2012. ANWB Vogelgids van Europa, Tirion, Baarn. ISBN 978 90 18 03080 3

[3] (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2025. IOC World Bird List (v15.1).

[4] van den Berg, A & C.A.W. Bosman, 1999. Avifauna van Nederland 1. ISBN 9074345131

[5] Dutch Avifauna. Dutch Birding. Geraadpleegd op 5 mei 2014.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Alethe:	Diadeemalethe (A. diademata) · Vuurkuifalethe (A. castanea)
Tychaedon:	Karoowaaierstaart (T. coryphoeus) · Bruine waaierstaart (T. signata) · Boswaaierstaart (T. leucosticta) · Streepkopwaaierstaart (T. quadrivirgata) · Baardwaaierstaart (T. barbata)
Cercotrichas:	Kalahariwaaierstaart (C. paena) · Zwarte waaierstaart (C. podobe) · Rosse waaierstaart (C. galactotes) · Bruinrugwaaierstaart (C. hartlaubi) · Witbrauwwaaierstaart (C. leucophrys)
Copsychus:	Dayallijster (C. saularis) · Seychellenlijster (C. sechellarum) · Filipijnse dayallijster (C. mindanensis) · Madagaskardayallijster (C. albospecularis) · Vuurstaartshamalijster (C. pyrropygus) · Indisch paapje (C. fulicatus) · Witbrauwshamalijster (C. luzoniensis) · Visayashamalijster (C. superciliaris) · Zwarte dayallijster (C. niger) · Cebu-shamalijster (C. cebuensis) · Andamanenshamalijster (C. albiventris) · Larwoshamalijster (C. omissus) · Witkruinshamalijster (C. stricklandii) · Maratuashamalijster (C. barbouri) · Kangeanshamalijster (C. nigricauda) · Ceylonshamalijster (C. leggei) · Shamalijster (C. malabaricus)
Agricola:	Vale vliegenvanger (A. pallidus) · Lijstervliegenvanger (A. infuscatus)
Fraseria:	Witbrauwbosvliegenvanger (F. cinerascens) · Stricklands bosvliegenvanger (F. ocreata) · Grijskeelvliegenvanger (F. griseigularis) · Meesvliegenvanger (F. plumbea) · Olijfgroene vliegenvanger (F. olivascens) · Chapins vliegenvanger (F. lendu) · Blauwgrijze vliegenvanger (F. caerulescens) · Tessmanns vliegenvanger (F. tessmanni)
Melaenornis:	Angoladrongovliegenvanger (M. brunneus) · Bergdrongovliegenvanger (M. fischeri) · Bruine drongovliegenvanger (M. chocolatinus) · Nimbadrongovliegenvanger (M. annamarulae) · Geeloogdrongovliegenvanger (M. ardesiacus) · Senegalese drongovliegenvanger (M. edolioides) · Kaapse drongovliegenvanger (M. pammelaina)
Namibornis:	Hererotapuit (N. herero)
Empidornis:	Zilvervliegenvanger (E. semipartitus)
Sigelus:	Klauwiervliegenvanger (S. silens)
Bradornis:	Dofblauwe vliegenvanger (B. comitatus) · Streepkopvliegenvanger (B. microrhynchus) · Maricovliegenvanger (B. mariquensis)
Myopornis:	Böhms vliegenvanger (M. boehmi)
Artomyias:	Usshers vliegenvanger (A. ussheri) · Rouwvliegenvanger (A. fuliginosa)
Humblotia:	Humblots vliegenvanger (H. flavirostris)
Muscicapa:	Gestreepte vliegenvanger (M. griseisticta) · Roetvliegenvanger (M. sibirica) · Roestvliegenvanger (M. ferruginea) · Bamboevliegenvanger (M. muttui) · Asborstvliegenvanger (M. randi) · Soembavliegenvanger (M. segregata) · Bruine vliegenvanger (M. dauurica) · Williamsons vliegenvanger (M. williamsoni) · Sulawesivliegenvanger (M. sodhii) · Geelpootvliegenvanger (M. sethsmithi) · Fantivliegenvanger (M. epulata) · Kaapse vliegenvanger (M. adusta) · Grauwe vliegenvanger (M. striata) · Mediterrane vliegenvanger (M. tyrrhenica) · Gambagavliegenvanger (M. gambagae) · Cassins vliegenvanger (M. cassini) · Moerasvliegenvanger (M. aquatica)
Leucoptilon:	Witstaartniltava (L. concretum)
Sholicola:	Nilgirikortvleugel (S. major) · Witbuikkortvleugel (S. albiventris)
