Eskimo's

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een Eskimofamilie, 1917
Eskimo-kinderen baden in de Beringzee, ca. 1905
Eskimo's bij hun huis van huiden, 1922

Eskimo is de verzamelnaam voor inheemse bevolkingsgroepen die Groenland, het noorden van Canada, Alaska en het uiterste oosten van Siberië bewonen. De Eskimo's worden (in de politiek en vaak ook in de wetenschap) niet tot de indianen gerekend.

Alhoewel de Canadese Eskimo's zelf liever met hun eigen woord "inuit" (dat mens betekent) zouden worden aangeduid, de Groenlandse Eskimo's, die gebruikelijk ook tot de inuit worden gerekend, zichzelf de kalaallit noemen en de aanzienlijke minderheid in Alaska en het noordoosten van het Russische Verre Oosten zichzelf Yupik (of Yup'ik) noemt, is "Eskimo" nog altijd de gebruikelijke Nederlandse aanduiding voor de gehele bevolkingsgroep. In de Verenigde Staten worden Eskimo's ook wel Native Alaskans genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

Er zijn menselijke resten gevonden van een Eskimo die 4400 jaar geleden in Groenland leefde[1]. Tegenwoordig leven ongeveer 99000 Eskimo's in het poolgebied van Siberië, Alaska, Canada en Groenland.

Taal[bewerken]

De kalaalliten in Groenland spreken Kalaallisut. In Canada wordt meestal de variant Inuktitut gesproken.

Oorsprong van het woord Eskimo[bewerken]

De oorsprong van het woord "Eskimo" is niet geheel zeker. Franse kolonisten van noordoost-Amerika duidden rond 1600 twee verschillende inheemse groepen aan als grands esquimaux (de Inuit) en de petits esquimaux (de Innu, een niet-verwante indianenstam).

Het Franse esquimau is bijna zeker overgenomen van één van de buurvolkeren van de Eskimo's, die bijna allen Algonkian talen spraken. Mogelijk was de oervorm ayaxkyimewa, later aškimeew, wat zou betekenen 'hij/zij spreekt de taal van een vreemd land'. Onder andere de Innu duidden ook de Mikmaq-indianen aan als aškimeew.

De lezing dat de oorsprong van het woord is terug te voeren tot het woord aškipow, dat in het Cree (ook een Algonkian taal) rauwvleeseter betekent, is inmiddels achterhaald. Taalkundig onderzoek heeft uitgewezen dat het waarschijnlijker is dat de term "Eskimo" afkomstig is uit de Montagnais-taal. In deze taal betekent het "pelsjager op sneeuwschoenen", een benaming zonder negatieve bijklank. Anderen noemen sneeuwschoenmaker als de betekenis van het woord Eskimo.

Muziek[bewerken]

Inuitdans begeleid met zang en trommels (1900 nabij Nome)

De muziek van de Eskimo's is traditioneel vocaal. De zang wordt soms met een raam- of lijsttrommel begeleid waarbij met een stok op de trommel wordt geslagen. De muziek bestaat uit strofenliederen met refrein en is pentatonisch.

Kunst[bewerken]

Eskimo's hebben een traditie in het op kunstige wijze bewerken van het ivoor zoals walrustanden. Hun bouwkunst is eenvoudig van aard met materialen zoals sneeuw, ijs, drijfhout, beenderen en dierenhuiden die zich niet voor grote architectuur lenen. Hun traditionele iglo's zijn constructief niettemin uniek, evenals de speciale gesloten kano die zij voor m.n. de jacht ontwikkelden (de kajak).

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties