Help:Gebruik van openbare bronnen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht hulppagina's
Wikipedia Hulppagina's

Zie ook Regels en richtlijnen
Zie ook Artikelen bewerken
Voor het verwijzen naar bronnen als referentie, zie Wikipedia:Bronvermelding

Een openbare bron is een plaats waar informatie gevonden kan worden, waar iedereen toegang toe heeft. Met "informatie" wordt hier bedoeld: teksten, afbeeldingen, of andere producten.

Inhoud

[bewerk] Soorten openbare bron

Er zijn verschillende soorten openbare bronnen op het internet te vinden:

  • Bronnen die tot het publiek domein behoren, bijvoorbeeld, omdat de makers van het werk langer dan 70 jaar geleden zijn overleden of doordat de maker het werk volledig heeft vrijgegeven voor elke mogelijke gebruikswijze. Uit deze werken mag vrijelijk - ook letterlijk - worden overgenomen. Vaak zal het nodig zijn de stijl aan te passen aan de wikipedia.
  • Bronnen die zijn vrijgegeven door middel van de GNU-licentie voor vrije documentatie (GFDL), of een vergelijkbare licentie, zoals deze Wikipedia en de zusterprojecten daarvan.
  • Bronnen waarvan de rechthebbenden hebben laten weten, geen bezwaar te hebben met overname in Wikipedia, tegen de voorwaarden van de GNU-licentie voor vrije documentatie. Dat vereist dat men ook overname voor commerciële doeleinden, mits onder 'GFDL' toelaat. Hieronder worden een aantal van deze bronnen genoemd.
  • Bronnen die gratis toegankelijk zijn, maar die voor overname van teksten of afbeeldingen speciale toestemming vereisen. Hieronder vallen ook websites die uitsluitend niet-commercieel gebruik van hun inhoud toestaan. Uit die bronnen kan niets worden gekopieerd naar wikipedia, maar de kennis of informatie uit die bronnen kan wel gebruikt worden.
  • Bronnen die voor iedereen toegankelijk zijn, maar waarvoor men betaling, of inschrijving als abonnee vereist. Bijvoorbeeld de archieven van sommige dagbladen. Dat zijn wel openbare bronnen, maar geen vrije bronnen.

[bewerk] Lijsten met openbare bronnen op internet

Onderstaand een lijst met Nederlandstalige bronnen. Het is de bedoeling dat die gaandeweg wordt aangevuld.

Voor de Engelstalige bronnen wordt verwezen naar de Engelstalige wikipedia.

[bewerk] Volledig vrije openbare bronnen

Materiaal dat tot het publiek domein behoort, is volledig vrij van copyright restricties en kan daarom gebruikt en naar eigen goeddunken aangepast worden voor de Wikipediapagina's. Sommige (zoals de teksten van Project Gutenberg) zijn publiek domein omdat de auteur de rechten heeft vrijgegeven, of omdat het werk stokoud en het eigendomsrecht ervan verjaard is (uiteraard betekent dat ook dat taal en stijl ouderwets zijn en aangepast zullen moeten worden).

[bewerk] Andere beschikbare Nederlandstalige bronnen

Op deze bronnen rust wèl eigendomsrecht, maar de betreffende licentie laat vrije distributie in bepaalde vorm toe. Soms betekent dat dat de oorspronkelijke auteur vermeld moet worden. In andere gevallen gelden er beperkingen op het bewerken van het materiaal. Het is belangrijk de licentie op zulke restricties na te kijken.

  • KNMI. Alle informatie die het KNMI op internet publiceert is openbaar en mag in principe door derden worden gebruikt, mits het KNMI als bron wordt vermeld. Het logo van het KNMI is beschermd en staat geregistreerd bij het Benelux-merkenregister. Het is dan ook niet toegestaan om het KNMI-logo te kopiëren en te gebruiken.
  • Het ministerie van VROM. Van het colofon op de website: "Deze site komt tot stand onder verantwoordelijkheid van de Centrale Directie Communicatie van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. U kunt, met bronvermelding, informatie van deze site kopiëren. Wilt u in dat geval wel vermelden dat de meest actuele informatie te vinden is op de site van VROM zelf? Auteursrechten op de afbeeldingen op deze site zijn uitdrukkelijk voorbehouden."
  • Ministerie van Defensie: Hebben aangegeven dat hun materiaal gebruikt mag worden, mits bronvermelding plaatsvindt (zie overlegpagina).
  • Ministerie van Financiën NL: Volgens de tekst op hun website (4 jun 2006 00:46 (CEST)) mag alles met bronvermelding worden overgenomen. De copyright tekst luidt: "Het auteursrecht op de website wordt door het ministerie van Financiën voorbehouden. Onder voorwaarde dat de bron vermeld wordt, mogen onderdelen van de inhoud van de website worden overgenomen. [1]"
  • Idem voor Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: "Het auteursrecht op de website wordt door het ministerie van VWS voorbehouden. Onder voorwaarde dat de bron vermeld wordt, mogen onderdelen van de inhoud van de website worden overgenomen. [2]" (8 okt 2006 13:09 (CEST)).
  • Postbus 51: Materiaal is vrij bruikbaar onder voorwaarde van bronvermelding (zie overlegpagina)
  • Regeringswebsite: Het auteursrecht op de website wordt door de RVD uitdrukkelijk voorbehouden. Onder voorwaarde dat (een link naar) de bron wordt vermeld, mogen onderdelen van de inhoud van Regering.nl worden overgenomen. Afbeeldingen vallen hier niet onder zie hier
  • Overheid.nl: Informatie die u via www.overheid.nl vindt is vrij van rechten, tenzij in de Help bij het betreffende onderdeel iets anders staat. Dat betekent dat u die informatie vrij kunt kopiëren, bewerken en aan derden kunt doorleveren.,zie hier.
  • Rechtspraak.nl: Hun site zegt "U mag de informatie van deze site met bronvermelding overnemen, met uitzondering van beeldmateriaal."
  • Het Museum van de Vaderlandse Geschiedenis: "Alle voorwerpen uit het Museum mogen worden verveelvoudigd [...], mits bij de openbaarmaking melding wordt gemaakt van de naam van de auteursrechthebbende en de URL('s) van de betreffende html-pagina('s) van het Museum."
  • Europese Unie. Reproductie met bronvermelding toegestaan, tenzij anders vermeld. Indien voor de reproductie of het gebruik van tekstfragmenten of multimedia-informatie (geluid, beelden, software enz.) voorafgaande toestemming vereist is, wordt hiermee de bovengenoemde algemene toestemming opgeheven en zullen beperkingen van het gebruik daarin duidelijk aangegeven worden.
  • Europees parlement Reproductie met bronvermelding toegestaan, tenzij anders vermeld.
  • Europa Hoezo - overname teksten toegestaan met bronvermelding, afbeeldingen deels niet en deels met vermelding (oorspronkelijke) bron.
  • Milieuloket - overname teksten toegestaan met bronvermelding, afbeeldingen deels niet en deels met vermelding (oorspronkelijke) bron.
  • Parlement & Politiek (parlement.com) - overname teksten toegestaan met bronvermelding, afbeeldingen echter niet.
  • Politiek Compendium - overname teksten toegestaan met bronvermelding.
  • Ejure, het kenniscentrum voor ICT en Recht, heeft hun hele website gelicenseerd onder Creative Commons Naamsvermelding 2.5, dus overname mag, mits de bron wordt vermeld.

[bewerk] Algemene openbare bronnen

De hieronder genoemde bronnen zijn openbaar, dus voor iedereen toegankelijk, en bovendien gratis te raadplegen. Overname is niet zonder meer toegestaan.

  • Zoeken.bibliotheek.be: hier vind je een overzicht van boeken, tijdschriften, tijdschriftartikels, video's, cd-roms, momenteel zijn circa 690.731 werken opgenomen. Een groot aantal van de werken is zeker ook aanwezig in vele plaatselijke openbare bibliotheken. Raadpleeg hiervoor de lokale catalogus.
  • Gebruik van informatie van De Vrije staat geheel vrij, mits met bronvermelding.
  • Narcis/DAREnet: Nederlandse wetenschappelijke onderzoeksresultaten. Meer dan 150.000 online toegankelijke artikelen en boeken, afkomstig van alle Nederlandse universiteiten, de KNAW en NWO. Biedt ook toegang tot de Nationale Proefschriftensite, waarin ruim 20.000 dissertaties te raadplegen zijn. Citering met bronvermelding.

