Lapland
|
|
|
Lapland (Samisch: Sápmi) betekent Land van de Lappen. Het volk der Lappen beschikt wel over meerdere eigen talen (de Samische talen), maar niet over een eigen staat. Lapland strekt zich namelijk uit over het aller-noordelijkste gedeelte van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland (Kola).
De naam 'Lappen' wordt door de bevolking zelf als beledigend ervaren. Die geeft de voorkeur aan de naam Saami of 'Saamen'.
Er is in Finland ook de gelijknamige regio, zie Lapland (regio) en in Zweden is er het Zweedse landschap Lapland.
Inhoud |
[bewerken] Geografie
Lapland ligt zo dicht bij de poolstreken, dat de winters er zeer lang zijn en ijzig koud. In de wintermaanden komt de zon er niet op (zie poolnacht) en in de zomermaanden gaat de zon niet onder (zie middernachtzon). De Saami hebben echter in de loop der eeuwen geleerd zich aan deze barre omstandigheden aan te passen. Ze leven traditioneel van hun rendierkudden, die rendiermos en andere korstmossoorten eten. Het gebied wordt ook wel de laatste wildernis van Europa genoemd. Het landschap wordt gekenmerkt door een bergachtig land, met uitgestrekte bossen, vlaktes en vele meren.
[bewerken] Traditionele leefomstandigheden
Rendieren leveren de Saami melk, vlees, bot en huiden en doen bovendien dienst als trekdier voor de slede, het vervoermiddel bij uitstek in dit gebied.
Saami wonen in tenten (van rendierhuid) die gemakkelijk af te breken en te vervoeren zijn. Want om in leven te blijven kunnen de Laplandse herders niets anders doen dan hun rendierkudden volgen in hun jaarlijkse voedseltrek. Alleen in de winter blijven de Saami en rendieren op één plaats; in plaats van in tenten leeft dit volk dan in lage stenen huizen, die met aarde bedekt worden om ze tegen de felle vrieskou te beschermen.
[bewerken] Moderne tijden
De afgelopen eeuw zijn er in Lapland grote veranderingen tot stand gekomen. Door het vinden van ijzererts in dit gebied zijn er wegen en spoorlijnen gekomen en zijn de Saami zo nauw in contact gekomen met de "beschaving", dat velen van hen hun nomadenbestaan hebben opgegeven en zich als visser, landbouwer of zelfstandige ondernemer gevestigd hebben. De meeste Saami zijn volledig opgegaan in de moderne samenleving. Hun leven verschilt tegenwoordig in weinig opzichten van dat van andere Scandinaviërs.
Wel is er, mede door de opkomst van het massatoerisme, respect en bescherming gekomen voor de Samische bevolking, hun leefwijze, hun cultuur en hun talen.
[bewerken] Sport
De eindronde van het VIVA Wereldkampioenschap voetbal 2008 voor voetbalteams die geen lid zijn van de FIFA of de UEFA, werd van 7 juli tot 14 juli 2008 in Lapland gehouden.
Lapland wordt in het voetbal vertegenwoordigd door het Samisch voetbalelftal. Onder auspiciën van de voetbalbond NF-Board werden de Sámi in 2006 éénmaal wereldkampioen voetbal, door in de finale Monaco met 21-1 te kloppen.
[bewerken] Werelderfgoed
In het Zweedse gedeelte van Lapland bevindt zich Laponia, één van de veertien monumenten op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO in Zweden.
 |
Zie de categorie Lappland van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
