2,4,6-trinitrotolueen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
2,4,6-trinitrotolueen
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van 2,4,6-trinitrotolueen
Structuurformule van 2,4,6-trinitrotolueen
TNT-kristallen
TNT-kristallen
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C6H2CH3(NO2)3
IUPAC-naam 2,4,6-trinitrotolueen
Andere namen trotyl, TNT, 1-methyl-2,4,6-trinitrobenzeen
Molmassa 227,131 g/mol
SMILES
C#C.[CaH2].C(=C/OP(OC)(=O)OC)(\Cl)Cl.C(OP(=O) (F)C)(C)C.c1(cc(cc(c1C)N(O)=O)N([O-])=O)N(O)=O
CAS-nummer 118-96-7
EG-nummer 204-289-6
Beschrijving Lichtgele kristallen, explosief
Vergelijkbaar met picrinezuur
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Explosief Ontvlambaar Toxisch Schadelijk
Gevaar
H-zinnen H225 - H302 - H319 - H332
EUH-zinnen geen
P-zinnen P210 - P305+P351+P338
Omgang Uiterst voorzichtig behandelen. Stoten en schokken vermijden. Brandveilig en goed gesloten opslaan.
EG-Index-nummer 609-008-00-4
VN-nummer 0209
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur geel
Dichtheid 1,654 g/cm³
Smeltpunt 81 °C
Kookpunt 240 °C
Oplosbaarheid in water 0,13 g/L
Goed oplosbaar in ether, aceton, ethanol
Slecht oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

2,4,6-trinitrotolueen of TNT (ook wel trotyl genoemd) (IUPAC-naam: 1-methyl-2,4,6-trinitrobenzeen) is een explosieve stof die veel wordt gebruikt vanwege een lage gevoeligheid en hoge brisantie. Net als buskruit verbrandt TNT snel als het zonder opsluiting wordt aangestoken, zonder explosie. TNT kan echter ook een detonatie ondergaan, dat wil zeggen dat het schokfront door de ontleding van de verbinding zich sneller verplaatst dan het geluid. Om dit te laten gebeuren is een flinke schokgolf nodig.

Het molecuul bestaat uit tolueen waarvan de 2 ortho- en de parawaterstofatomen door een NO2-groep zijn vervangen. De stof wordt gemaakt door de aromatische nitrering van tolueen. Zuiver TNT bestaat uit licht-geelbruin gekleurde kristallen, en kan lang bewaard worden. TNT is eenvoudig oplosbaar in veelgebruikte organische oplosmiddelen zoals ether, aceton en ethanol, maar slecht in water. Sommige chemische eigenschappen komen sterk overeen met die van picrinezuur.

De stof kan in pure vorm worden gebruikt als explosief maar er worden ook veel explosieven gebruikt die uit mengsels bestaan waarvan TNT een belangrijke component is. Dynamiet is niet hetzelfde als TNT. Dynamiet bestaat uit een mengsel van kiezelgoer en nitroglycerine.

Bij de explosie van TNT komt een zwarte rook vrij die voornamelijk bestaat uit koolstof, omdat de zuurstofbalans van TNT -74% bedraagt. Dit wil zeggen dat er 74 massaprocent zuurstoftekort is in het molecuul om alles te verbranden tot water en koolstofdioxide. Om de zuurstofbalans iets te verschuiven wordt heel soms ammoniumnitraat toegevoegd. Opvallend genoeg zijn alle nitroaromaten (zoals picrinezuur) zeer explosief ondanks dat ze een zeer lage zuurstofbalans hebben.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]