Niltava:	Pater Davids niltava (N. davidi) · Roodbuikniltava (N. sundara) · Sumatraanse niltava (N. sumatrana) · Chinese roodkeelniltava (N. oatesi) · Taiwanroodkeelniltava (N. vivida) · Kleine niltava (N. macgrigoriae) · Kobaltniltava (N. grandis)
Cyanoptila:	Blauw-witte vliegenvanger (C. cyanomelana) · Zappeys vliegenvanger (C. cumatilis)
Eumyias:	Nilgirivliegenvanger (E. albicaudatus) · Indigovliegenvanger (E. indigo) · Azuurvliegenvanger (E. thalassinus) · Burujunglevliegenvanger (E. additus) · Panayvliegenvanger (E. panayensis) · Sanfords niltava (E. sanfordi) · Van Hoëvells niltava (E. hoevelli) · Hyacintniltava (E. hyacinthinus) · Floresjunglevliegenvanger (E. oscillans) · Soembajunglevliegenvanger (E. stresemanni) · Ceylonvliegenvanger (E. sordidus)
Anthipes:	Witbefvliegenvanger (A. monileger) · Roodteugelvliegenvanger (A. solitaris)
Cyornis:	Azuurniltava (C. unicolor) · Chinese blauwkeelniltava (C. glaucicomans) · Blauwkeelniltava (C. rubeculoides) · Hainanniltava (C. hainanus) · Borneoniltava (C. superbus) · Maleise niltava (C. turcosus) · Balabakniltava (C. lemprieri) · Breedsnavelniltava (C. caerulatus) · Noord-Luzonniltava (C. herioti) · Zuid-Luzonniltava (C. camarinensis) · Filipijnse junglevliegenvanger (C. ruficauda) · Sulujunglevliegenvanger (C. ocularis) · Crockerjunglevliegenvanger (C. ruficrissa) · Keralaniltava (C. pallidipes) · Witbefjunglevliegenvanger (C. brunneatus) · Nicobarenjunglevliegenvanger (C. nicobaricus) · Witkeeljunglevliegenvanger (C. umbratilis) · Langsnavelniltava (C. magnirostris) · Tickells niltava (C. tickelliae) · Indochinese niltava (C. sumatrensis) · Bergniltava (C. whitei) · Mangroveniltava (C. rufigastra) · Sulawesiniltava (C. omissus) · Kalaoniltava (C. kalaoensis) · Javaanse bergniltava (C. banyumas) · Dayakbergniltava (C. montanus) · Meratusniltava (C. kadayangensis) · Brooks' niltava (C. poliogenys) · Olijfrugjunglevliegenvanger (C. olivaceus) · Banggai-junglevliegenvanger (C. pelingensis) · Sulajunglevliegenvanger (C. colonus) · Rücks niltava (C. ruckii)
Erithacus:	Roodborst (E. rubecula)
Swynnertonia:	Swynnertons sterrenpaapje (S. swynnertoni)
Pogonocichla:	Sterrenpaapje (P. stellata)
Stiphrornis:	Oranjeborstbosakalat (S. erythrothorax) · Geelborstbosakalat (S. xanthogaster) · Olijfrugbosakalat (S. pyrrholaemus)
Cossyphicula:	Witbuikakalat (C. roberti) · Kameroenjanfrederik (C. isabellae)
Chamaetylas:	Roodkeelalethe (C. poliophrys) · Bruinborstalethe (C. poliocephala) · Witborstalethe (C. fuelleborni) · Cholobergalethe (C. choloensis)
Cossypha:	Schubkaplawaaimaker (C. albicapillus) · Witbrauwlawaaimaker (C. heuglini) · Choristerlawaaimaker (C. dichroa) · Rüppells lawaaimaker (C. semirufa) · Witkruinlawaaimaker (C. niveicapilla) · Roodkoplawaaimaker (C. natalensis) · Rands lawaaimaker (C. heinrichi) · Blauwschouderlawaaimaker (C. cyanocampter)
Cichladusa:	Zambesipalmlijster (C. arquata) · Gabonpalmlijster (C. ruficauda) · Gevlekte palmlijster (C. guttata)
Xenocopsychus:	Holenlawaaimaker (X. ansorgei)
Dessonornis:	Witkeellawaaimaker (D. humeralis) · Kaapse lawaaimaker (D. caffer) · Archers janfrederik (D. archeri) · Bruinflankjanfrederik (D. anomalus)
Sheppardia:	Usambarajanfrederik (S. montana) · Iringajanfrederik (S. lowei) · Rubehojanfrederik (S. aurantiithorax) · Blauwvleugelakalat (S. gunningi) · Sharpes akalat (S. sharpei) · Bocages janfrederik (S. bocagei) · Kortstaartjanfrederik (S. poensis) · Congo-akalat (S. cyornithopsis) · Jacksons akalat (S. aequatorialis) · Gabela-akalat (S. gabela) · Grijsvleugeljanfrederik (S. polioptera)
Irania:	Perzische roodborst (I. gutturalis)
Luscinia:	Noordse nachtegaal (L. luscinia) · Nachtegaal (L. megarhynchos) · Blauwborst (L. svecica) · Witbuikroodstaart (L. phaenicuroides)
Myiomela:	Witstaartcallene (M. leucura) · Sumatraanse callene (M. sumatrana) · Javaanse callene (M. diana)
Calliope:	Zwartkeelnachtegaal (C. obscura) · Pater Davids nachtegaal (C. pectardens) · Roodkeelnachtegaal (C. calliope) · Himalayazwartborstnachtegaal (C. pectoralis) · Chinese zwartborstnachtegaal (C. tschebaiewi)
Enicurus:	Kleine vorkstaart (E. scouleri) · Zwartrugvorkstaart (E. immaculatus) · Grijsrugvorkstaart (E. schistaceus) · Gevlekte vorkstaart (E. maculatus) · Witkruinvorkstaart (E. leschenaulti) · Borneovorkstaart (E. borneensis) · Roodkapvorkstaart (E. ruficapillus) · Dwergvorkstaart (E. velatus)
Cinclidium:	Blauwvoorhoofdcallene (C. frontale)
Myophonus:	Taiwanfluitlijster (M. insularis) · Glanzende fluitlijster (M. melanurus) · Sumatraanse fluitlijster (M. castaneus) · Chinese fluitlijster (M. caeruleus) · Javaanse fluitlijster (M. glaucinus) · Borneofluitlijster (M. borneensis) · Maleise fluitlijster (M. robinsoni) · Malabarfluitlijster (M. horsfieldii) · Ceylonfluitlijster (M. blighi)
Heinrichia:	Sulawesikortvleugel (H. calligyna)
Vauriella:	Kinabalujunglevliegenvanger (V. gularis) · Negrosjunglevliegenvanger (V. albigularis) · Luzonjunglevliegenvanger (V. insignis) · Mindanao-junglevliegenvanger (V. goodfellowi)
Leonardina:	Bagobomuistimalia (L. woodi)
Brachypteryx:	Himalayakortvleugel (B. cruralis) · Chinese kortvleugel (B. sinensis) · Taiwankortvleugel (B. goodfellowi) · Roestbuikkortvleugel (B. hyperythra) · Kleine kortvleugel (B. leucophris) · Filipijnse kortvleugel (B. poliogyna) · Borneokortvleugel (B. erythrogyna) · Sumatraanse kortvleugel (B. saturata) · Javaanse kortvleugel (B. montana) · Floreskortvleugel (B. floris)
Larvivora:	Blauwe nachtegaal (L. cyane) · Oranje nachtegaal (L. brunnea) · Japanse roodborst (L. akahige) · Izuroodborst (L. tanensis) · Ryukyuroodborst (L. komadori) · Okinawaroodborst (L. namiyei) · Snornachtegaal (L. sibilans) · Roodkopnachtegaal (L. ruficeps)
Ficedula:	Driekleurenvliegenvanger (F. zanthopygia) · Groenrugvliegenvanger (F. elisae) · Geelbrauwvliegenvanger (F. narcissina) · Ryukyuvliegenvanger (F. owstoni) · Leiblauwe vliegenvanger (F. tricolor) · Witbrauwvliegenvanger (F. hyperythra) · Mugimakivliegenvanger (F. mugimaki) · Hodgsons vliegenvanger (F. erithacus) · Dwergvliegenvanger (F. hodgsoni) · Roestvlekvliegenvanger (F. strophiata) · Saffiervliegenvanger (F. sapphira) · Witkeelvliegenvanger (F. superciliaris) · Ekstervliegenvanger (F. westermanni) · Roodstaartvliegenvanger (F. ruficauda) · Kashmirvliegenvanger (F. subrubra) · Kleine vliegenvanger (F. parva) · Taigavliegenvanger (F. albicilla) · Balkanvliegenvanger (F. semitorquata) · Atlasvliegenvanger (F. speculigera) · Bonte vliegenvanger (F. hypoleuca) · Withalsvliegenvanger (F. albicollis) · Zwart-rode vliegenvanger (F. nigrorufa) · Yamdenavliegenvanger (F. riedeli) · Oranjeborstvliegenvanger (F. dumetoria) · Luzonvliegenvanger (F. disposita) · Palawanvliegenvanger (F. platenae) · Roodkeelvliegenvanger (F. rufigula) · Molukse vliegenvanger (F. buruensis) · Harterts vliegenvanger (F. harterti) · Timorvliegenvanger (F. timorensis) · Basilanvliegenvanger (F. basilanica) · Bundokvliegenvanger (F. luzoniensis) · Vauries vliegenvanger (F. crypta) · Bonthainvliegenvanger (F. bonthaina) · Damarvliegenvanger (F. henrici)
