Borgen (televisieserie)

Borgen
Genre	Politiek drama
Speelduur	60 minuten
Bedenker(s)	Adam Price
Hoofdrollen	Sidse Babett Knudsen Pilou Asbæk Birgitte Hjort Sørensen
Regie	Søren Kragh-Jacobsen Rumle Hammerich Jannik Johansen Jesper W. Nielsen Louise Friedberg Mikkel Nørgaard Annette K. Olesen
Scenario	Adam Price Jeppe Gjervig Gram Tobias Lindholm
Intromuziek	Halfdan E
Land	Denemarken
Taal	Deens
Productie
Producent(en)	Camilla Hammerich
Uitzendingen
Start	26 september 2010
Afleveringen	30 (per 10 maart 2013)
Seizoen(en)	3
Netwerk(en)	DR
(en) IMDb-profiel
Portaal    Televisie

Christiansborg, de Kopenhaagse 'burcht' waarnaar de serie is genoemd.

Borgen is een Deens politiek televisiedrama van de publieke omroep DR. De drie seizoenen, van elk tien afleveringen, werden uitgezonden in respectievelijk 2010, 2011 en 2013. De bedenker van de serie, Adam Price, gaf voor de start van de uitzending van het derde seizoen aan dat hij dacht dat dit het laatste zou worden.

Algemeen

De naam van de serie (De burcht) verwijst naar het regeringscentrum Christiansborg in Kopenhagen, het gebouw dat onder meer het Deense parlement (Folketinget) en het departement (Statsministeriet) van de minister-president huisvest. Hoewel de serie tot de fictie behoort en de personages, hun belevenissen en de politieke partijen dus verzonnen zijn, verwijst de plot wel naar herkenbare situaties en locaties.

De centrale figuur is politica Birgitte Nyborg, gespeeld door Sidse Babett Knudsen. In de loop van de seizoenen moet zij in haar functie van Statsminister (minister-president) bijna dagelijks keuzes maken tussen haar oorspronkelijke idealen en de harde politieke werkelijkheid. Vertrouwensrelaties met andere politici worden regelmatig op de proef gesteld en er wordt veel gevraagd van haar vermogen om behendig te opereren. Daarbij moet zij soms haar handen vuil maken. Bovendien wordt het steeds minder mogelijk haar gezinsleven overeind te houden. Zij kan maar weinig thuis zijn, haar echtgenoot wil zelf carrière maken en haar opgroeiende zoon en dochter hebben het moeilijk. Ook de beide andere hoofdpersonages, de ambitieuze journaliste Katrine Fønsmark (Birgitte Hjort Sørensen) en de cynische spindoctor Kasper Juul (Pilou Asbæk), worden voortdurend geconfronteerd met professionele en persoonlijke dilemma's. Elke aflevering wordt voorafgegaan door een passend citaat, bijvoorbeeld van een beroemde denker over macht, zoals Niccolò Machiavelli of Bertrand Russell.

In het derde seizoen, dat twee jaar later speelt, is Birgitte Nyborg geen premier meer. Zij en Katrine Fønsmark gaan nieuwe politieke en persoonlijke uitdagingen aan. De rol van tv-journaalchef Torben Friis (Søren Malling) is geprononceerder dan in de seizoenen I en II. Zijn zekerheden worden hevig aan het wankelen gebracht. Door de veranderde Deense politieke constellatie is een aantal nieuwe personages toegevoegd. Kasper Juul treedt minder op de voorgrond en is vooral belangrijk als de vader van Katrine's kind.

De bedenker en belangrijkste scenarioschrijver is Adam Price, die de serie heeft geschreven met Jeppe Gjervig Gram en Tobias Lindholm. Voor de afzonderlijke afleveringen worden wisselende regisseurs ingezet, met als coördinerend regisseur Søren Kragh-Jacobsen, die eerder bekroond werd met een Bodil voor de kinderfilm Gummi-Tarzan en tot de oprichters van Dogma 95 behoorde. Borgen is een productie van de publieke omroep DR, die ook verantwoordelijk is voor andere internationaal succesvolle tv-dramaseries als Ørnen: En krimi-odyssé (The Eagle), Forbrydelsen (The Killing) en Livvagterne (The Protectors).

Plot

Seizoenen 1 en 2

Tijdens een bezoek aan Londen gebruikt de Deense minister-president Lars Hesselboe door onvoorziene omstandigheden een bankkaart van de staat voor privé-aankopen, met de bedoeling het geld later terug te betalen. Hij draagt zijn medewerker Ole Dahl op de terugbetaling in orde te maken. Nog voordat Dahl dat heeft kunnen doen, sterft deze plotseling aan een hartaanval, in het bijzijn van de journaliste Katrine Fønsmark. Omdat Katrine niet wil dat haar relatie met de getrouwde Dahl bekend wordt, vraagt ze hulp aan haar ex-vriend Kasper Juul, spindoctor van politica Birgitte Nyborg. Hij ruimt alle sporen in het appartement op en vindt daarbij de afschriften van de aankopen van de minister-president. Omdat zijn baas Birgitte Nyborg weigert dit bewijsmateriaal te gebruiken, biedt hij het een andere politieke leider (Michael Laugesen) aan. Deze brengt het bewijsmateriaal naar buiten tijdens een televisiedebat, waarna de minister-president moet aftreden. Na de daarop volgende verkiezingen behaalt Birgitte Nyborgs partij "De Moderate" (in het Nederlands vertaald als "Middenpartij") een goed resultaat, zodat zij de eerste vrouwelijke minister-president van Denemarken wordt.

