Seleenzuur

Seleenzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van Seleenzuur
Molecuulmodel van Seleenzuur
Algemeen
Molecuulformule      (uitleg)	H2O4Se H2SeO4
IUPAC-naam	Seleen(VI)zuur
Andere namen	Seleenzuur
Molmassa	144.9734 g/mol
SMILES	OSe(O)(=O)O
CAS-nummer	7783-08-6
Beschrijving	kleurloze, snel vervloeiende kristallen
Vergelijkbaar met	H2SO4 SeO2
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
H-zinnen	R23, R25, R33, R50, R53
P-zinnen	S20, S21, S28, S45, S60, S61
Hygroscopisch?	zeer
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand	vast
Dichtheid	2.95 g/cm³
Smeltpunt	58 °C
Kookpunt	ontleed: 260 °C
Goed oplosbaar in	water, 130 g/100 mL (30 °C)
Brekingsindex	1.5174 (589 nm, 20 °C)
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt. (298,15 K of 25 °C, 1 bar)
Portaal    Scheikunde

Seleenzuur is het seleen-analogon van zwavelzuur. De zouten van seleenzuur heten selenaten.

Algemeen

Seleenzuur is een verbinding met de formule H₂SeO₄. Dit oxozuur wordt misschien, net als zijn zwavel-analogon zwavelzuur, beter beschreven met de formule (HO)₂SeO₂, die de nadruk legt op het feit dat het seleen-atoom aan vier zuurstofatomen gebonden is. De bindingen rond het seleen-atoom zijn tetrahedrisch. gerangschikt.

Bereiding

Seleenzuur wordt gesynthetiseerd via de oxidatie van seleendioxide met waterstofperoxide:

SeO₂ + H₂O₂ → H₂SeO₄

Het kristallijne anhydride wordt verkregen door de ontstane oplossing bij maximaal 140 °C in vacuüm in te dampen.

Reacties

Net als zwavelzuur is seleenzuur een sterk zuur. De zuivere stof is hygroscopisch en zeer goed oplosbaar in water. Geconcentreerde oplossing zijn erg visceus. Van de vaste stof zijn mono- en di-hydrates bekend.

Seleen heeft in seleenzuur een oxidatiegetal van 6, het hoogst mogelijke voor seleen. In lijn met de trend dat elementen in de periode van seleen lastig tot hun hoogste oxidatietoestand zijn te brengen is seleenzuur een sterke oxidator. In tegenstelling tot zwavelzuur is seleenzuur wel in staat chloride tot chloor te oxideren. Seleenzuur wordt daarbij zelf omgezet in selenig zuur (H₂SeO₃ of seleen[IV]zuur).

Seleenzuur reageert, in analogie met zwavelzuur, met oplossingen van barium-zouten onder vorming van een neerslag van BaSeO₄. De analogie met zwavelzuur gaat niet op voor calciumselenaat dat beter oplosbaar is dan het sulfaat (beter bekend als gips).

Als seleenzuur met fluorsulfonzuur behandeld wordt, ontstaat het dioxydifluoride (kookpunt = -8.4C):

H₂SeO₄ + 2 HO₃SF → SeO₂F₂ + 2 H₂SO₄

Bronnen, noten en/of referenties