[bewerk] Engelstalige vrij kopieerbare openbare bronnen

De lijst op de Engelse Wikipedia, gerangschikt per vakgebied: Public domain resources

[bewerk] Andere beschikbare Engelstalige bronnen

De lijst op de Engelse Wikipedia Free_or_semi-free_non-Public-Domain_information_resources

[bewerk] Vrije bronnen van foto's

Let op: bij websites met foto's wordt met het woord rechtenvrij vaak bedoeld dat er voor het gebruik van een foto niet apart betaald hoeft te worden. Dat betekent beslist niet dat ze vrij van auteursrechten zijn.

Onderstaande websites bevatten veel afbeeldingen die in het publiek domein vallen of onder een licentie die verenigbaar is met Wikipedia. Dit geldt echter niet voor alle afbeeldingen op deze websites, lees daarom altijd goed de voorwaarden voor gebruik

Op de Engelstalige versie van Wikipedia kun je een grote lijst van bronnen van foto's vinden op Public domain image resources

[bewerk] Vrije bronnen van foto's, bronvermelding verplicht

[bewerk] Screenshots van films

  • Films in publiek domein mogen gebruikt worden voor screenshots. Voorbeelden hiervan zijn:

- Films geproduceerd door de Amerikaanse federale overheid
- Amerikaanse films van voor 1923
- Films van voor 1978 die in Amerika geen copyright registratie hebben.
Zie ook Lijst van films in publiek domein.

  • Italiaanse films ouder dan twintig jaar mogen gebruikt worden voor screenshots- mits hier geen tekst op te lezen is. Gebruik voor deze screenshots het sjabloon:PD-IT. LET OP: deze screenshots mogen niet op wikimedia commons worden geplaatst.

[bewerk] Zoekmachines voor vrije foto's

[bewerk] Informatie van privé-sites

[bewerk] Informatie mag niet worden gebruikt van

Onderstaand lijstje bevat bronnen waarvan expliciet door de makers ervan is aangegeven dat we ze in het geheel niet mogen gebruiken.

  • De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA staat commercieel gebruik van hun media niet toe, derhalve zijn ze niet geschikt voor Wikipedia. Soms zijn er goede alternatieven te vinden voor hun foto's bij de NASA waarvan de foto's wel gebruikt mogen worden.
    • Ik snap deze redenering niet. Wikipedia is toch niet commercieel? Als ik het bij het juiste eind heb, vervalt de causaliteit van de redenering hierboven en kunnen ESA-afbeeldingen dus wel worden gebruikt. Met groet,--Willem Huberts 22 mei 2006 16:15 (CEST)
      • Wikimedia is zelf niet commercieel, maar de GFDL staat wél toe dat het commercieel gebruikt mag worden (bijvoorbeeld door het in boekvorm af te drukken en het vervolgens te verkopen). Daarom zijn niet-commerciële licenties niet compatible met de GFDL. Zie verdere discussie op de verwijderlijst voor afbeeldingen. Afbeelding:Huskyoog.jpg Husky (overleg) 22 mei 2006 17:21 (CEST)
        • Okee, ik snap het. Bedankt voor de toelichting. Met groet,--Willem Huberts 22 mei 2006 17:48 (CEST)
  • http://www.soa.nl
    vriendelijke mensen maar toch neen
  • http://www.rulers.org
    Rechten (Data from this site may be queried and copied on a not-for-profit basis only if the source is accurately credited.) zijn problematisch. Verplichte bronvermelding is ok (de GNU/FDL verplicht ook het vermelden van de auteurs, behalve dan dat als er meer dan 5 zijn het vermelden van de 5 'main authors' genoeg is), maar een restrictie tot alleen niet-commercieel gebruik is dat niet. Wikipedia zelf is weliswaar niet-commercieel, maar de GNU/FDL verbiedt commercieel gebruik niet. Aan de andere kan informatie niet onder auteursrechten vallen, dus zolang we niet al te letterlijk gaan overnemen, is het ok. Andre Engels
  • foto's van producties van studio 100 zijn niet toegestaan

[bewerk] Zie ook

 
Persoonlijke instellingen