Baexem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Baexem
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Baexem
(Details)
Baexem
Baexem
Situering
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Leudal Leudal
Coördinaten 51° 13' NB, 5° 52' OL
Algemeen
Inwoners (1 jan 2012) 2599
Overig
Postcode 6095
Netnummer 0475
Belangrijke verkeersaders N279, N280
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Baexem (Limburgs: Boaksum/Boakse) is een kerkdorp gelegen in Midden-Limburg in de Nederlandse gemeente Leudal. Het dorp heeft circa 2700 inwoners.

Geschiedenis[bewerken]

In de 19e eeuw werd om de wateroverlast in het gebied te beteugelen het waterschap Het Land van Weert opgericht.

Tot 1991 was Baexem een zelfstandige gemeente. Sinds 1991 behoorde Baexem tot de gemeente Heythuysen, thans deel uitmakend van Leudal.

Het maakt sinds 1 januari 2007 deel uit van de gemeente Leudal, een nieuwe fusiegemeente.

Ligging en oriëntatie[bewerken]

Baexem ligt aan de provinciale weg N280, die de steden Weert en Roermond met elkaar verbindt. Het is een woonkern die qua werkgelegenheid en voor een aantal voorzieningen georiënteerd is op het nabijgelegen Heythuysen en Roermond, en qua (middelbaar) onderwijs op Heythuysen en Horn. Baexem behoorde vroeger niet tot het Graafschap Horn, zoals Heythuysen en twee andere gemeenten die nu de gemeente Leudal vormen, maar tot het Vorstendom Thorn. (Ook Hunsel hoorde niet tot het Land van Horn, maar tot de Heerlijkheid Kessenich.)

Bijzonderheden[bewerken]

Voor de betekenis van de naam Baexem worden twee opties gegeven: 1. Het zou afkomstig zijn van het Neder-Duitse Bax-heim, dat woonplaats van de krijgers betekent. 2. Het zou afkomstig zijn van Bach-heim, dat woonplaats tussen de beken betekent. Deze laatste optie lijkt het meest voor de hand liggend daar Baexem tussen twee beken gebouwd is; de Tungelroyse en de Haelensche beek. Het oude dorp Baexem bewaart waardevolle herinneringen aan het rijke verleden, zoals het kleine Kasteel Baexem, soms ook wel als Kasteel de Baexem geschreven. Dit kasteel aan de weg Baexem-Grathem, de Kasteelweg, was in het bezit van de voormalige familie De Baexem (ook wel De Baexen genoemd). Ze waren van adellijke afkomst en noemden zich tegenover anderen naar hun woonplaats, Van Baokse (in dialect) of (in het Frans) De Baexem. De naam Baexem wordt voor het eerst genoemd in 1244, als het gaat om de vastlegging van de inkomsten van de abdis van Thorn. In de zeventiende eeuw was de familie Rhoe van Opsinnich (of De Rhoe d'Obsinnich, hier genaamd Rhoe van Baexem), eigenaar van het kasteel. Vanaf 1726 bewoonde de met haar geparenteerde familie Van der Marck het huis tot in de 19e eeuw. Thans is de kasteelwoning particulier eigendom. Het symmetrisch aangelegde complex was vroeger omgeven door een gracht. Het kasteel is niet te bezichtigen, maar de bijbehorende bloemen- en kruidentuin (met 6.000 verschillende soorten planten) is wel voor het publiek toegankelijk. De tuin is verfraaid met diverse kunstobjecten. Er schijnt nog een ouder kasteel gestaan te hebben, tussen het huidige Kasteel de Baexem en Huize Exaten. De enige aanwijzing hiervoor is een oude tekening waarop de slotgracht is aangegeven. Deze is ook te zien op luchtfoto's als een met bomen gevuld vierkant. Hoe dit kasteel er heeft uitgezien is helaas nergens meer terug te vinden.

Andere bezienswaardigheden:

De Sint-Johannes de Doperkerk te Baexem

De H. Johannes de Doperkerk uit 1949-1950 werd ontworpen door architect Alphons Boosten. De oude kerk van Baexem was gelegen op de "Klockeberg" en werd in de Tweede Wereldoorlog opgeblazen. Toen de pastoor aan de Duitse soldaten vroeg naar explosieven en de eventuele schade, sprak één der soldaten: "Pfarrer, nur die Spitze, die Uhr bleibt vielleicht sogar noch". De explosie vernietigde alleen de toren; toch werd besloten het restant te slopen in plaats van opnieuw op te bouwen. Een nieuwe kerk werd elders in het dorp gebouwd, in het midden tussen de twee 'kernen': het dörp en de statie. De Klockeberg is er in Baexem nog steeds. Er zijn nog grafstenen uit de Middeleeuwen zichtbaar. Bij de kerk staat een Heilig Hartbeeld uit 1931.

Het voormalige treinstation (Station Baexem-Heythuysen) is tegenwoordig in gebruik als woonhuis.

De omgeving van het dorp is rijk aan natuurgebied. Dit wordt doorkruist door diverse wandel- en fietsroutes.

Geboren in Baexem[bewerken]

Zie ook[bewerken]