Als minister-president moet Birgitte Nyborg soms keuzes maken die in strijd zijn met haar eigen moraal. Ook haar privéleven wordt op de proef gesteld. Aan het begin van haar ambt krijgt ze de volle steun van thuis, maar later begint het ministerschap meer tijd in beslag te nemen. Haar man Philip en kinderen Laura en Magnus krijgen er minder begrip voor dat hun vrouw en moeder veel van huis is. Op den duur scheiden Birgitte en Philip, die inmiddels een nieuwe vriendin heeft. De gezondheid van Laura heeft ook te lijden onder de scheiding. Zij komt in een kliniek terecht om aan te sterken. Aan het eind van het tweede seizoen schrijft minister-president Birgitte Nyborg nieuwe verkiezingen uit.

Seizoen 3

Bij de start van het derde seizoen blijkt dat Nyborgs partij de verkiezingen heeft verloren. Lars Hesselboe is opnieuw minister-president. Na deze nederlaag is Nyborg het bedrijfsleven ingegaan. Na twee jaar besluit ze terug te keren in de politieke arena, omdat ze van mening is dat De Moderate een te rechtse koers zijn gaan varen. Ze lijken zelfs mee te gaan in Hesselboes visie op immigratie, wat voor De Moderate een belangrijk punt is. Nadat partijleider Jacob Kruse haar aanbod om aan zijn zijde terug te keren heeft afgewezen, daagt ze hem uit als partijleider. Daarbij krijgt ze hulp van oudgediende Bent Sejrø en van Katrine Fønsmark, die haar perschef wordt. De drie zoeken medestanders en vooraanstaand partijlid Jon Berthelsen spreekt tijdens het partijcongres, een maand later, openlijk zijn steun voor haar uit. Even later blijkt dat Kruse een politiek akkoord heeft gesloten, wat zijn aanzien doet stijgen. Als even later de stemming over de partijleider plaatsvindt verliest Nyborg van Kruse. Ze toont zich strijdbaar en richt een nieuwe partij op, "De Nye Demokrater" (de Nieuwe Democraten). Daarnaast rommelt het bij TV1 sinds Katrines vertrek. Journaal-hoofdredacteur Torben Friis krijgt het steeds moeilijker in zijn persoonlijke en professionele leven.

Acteurs

Hoofdrollen

• Sidse Babett Knudsen als minister-president Birgitte Nyborg
• Pilou Asbæk als spindoctor Kasper Juul
• Birgitte Hjort Sørensen als journaliste Katrine Fønsmark
• Lars Knutzon als politicus Bent Sejrø
• Mikael Birkkjær als Birgitte Nyborgs echtgenoot Philip Christensen
• Søren Malling als journaalchef Torben Friis
• Benedikte Hansen als journaliste Hanne Holm

Bijrollen

• Freje Riedmann als Laura Nyborg Christensen
• Emil Poulsen Dam als Magnus Nyborg Christensen
• Søren Spanning als politicus Lars Hesselboe
• Thomas Levin als tv-journalist Ulrik Mørch
• Peter Mygind als ex-politicus en hoofdredacteur Michael Laugesen
• Lisbeth Wulff als tv-redactiesecretaresse Pia Munk
• Ole Thestrup als politicus Svend Åge Saltum
• Claus Riis Østergaard als spindoctor Ole Dahl (alleen aflevering 1 van seizoen I)
• Lars Brygmann als politicus Troels Höxenhaven (seizoenen I en II)
• Bjarne Henriksen als politicus Hans Christian Kongsmark (seizoen I) / Hans Christian Thorsen (seizoenen II en III)
• Morten Kirkskov als secretaris-generaal Niels Erik Lund
• Jens Albinus als politicus Jon Berthelsen (seizoen III)
• Jens Jacob Tychsen als politicus Jacob Kruse (seizoen III)
• Christian Tafdrup als tv-programmadirecteur Alex Hjort (seizoen III)
• Kristian Halken als politicus Erik Hofmann (seizoen III)
• Alastair Mackenzie als de Britse architect Jeremy Welsh (seizoen III)
• Julie Agnete Vang Christensen als politica Nete Buch (seizoen III)
• Lars Mikkelsen als econoom Søren Ravn (seizoen III)

