Aluin

Aluin
Mineraal
Chemische formule	MIMIII(SO4)2. 12 H2O
Kleur	Kleurloos tot wit
Streepkleur	Wit
Hardheid	2
Gemiddelde dichtheid	1,76 kg/dm3
Opaciteit	Doorzichtig
Kristaloptiek
Kristalstelsel	Isometrisch
Portaal    Aardwetenschappen

Aluinen zijn chemische verbindingen, dubbelzouten van sulfaten.

Toepassingen

• De bekendste toepassing in het dagelijks leven van aluin stond vroeger bij elke man op de wastafel. Het werd als bloedstelpend middel gebruikt door mannen die zich bij het scheren gesneden hadden. Aluin bindt zich namelijk aan eiwitten van de beschadigde huid, en doet deze samentrekken (adstringerende werking) waardoor de bloeding stopt.
• Het is een belangrijk ingrediënt bij de papierbereiding, voor het verlagen van de zuurgraad (pH).
• Het wordt gebruikt voor het verwijderen/oplossen van coatings, en als beitsmiddel bij het verven van textiel.
• Voor het looien van leer.
• Tevens is het een anti-transpirant middel in deodorants.
• Het heeft een ontsmettende werking op wonden.
• Aluin biedt verlichting bij keelpijn.
• Aluin kan dienen voor het verdelgen van algen in vijvers.

Delfstof

De Romeinen kenden al aluin en gebruikten het als beitsmiddel voor een betere aanhechting van de kostbare purperverfstof op de mantels van de belangrijkste senatoren. Dit aluin werd hoofdzakelijk gewonnen in bepaalde berggebieden van Klein-Azië.

In de 15e eeuw maakt een zekere Bartholomeus Perdix melding van aluinwinning op het eiland Ischia. Giovanni de Castro stichtte in 1458 een aluinzuiveringsfabriek in het Vaticaan, die de paus voor enkele decennia een monopolie gaf op de aluinhandel in Europa . Vanaf 1471 ondernamen de Medici de exploitatie van aluinvoorkomens nabij Volterra in Toscane

Chemische structuur

De algemene structuurformule luidt: M^IM^III(SO₄)₂ . 12 H₂O. Daarbij is M^I een éénwaardig metaalion, en M^III een driewaardig metaalion.

De eenwaardige ionen zijn meestal vrij groot zoals K⁺, Rb⁺, Cs⁺, Tl⁺, NH₄⁺. De driewaardige zijn juist vrij klein bijvoorbeeld: Al³⁺, Ga³⁺, In³⁺, Ti³⁺, V³⁺, Cr³⁺, Mn³⁺, Fe³⁺, Co³⁺, Ir³⁺, Rh³⁺. Hoewel aluinen meestal sulfaten zijn, zijn er ook analoge selenaten bekend.

Afhankelijk van de grootteverhouding van de beide kationen zijn er een drietal veel op elkaar gelijkende kubische kristalstructuren. De macroscopische vorm van de kristallen van aluinen is vaak een octaëder, maar ze kunnen ook als kubus kristalliseren. Aluinen zijn een gewild voorbeeld voor het groeien van kristallen, omdat het vrij eenvoudig is om grote kristallen te maken. Men probeert vaak de kubusvlakjes zo klein mogelijk te houden en daarmee een zo mooi mogelijke octaëder te groeien. Ook is het mogelijk verschillend gekleurde kristallen in elkaar te groeien door halverwege het groeiproces een andere ionencombinatie te kiezen.

Het bekendste aluin is kaliumaluminiumsulfaat, KAl(SO₄)₂ . 12 H₂O. Molaire massa: 474,39078 gram/mol

Referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Alum van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.