Grijze roodstaartpapegaai

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grijze roodstaartpapegaai
IUCN-status: Kwetsbaar[1] (2013)
Grijze roodstaartpapegaai
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Psittaciformes (Papegaaiachtigen)
Familie: Psittacidae (Papegaaien)
Geslacht: Psittacus
Linnaeus, 1758
Soort
Psittacus erithacus
Linnaeus, 1758
Afbeeldingen Grijze roodstaartpapegaai op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Grijze roodstaartpapegaai op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De grijze roodstaartpapegaai (Psittacus erithacus) is een papegaaiensoort uit de familie Psittacidae.

Kenmerken[bewerken]

Deze vogel heeft een effen zilvergrijs verenkleed, rond de ogen een lichtgrijze huid en een korte rode staart. Lengte van kruin tot staartpunt is ongeveer 35 - 40 centimeter.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De vogels komen van nature voor in equatoriaal Afrika, maar worden in Nederland en België veel als huisdier gehouden.

Ondersoorten en variaties[bewerken]

Hoofd van Congole Grijze Roodstaart

De grijze roodstaartpapegaai heeft twee ondersoorten:

  • Congole grijze roodstaartpapegaai (P. e. erithacus); de papegaai heeft grijze veren, een zwarte snavel en een felrode staart. Deze ondersoort komt voor in Midden- en West-Afrika.
  • Timneh grijze roodstaartpapegaai (P. e. timneh); de papegaai is kleiner, heeft een meer donkergrijs kleur veren, een bruinroze snavel en een roestbruine staart. Deze ondersoort komt voor in West-Afrika; Ivoorkust, Liberia, Guinee en Sierra Leone.

Er wordt soms ook nog gesproken over twee andere varianten maar deze zijn niet officieel erkend:

  • Principe, deze is kleiner en donkerder van kleur dan de Congo en zou in Ghana moeten leven
  • Big Silver uit Kameroen.

Intelligentie[bewerken]

Papegaaien zijn intelligente dieren die, volgens sommige onderzoekers, een intelligentie hebben van een kind van 3 tot 5 jaar oud. (Zie de grijze roodstaartpapegaai Alex bij 'bekende exemplaren'.) Hun intelligentieniveau wordt daarom ook wel vergeleken met de intelligentie van chimpansees en dolfijnen. Een goed opgevoede (huiskamer)papegaai is zeer zeker niet eenkennig. Een papegaai die knauwt is een onzekere papegaai. Onzekerheid kan weggenomen worden door goede omgang.

Natuurlijk gedrag[bewerken]

De grijze roodstaartpapegaai is een typische boomvogel en leeft in tropische regenwouden, mangroven en de vochtige savannen. Aan de randen van het woud in het overgangsgebied naar het open land vindt hij zijn ideale habitat. De roodstaartpapegaai is schuw en blijft weg van mensen, dorpen en steden. Net als alle andere vogels hebben de papegaaien géén stembanden en communiceren met elkaar met harde schreeuw- en fluittonen door trillingen in de syrinx. Ze kunnen enorm goed geluiden imiteren en in gevangenschap kunnen ze tot wel 750 verschillende woordjes leren. Berucht zijn ringtones, die de papegaai steeds uit het hoofd leert. Er zijn echter ook grijze roodstaartpapegaaien die helemaal géén woord leren spreken.

De grijze roodstaartpapegaai kiest een partner voor het leven, samen maken ze een nest in boomholtes. Het wijfje krijgt buiten het regenseizoen 2 tot 5 eieren waarop ze gedurende ongeveer 4 weken broedt terwijl de man oppast en voor het eten zorgt. Beide ouders verzorgen de kuikens gedurende ongeveer 3 maanden. Ze brengen de dag door met hun partner en soms in kleine groepjes van pakweg 20 tot 30 vogels. Als het begint te schemeren, vormen ze grotere groepen en gaan gezamenlijk op zoek naar voer. Ze vliegen rechtlijnig en soms in grote hoogte.

