Buteen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Buteen
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van α-buteen(1)
Structuurformule van α-buteen(1)
Structuurformule van cis-β-buteen(2)
Structuurformule van cis-β-buteen(2)
Structuurformule van trans-β-buteen(3)
Structuurformule van trans-β-buteen(3)
Structuurformule van isobuteen(4)
Structuurformule van isobuteen(4)
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C4H8
IUPAC-naam buteen
Andere namen butyleen
Molmassa 56,10632 g/mol
CAS-nummer (1) 00106-98-9
(2) 00590-18-1
(3) 00624-64-6
(4) 00115-11-7
Beschrijving Brandbaar kleurloos gas
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Ontvlambaar Drukhouder
Gevaar
H-zinnen H220 - H280
EUH-zinnen geen
P-zinnen P210 - P410+P403
Opslag Brandveilig en koel opslaan.
EG-Index-nummer 601-012-00-4
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand gasvormig
Kleur kleurloos
Dichtheid 0,00241 – 0,00242 g/cm³
Smeltpunt (1) -185,3°C
(2) -138,9°C
(3) -105,5°C
(4) -140,4 °C
Kookpunt (1) -6,26°C
(2) 3,72°C
(3) 0,88°C
(4) -6,9 °C
Vlampunt -76,1 °C
Dampdruk (1) 464.000 Pa
(2) 188.000 Pa
(3) 212.000 Pa
(4) 257.000 Pa
Oplosbaarheid in water 0,3 g/L
Slecht oplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Buteen is een alkeen met als brutoformule C4H8. Het is door de aanwezigheid van een dubbele binding het monomeer (de bouwsteen) voor enige polymeren.

De benaming isobuteen wordt gegeven aan 2-methylpropeen. Isobuteen is een belangrijk tussenproduct voor een variatie aan synthetische rubbers door combinatie met tal van andere verbindingen.

Buteen wordt met vele andere verbindingen als nevenverbinding verkregen tijdens het kraakproces van ruwe olie en is daardoor een relatief goedkope stof. Ook in benzine zit vaak buteen, soms wel tot 15%. Zuiver 1-buteen kan men produceren door de dimerisatie van etheen.[1]

Isomeren[bewerken]

Onder de alkenen zijn er vier structuurisomeren. Van de vier isomeren is α-buteen een lineair alfa-alkenen en is isobuteen (ook wel methylpropeen genoemd) een vertakt alfa-alkeen.

Isomeren van buteen
IUPAC-naam Triviale naam Structuurformule
1-buteen α-buteen
1-butene.svg
Z-2-buteen cis-β-buteen
Cis-2-butene.svg
E-2-buteen trans-β-buteen
Trans-2-butene.svg
2-methylpropeen Isobuteen
Methylpropene.svg

Alle isomeren zijn bij kamertemperatuur gasvormig, maar zijn makkelijk vloeibaar te maken door samenpersing of temperatuurverlaging, zoals bij butaan. Het gas van alle isomeren is kleurloos, maar hebben een verschillende geur. Het gas is zeer brandbaar en is zwaarder dan lucht.

In een kleine hoeveelheid wordt α-buteen gebruikt als co-monomeer voor de productie van polyethyleen met een grote dichtheid en voor die van lineair polyethyleen met een lage dichtheid. Isobutyleen wordt gebruikt voor de productie van MTBE (methyl-tert-butylether) en iso-octaan. Deze beide producten worden aan benzine toegevoegd voor de verhoging van de klopvastheid. Isobuteen is ook het monomeer (de bouwsteen) voor het polymeer polyisobuteen, een zachte synthetische rubbersoort. Door tijdens de polymerisatie van isobuteen 2 tot 7% propeen mee te polymeriseren, verkrijgt men het hardere butylrubber.

Externe links[bewerken]

  • (en) MSDS van 1-buteen
  • (en) Gegevens van 1-buteen in de GESTIS-stoffendatabank van het Duitse Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA) (JavaScript vereist)
Bronnen, noten en/of referenties
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek