Rendier
| Rendier IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2008) |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Soort | |||||||||||||
| Rangifer tarandus (Linnaeus, 1758) |
|||||||||||||
 |
|||||||||||||
| Leefgebied rendier | |||||||||||||
 Afbeeldingen Rendier
|
|||||||||||||
Rendier op  Wikispecies
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
Het rendier (Rangifer tarandus) is het huisdier van de toendra. Het rendier is gedomesticeerd en wordt door de nomaden van de toendra's van Europa en Azië gehouden. In de taiga en toendra van Europa en Azië leven nog enkele wilde populaties. Ook in Noord-Amerika komt het nog steeds in het wild voor. Het Noord-Amerikaanse rendier wordt kariboe genoemd. Het rendier is de enige hertachtige waarvan zowel de mannelijke als de vrouwelijke dieren een gewei dragen.
Inhoud |
[bewerken] Ecologische waarde
Het rendier is de grote grazer van de toendra, ze leven in kuddes. Rendieren eten vooral rendiermos. Dat is een korstmos, een samenleving of symbiose van een schimmel en algen. Als de toendra bedekt is met sneeuw en ijs, weten de rendieren dit met hun hoeven te verwijderen om zo dit diepvrieseten te bereiken. De voornaamste vijand van de kariboe is de wolf die vooral zwakke dieren grijpt.
[bewerken] Verspreiding
Het rendier is wijdverspreid in het noorden van het holarctisch gebied. Oorspronkelijk werd het dier aangetroffen in Scandinavië, Oost-Europa, Rusland, Mongolië en het noorden van China. In Noord-Amerika leeft het dier in Alaska, Canada en de noordelijkste staten van de Verenigde Staten (Washington tot Maine). Tegenwoordig is het rendier in vele gebieden, voornamelijk zuidelijke gebieden, verdwenen. Er leven nog grote kuddes in Noorwegen, Finland, Siberië, Groenland, Alaska en Canada. In Québec en Labrador waren vroeger kuddes van wel 9 miljoen dieren, maar deze zijn drastisch teruggelopen.
Een aantal rendieren uit Noorwegen werden in de twintigste eeuw geïntroduceerd in Zuid-Georgia. Er groeiden twee grote kuddes die echter ecologische schade toebrengen, waardoor er zelfs besloten werd om de kudde uit te roeien.
[bewerken] Gebruik
Het rendier wordt om zijn vacht, zijn vlees, zijn melk en als trekdier gebruikt.
[bewerken] Tsjernobyl
Na de ramp in Tsjernobyl kwam er veel radioactief materiaal neer op de weidegebieden van het rendier. Doordat rendieren vocht vooral opnemen vanuit regenwater en niet vanuit het grondwater, ontstond een forse verhoging van cesium-137. Veel rendiervlees werd om die reden vernietigd. Rendieren kregen ander voer om de ophoping van cesium-137 tegen te gaan
[bewerken] Ondersoorten
Het rendier heeft 3 ondersoorten: het Scandinavische rendier, het Siberische rendier en de Noord-Amerikaanse kariboe. Op Spitsbergen komt nog een ondersoort voor (Rangifer tarandus platyrhynchus) Deze is zeer "kortbenig".
In de Fins-Russische grenszone leeft het Finse Bosrendier Rangifer tarandus fennicus dat genetisch eerder verwant is aan de kariboe dan aan de gedomesticeerde rendieren van de Samen. Bosrendieren zijn iets groter en onderscheiden zich omdat ze bosgebieden verkiezen, terwijl de gedomesticeerde dieren toendra prefereren. De ondersoort is erg zeldzaam en er worden hier en daar reïntroducties uitgevoerd.
[bewerken] Folklore
De slee van de kerstman wordt door rendieren getrokken. Één van hen heeft een rode neus en heet Rudolph. De overige acht heten: Dasher, Dancer, Prancer, Vixen, Comet, Cupid, Donner en Blitzen
[bewerken] Zie ook
Bronnen, noten en/of referenties:
|
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Rendier op Wikimedia Commons. |
