Help:Gebruik van openbare bronnen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Overzicht hulppagina's
Wikipedia Hulppagina's

Zie ook Regels en richtlijnen
Zie ook Artikelen bewerken

Voor hoe te verwijzen naar bronnen waaraan de informatie voor een lemma ontleend is, zie Wikipedia:Bronvermelding

Een openbare bron is een plaats waar iedereen toegang toe heeft en waar informatie, teksten, bestanden, afbeeldingen, etc gevonden kunnen worden. Als een tekst, bestand, afbeelding, etc in Wikipedia overgenomen wordt, dient altijd aangegeven te worden wie de maker is (het is niet toegestaan te doen alsof men het zelf gemaakt heeft).

Soorten openbare bron[bewerken | brontekst bewerken]

Er zijn verschillende soorten openbare bronnen op het internet te vinden:

  • Bronnen met materiaal dat tot het publieke domein behoort, bijvoorbeeld omdat de makers van het werk langer dan 70 jaar geleden zijn overleden. Uit deze werken mag vrijelijk - ook letterlijk - worden overgenomen. Vaak zal het nodig zijn de stijl aan te passen voor Wikipedia.
  • Bronnen zoals deze Wikipedia en de zusterprojecten daarvan met materiaal dat vrijgegeven is door middel van de GNU-licentie voor vrije documentatie (GFDL) en CC BY-SA 3.0, of een vergelijkbare licentie.
  • Bronnen waarvan de rechthebbenden hebben laten weten, geen bezwaar te hebben met overname in Wikipedia, tegen de voorwaarden van de GNU-licentie voor vrije documentatie en CC BY-SA 3.0. Dat vereist dat men ook overname voor commerciële doeleinden (mits onder 'GFDL' en CC BY-SA 3.0) toelaat. Hieronder worden een aantal van deze bronnen genoemd.
  • Bronnen die gratis toegankelijk zijn, maar die voor overname van teksten, afbeeldingen of bestanden speciale toestemming vereisen. Hieronder vallen ook websites die uitsluitend niet-commercieel gebruik van hun inhoud toestaan. Uit die bronnen kan niets worden gekopieerd naar wikipedia, maar de kennis of informatie uit die bronnen kan wel gebruikt worden.
  • Bronnen die voor iedereen toegankelijk zijn, maar waarvoor men betaling, of inschrijving als abonnee vereist. Bijvoorbeeld de archieven van sommige dagbladen. Dat zijn wel openbare bronnen, maar geen vrije bronnen.

Lijst met openbare bronnen op internet[bewerken | brontekst bewerken]

Volledig vrije openbare bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Materiaal in het publieke domein of met CC0.

Andere beschikbare Nederlandstalige bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Op deze bronnen rust wèl auteursrecht, maar de betreffende licentie laat vrije distributie in gelimiteerde vorm toe. Soms betekent dat dat de oorspronkelijke auteur vermeld moet worden. In andere gevallen gelden er beperkingen op het bewerken van het materiaal. Het is belangrijk de licentie op zulke restricties na te kijken.

Overheden[bewerken | brontekst bewerken]

  • Regeringswebsite (niet langer in gebruik): Onder voorwaarde dat de herkomst wordt vermeld (bijvoorbeeld met een link), mogen onderdelen van de inhoud van Regering.nl worden overgenomen. Afbeeldingen vallen hier niet onder zie hier
  • Het ministerie van VROM. Van het colofon op de website: "Deze site komt tot stand onder verantwoordelijkheid van de Centrale Directie Communicatie van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. U kunt, met bronvermelding, informatie van deze site kopiëren. Wilt u in dat geval wel vermelden dat de meest actuele informatie te vinden is op de site van VROM zelf? Auteursrechten op de afbeeldingen op deze site zijn uitdrukkelijk voorbehouden."
  • Ministerie van Defensie: Hebben aangegeven dat hun materiaal gebruikt mag worden, mits herkomstvermelding plaatsvindt (zie overlegpagina).
  • Ministerie van Financiën: Volgens de tekst op hun website (4 jun 2006 00:46 (CEST)) mag alles met bronvermelding worden overgenomen. De copyright tekst luidt: "Het auteursrecht op de website wordt door het ministerie van Financiën voorbehouden. Onder voorwaarde dat de bron vermeld wordt, mogen onderdelen van de inhoud van de website worden overgenomen."
  • Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, idem: "Het auteursrecht op de website wordt door het ministerie van VWS voorbehouden. Onder voorwaarde dat de bron vermeld wordt, mogen onderdelen van de inhoud van de website worden overgenomen."
  • Overheid.nl: Informatie die u via www.overheid.nl vindt is vrij van rechten, tenzij in de Help bij het betreffende onderdeel iets anders staat. Dat betekent dat u die informatie vrij kunt kopiëren, bewerken en aan derden kunt doorleveren.,zie hier.
  • Europese Unie. Reproductie met herkomstvermelding toegestaan, tenzij anders vermeld. Indien voor de reproductie of het gebruik van tekstfragmenten of multimedia-informatie (geluid, beelden, software enz.) voorafgaande toestemming vereist is, wordt hiermee de bovengenoemde algemene toestemming opgeheven en zullen beperkingen van het gebruik daarin duidelijk aangegeven worden.
  • Europees parlement Reproductie met herkomstvermelding toegestaan, tenzij anders vermeld.