Tarsiger:	Indische blauwstaart (T. indicus) · Formosablauwstaart (T. formosanus) · Goudstaart (T. chrysaeus) · Taiwanblauwstaart (T. johnstoniae) · Blyths blauwstaart (T. hyperythrus) · Blauwstaart (T. cyanurus) · Qilianblauwstaart (T. albocoeruleus) · Himalayablauwstaart (T. rufilatus)
Heteroxenicus:	Goulds kortvleugel (H. stellatus)
Phoenicurus:	Eversmanns roodstaart (P. erythronotus) · Himalayaroodstaart (P. frontalis) · Blauwkoproodstaart (P. coeruleocephala) · Witkeelroodstaart (P. schisticeps) · Waterroodstaart (P. fuliginosus) · Filipijnse waterroodstaart (P. bicolor) · Rivierroodstaart (P. leucocephalus) · Tibetaanse roodstaart (P. alaschanicus) · Zwarte roodstaart (P. ochruros) · Gekraagde roodstaart (P. phoenicurus) · Diadeemroodstaart (P. moussieri) · Spiegelroodstaart (P. auroreus) · Veldroodstaart (P. hodgsoni) · Witkruinroodstaart (P. erythrogastrus)
Monticola:	Bergrotslijster (M. cinclorhyncha) · Amoerrotslijster (M. gularis) · Roodbuikrotslijster (M. rufiventris) · Kortteenrotslijster (M. brevipes) · Langteenrotslijster (M. explorator) · Amberbosrotslijster (M. erythronotus) · Bosrotslijster (M. sharpei) · Duinrotslijster (M. imerina) · Kleine rotslijster (M. rufocinereus) · Rode rotslijster (M. saxatilis) · Blauwe rotslijster (M. solitarius) · Kaapse rotslijster (M. rupestris) · Miomborotslijster (M. angolensis) · Witvleugelkliftapuit (M. semirufus)
Saxicola:	Jerdons paapje (S. jerdoni) · Grijs paapje (S. ferreus) · Paapje (S. rubetra) · Woestijnpaapje (S. macrorhynchus) · Timorpaapje (S. gutturalis) · Zwarte roodborsttapuit (S. caprata) · Hodgsons paapje (S. insignis) · Witstaartroodborsttapuit (S. leucurus) · Stejnegers roodborsttapuit (S. stejnegeri) · Afrikaanse roodborsttapuit (S. torquatus) · Réunionroodborsttapuit (S. tectes) · Aziatische roodborsttapuit (S. maurus) · Roodborsttapuit (S. rubicola) · Canarische roodborsttapuit (S. dacotiae)
Campicoloides:	Streeptapuit (C. bifasciatus)
Emarginata:	Karoospekvreter (E. schlegelii) · Woestijnspekvreter (E. tractrac) · Vlaktespekvreter (E. sinuata)
Pinarochroa:	Tanzaniaspekvreter (P. sordida)
Thamnolaea:	Roodbuikkliftapuit (T. cinnamomeiventris)
Myrmecocichla:	Bruine miertapuit (M. aethiops) · Congomiertapuit (M. tholloni) · Kaapse miertapuit (M. formicivora) · Bergtapuit (M. monticola) · Zwarte miertapuit (M. nigra) · Rüppells miertapuit (M. melaena) · Ruahamiertapuit (M. collaris) · Arnots miertapuit (M. arnotti)
Oenanthe:	Tapuit (O. oenanthe) · Seebohms tapuit (O. seebohmi) · Aardtapuit (O. pileata) · Jemenitische tapuit (O. bottae) · Ethiopische tapuit (O. frenata) · Izabeltapuit (O. isabellina) · Heuglins tapuit (O. heuglinii) · Monnikstapuit (O. monacha) · Woestijntapuit (O. deserti) · Westelijke blonde tapuit (O. hispanica) · Bonte tapuit (O. pleschanka) · Oostelijke blonde tapuit (O. melanoleuca) · Cyprustapuit (O. cypriaca) · Witkapmiertapuit (O. albifrons) · Somalische tapuit (O. phillipsi) · Roodstuittapuit (O. moesta) · Zwartstaart (O. melanura) · Roodstaartspekvreter (O. familiaris) · Bruinstaart (O. scotocerca) · Roetspekvreter (O. dubia) · Bruine rotsspekvreter (O. fusca) · Picatatapuit (O. picata) · Finsch' tapuit (O. finschii) · Westelijke rouwtapuit (O. halophila) · Oostelijke rouwtapuit (O. lugens) · Basalttapuit (O. warriae) · Koerdische tapuit (O. xanthoprymna) · Roodstaarttapuit (O. chrysopygia) · Witkruintapuit (O. leucopyga) · Humes tapuit (O. albonigra) · Zwarte tapuit (O. leucura) · Arabische rouwtapuit (O. lugentoides) · Rüppells tapuit (O. lugubris)