Dieet[bewerken]

In het wild worden naast palmnoten (ongeveer 80% van hun dieet) vruchten, noten, bessen, zaden, bloemen en bloemknoppen gegeten.

In gevangenschap eten veel grijze roodstaartpapegaaien een mix van zaden, fruit en groenvoer. Een zadenmix werkt echter het selectief voeren of 'browsing' in de hand, waarbij de vogel alleen de lekkerste zaadjes eet en de rest negeert. Het gevolg is dat een vogel een dieet binnenkrijgt dat deficiënt is aan vele voedingsstoffen waaronder vitamine A en aminozuren, en een te hoge verhouding calcium/fosfaat bevat[2]

Voedingsdeficiëntie is de meest voorkomende oorzaak van ziektes bij vogels die als gezelschapsdier worden gehouden.[3] Daarom is het zeer aan te raden om de grijze roodstaartpapegaai een goed pelletvoer te geven. Pellets zijn brokjes waarin alle voedingsstoffen homogeen verdeeld zitten, waardoor 'browsing' niet meer mogelijk is en voedingsdeficiënties voorkomen worden.

Grijze roodstaartpapegaaien mogen, net als elke papegaai, groenvoer en fruit alleen als traktatie krijgen naast een uitgebalanceerd dieet. Te veel fruit verhoogt de energiedichtheid van de maaltijden en werkt obesitas en voedingsdeficiënties in de hand. Als traktatie kan men de vogel kleine stukjes banaan, peer of appel geven, maar de normale brokjes, uit de hand gegeven, worden door het dier ook gewaardeerd en hebben geen nadelige effecten op de gezondheid.[4]

Status als beschermde diersoort[bewerken]

Natuurlijke vijanden zijn roofvogels en slangen. Kuikens worden ook wel door apen uit de nesten gehaald. De grootste bedreiging is echter de mens, door habitatvernietiging, maar zeker voor deze soort ook de illegale handel in exotische dieren. Daarom staat de vogel als "gevoelig" op de internationale rode lijst en verder zijn er maatregelen in discussie om de handel van uit het wild gevangen dieren te beperken.[1]

Bekende exemplaren[bewerken]

Alex[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Alex (papegaai) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een opmerkelijke grijze roodstaartpapegaai is Alex (Avian Learning EXeriment). Deze papegaai werd van jongs af aan door de Amerikaanse onderzoeker Irene Pepperberg getraind om te onderzoeken welke mogelijkheden hij had om de menselijke taal te gebruiken. Alex leerde onder andere vragen stellen, verzoeken weigeren, voorwerpen benoemen, de overeenkomsten dan wel verschillen tussen voorwerpen benoemen en tellen. Alex is in september 2007 op 31-jarige leeftijd overleden.

Polly Grey[bewerken]

Een andere bekende grijze roodstaartpapegaai is Polly Grey, mascotte van het 322 squadron van de Koninklijke Luchtmacht

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Pepperberg, I.M. (2000). The Alex Studies. Cognitive and communication abilities of grey parrots. Cambridge: Harvard University Press.
  1. a b (en) Grijze roodstaartpapegaai op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Roudybush TE (1999) "Psittacine nutrition", The veterinary clinics of North America. Exotic animal practice, jrg. 2, nr. 1, p. 111-125
  3. Schoemaker NJ, Lumeij JT, Dorrestein GM, Beynen AC (1999) "Nutrition-related problems in pet birds", Tijdschrift voor Diergeneeskunde, jrg. 124, nr. 2, p. 39-43.
  4. Kalmar ID, Veys AC, Geeroms B, Reinschmidt M, Waugh D, Werquin G, Janssens GP (2010) "Effects of segregation and impact of specific feeding behaviour and additional fruit on voluntary nutrient and energy intake in yellow-shouldered amazons (Amazona barbadensis) when fed a multi-component seed diet ad libitum.", Journal of animal physiology and animal nutrition, jrg. 94, nr. 6, p. 383-392.