Araucaria

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Bezoek Araucária voor de Braziliaanse gemeente.
Araucaria
Araucaria columnaris
Araucaria columnaris
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Naaktzadigen
Orde: Coniferales
Familie: Araucariaceae (Apenboomfamilie)
Geslacht
Araucaria
Juss. (1789)
Araucaria araucana
Araucaria araucana
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Araucaria is een geslacht van groenblijvende coniferen uit de familie Araucariaceae. Er komen nog 19 soorten in het geslacht Araucaria voor. Deze hebbent een zeer groot verspreidingsgebied, dat onder andere bestaat uit Nieuw-Caledonië (hier zijn 13 soorten endemisch), Norfolk, het oosten van Australië, Nieuw-Guinea, Argentinië, Chili en zuidelijk Brazilië.

De meeste (misschien alle) huidige populaties zijn relicten en niet algemeen voorkomend. Ze worden aangetroffen in bossen en maquis-achtige streken, met een affiniteit voor blootgestelde plaatsen. Deze zuilvormige bomen zijn levende fossielen en dateren uit het vroege Jura [1] (het genus was al aanwezig in Zuid-Amerika 150 miljoen jaar geleden[2]). Fossiele vondsten tonen aan dat het geslacht ook aanwezig was in het noordelijk halfrond tot aan het einde van het Krijt.

Het geslacht is bekend voor velen als geslacht van de slangenden (Araucaria araucana) en de kamerden (Araucaria heterophylla). Het genus is genoemd naar de Arauco-indianen van Centraal-Chili en Zuidwest-Argentinië in wiens gebied de slangenden voorkomt (daar is het tegenwoordig bekend als Péhuen). Deze Indianen die zichzelf de Pehuenche ('mensen van de Pehuén') noemen, gebruiken de zaden van de slangenden als voedsel.

Het zijn voornamelijk grote bomen met een massieve stam, die hoogtes van 30-80 m kunnen bereiken. De takken zijn bedekt met lederachtige of naaldachtige bladeren, die meestal voor meerdere jaren (> 15 jaar) aan de boom blijven. De vorm van de bladeren varieert van soort tot soort, bij sommige soorten zoals de slangenden hebben ze een scherpe, driehoekige schubachtige vorm. Bij andere soorten zoals Araucaria columnaris zijn ze eerder naaldachtig.

De bomen zijn meestal tweehuizig. Mannelijke en vrouwelijke kegelvruchten bevinden zich aan verschillende bomen, hoewel sommige planten eenhuizig zijn. De vrouwelijke kegels, die zich vaak bovenaan de boom bevinden, zijn bolvormig. Ze bevatten tachtig tot tweehonderd grote, eetbare zaden, die lijken op zaden van dennen maar dan groter. De mannelijke kegels zijn kleiner, smal, langgerekt en cilindrisch.

Classificatie en soortenlijst[bewerken]

Het geslacht Araucaria wordt verdeeld in vier secties, waarvan de Bunya en Eutacta de oudste zijn. Deze stammen uit het Jura en ze kwamen voor op de beide halfronden tijdens het Mesozoïcum.[1]

  • Sectie Araucaria. De soorten hebben brede bladeren. De kegels zijn meer dan 12 cm breed. De kieming is hypogeaal (ondergrondse kieming). Een synoniem is Araucaria sect. Colymbea.
  • Sectie Bunya.
  • Sectie Intermedia.
    • Araucaria hunsteinii komt voor in Nieuw-Guinea.
  • Sectie Eutacta. Deze soorten hebben smalle bladeren, die els-vormig zijn. De kegels zijn minder dan 12 cm breed. De kieming is epigeaal (bovengrondse kieming).
    • Araucaria bernieri komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria biramulata komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria columnaris komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria cunninghamii komt voor in oostelijk Australië, Nieuw-Guinea.
    • Araucaria heterophylla (kamerden) komt voor op Norfolk.
    • Araucaria humboldtensis komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria laubenfelsii komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria luxurians komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria montana komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria muelleri komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria nemorosa komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria rulei komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria schmidii komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria scopulorum komt voor in Nieuw-Caledonië.
    • Araucaria subulata komt voor in Nieuw-Caledonië.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Dettmann ME, Clifford HT. 2005. Biogeography of Araucariaceae. XXII IUFRO World Congress Queensland Museum, South Brisbane. [1]
  2. Tudge C. (2006). Het verborgen leven van bomen (Blz 124) Spectrum ISBN 90-274-8468-6 of ISBN 978-90-274-8468-0)