Afleveringen

Seizoen 1

Aflevering	Deense titel	Nederlandse titel	Première (DR1)	Vlaamse uitzending (Canvas)	Nederlandse uitzending (VARA)
1.01	Dyden i midten	De deugd in het midden	26 september 2010	5 september 2012	17 januari 2013
1.02	Tæl til 90	Tel tot 90	3 oktober 2010	12 september 2012	24 januari 2013
1.03	Det muliges kunst	De kunst van het mogelijke	10 oktober 2010	19 september 2012	31 januari 2013
1.04	Hundrede dage	Honderd dagen	17 oktober 2010	3 oktober 2012	7 februari 2013
1.05	Mænd der elsker kvinder	Mannen die van vrouwen houden	24 oktober 2010	10 oktober 2012	14 februari 2013
1.06	Statsbesøg	Staatsbezoek	31 oktober 2010	17 oktober 2012	21 februari 2013
1.07	Ikke se, ikke høre, ikke tale	Horen, zien en zwijgen	7 november 2010	24 oktober 2012	28 februari 2013
1.08	Agurketid	Komkommertijd	14 november 2010	31 oktober 2012	7 maart 2013
1.09	Del og hersk	Verdeel en heers	21 november 2010	7 november 2012	14 maart 2013
1.10	Første tirsdag i oktober	Eerste dinsdag van oktober	28 november 2010	14 november 2012	21 maart 2013

Seizoen 2

Aflevering	Deense titel	Nederlandse titel	Première (DR1)	Vlaamse uitzending (Canvas)	Nederlandse uitzending (VARA)
2.01	89.000 børn	89.000 kinderen	25 september 2011	11 januari 2013	juni 2013
2.02	I Bruxelles kan ingen høre dig skrige	In Brussel hoort niemand je schreeuwen	2 oktober 2011
2.03	Den sidste arbejder	De laatste arbeider	9 oktober 2011	18 januari 2013
2.04	Op til kamp	Klaar voor de strijd	16 oktober 2011
2.05	Plant et træ	Plant een boom	23 oktober 2011	25 januari 2013
2.06	Dem & os	Zij en wij	30 oktober 2011
2.07	Hvad indad tabes, skal udad vindes	Verlies je binnen, win dan buiten	6 november 2011	1 februari 2013
2.08	Hvad indad tabes, skal udad vindes - del 2	Verlies je binnen, win dan buiten - deel 2	13 november 2011
2.09	Privatlivets fred	Rust in het privéleven	20 november 2011	8 februari 2013
2.10	En bemærkning af særlig karakter	Een zwaarwichtige mededeling	27 november 2011

Seizoen 3

Aflevering	Deense titel	Nederlandse titel	Première (DR1)	Vlaamse uitzending (Canvas)	Nederlandse uitzending (VARA)
3.01	I Danmark er jeg født	Denemarken is mijn geboorteland	1 januari 2013		2014
3.02	Med lov skal land bygges	Op wetten bouwt men het land	6 januari 2013
3.03	Den rigtige nuance af brun	De juiste tint bruin	13 januari 2013
3.04	Den enes død...	De één z'n dood...	27 januari 2013
3.05	Du skal ikke bedrive hor	Gij zult geen overspel plegen	3 februari 2013
3.06	Fortidens sønner	Zonen van het verleden	10 februari 2013
3.07	Faldet	De val	17 februari 2013
3.08	Man har et standpunkt...	Niets zo veranderlijk als de mens	24 februari 2013
3.09	Fornuft og følelse	Verstand en gevoel	3 maart 2013
3.10	Valget	Verkiezingen	10 maart 2013

Verspreiding

• Borgen is of wordt in vele landen buiten Denemarken uitgezonden, door onder meer BBC Four, ARTE en op de betaaltelevisiezenders Film1 (Nederlands) en Prime (Vlaams).
• Nadat alle 20 afleveringen zijn verschenen op dvd met Nederlandstalige ondertiteling, hebben de Vlaamse en Nederlandse publieke omroepen de series 1 en 2 in 2012 aangekocht. Canvas zendt Borgen uit sinds 5 september 2012, de VARA sinds 17 januari 2013. Canvas zegt ook het derde seizoen, waarvan de Nederlands ondertitelde dvd-versie in april 2013 werd uitgebracht, te hebben aangekocht. Wanneer dit wordt uitgezonden is nog niet bekend.
• De makers van Borgen hebben zich laten inspireren door de Amerikaanse serie The West Wing, maar omgekeerd kondigde het netwerk NBC in september 2011 een Amerikaanse remake van Borgen aan. Een pilotaflevering zou volgens dit bericht worden gemaakt door David Hudgins en Jason Katims, bekend van Friday Night Lights en Parenthood.

Prijzen

• Borgen kreeg in 2010 de Prix Italia voor beste televisieserie.
• In 2011 ontving Sidse Babett Knudsen bij het Festival de télévision de Monte-Carlo de Gouden Nimf voor beste actrice in een dramaserie.
• Bij het Festival International des Programmes Audiovisuels (FIPA) in Biarritz werd in 2011 aan de makers van Borgen tweemaal de FIPA Grand Prix uitgereikt: voor de beste tv-serie en voor de beste soundtrack, die gecomponeerd is door Halfdan E (artiestennaam van Halfdan E. Nielsen).
• Borgen won de BAFTA 2012 voor het beste internationale televisiedrama.

Externe links

• (da) Officiële website op DR
• (en)  Borgen in de Internet Movie Database

Bronnen, noten en/of referenties