Anderen[bewerken | brontekst bewerken]

- Parlement & Politiek - overname teksten was tot 2016 toegestaan met herkomstvermelding (niet meer), afbeeldingen echter niet (zie ook Parlement & Politiek).
- Politiek Compendium - overname teksten was in het verleden toegestaan met bronvermelding (waarschijnlijk niet meer).
- Europa Nu - overname teksten was in het verleden toegestaan met herkomstvermelding, afbeeldingen deels niet en deels met vermelding van de (oorspronkelijke) herkomst (waarschijnlijk niet meer).
  • Staten-Generaal Digitaal - full-text Kamerverslagen, Kamerstukken en Kamervragen uit de periode 1814-1995. De 454.800 documenten bevatten samen 2,5 miljoen rechtenvrije pagina’s (CC0), met veel visuele toelichting in de vorm van kaarten en tekeningen.
  • Rechtspraak.nl: Hun site zegt "U mag de informatie van deze site met bronvermelding overnemen, met uitzondering van beeldmateriaal."
  • Milieuloket - overname teksten toegestaan met herkomstvermelding, afbeeldingen deels niet en deels met vermelding van de (oorspronkelijke) herkomst.

Algemene openbare bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

De hieronder genoemde bronnen zijn openbaar, dus voor iedereen toegankelijk, en bovendien gratis te raadplegen. Overname is niet zonder meer toegestaan.

Biografieën[bewerken | brontekst bewerken]

Kranten-, tijdschriften- en boekenarchieven[bewerken | brontekst bewerken]

Kranten

Tijdschriften

Boeken

  • (nl) Delpher Boeken Basis - ruim 52.000 full-text gedigitaliseerde boeken uit de 17e, 18e, 19e en 20e eeuw
  • (nl) Delpher Boeken via Google - 320.000 full-text gedigitaliseerde boeken uit de 16e, 17e, 18e en 19e eeuw. Komen voort uit het samenwerkingsproject van de Koninklijke Bibliotheek en Google. Deze gedigitaliseerde boeken zijn ook vindbaar op Google Books
  • (nl) Early Dutch Books Online - meer dan twee miljoen gedigitaliseerde bladzijden uit 11.240 boeken (9.710 titels) gedrukt in de jaren 1781-1800 in het Nederlandse taalgebied

Andere archieven op internet[bewerken | brontekst bewerken]

Anders-talige openbare bronnen[bewerken | brontekst bewerken]

Media[bewerken | brontekst bewerken]

Vrije bronnen van foto's[bewerken | brontekst bewerken]

Let op: bij websites met foto's wordt met het woord rechtenvrij vaak bedoeld dat er voor het gebruik van een foto niet apart betaald hoeft te worden. Dat betekent beslist niet dat ze vrij van auteursrechten zijn.

Onderstaande websites bevatten veel afbeeldingen die in het publieke domein vallen of onder een licentie die verenigbaar is met Wikipedia. Dit geldt echter niet voor alle bestanden op deze websites, lees daarom altijd goed de voorwaarden voor gebruik

Op de Engelstalige versie van Wikipedia kun je een grote lijst van bronnen van foto's vinden op Public domain image resources

Vrije screenshots van films[bewerken | brontekst bewerken]

Films in het publiek domein mogen gebruikt worden voor screenshots. Voorbeelden hiervan zijn:

- Films geproduceerd door de Amerikaanse federale overheid
- Amerikaanse films van vóór 1923
- Films van vóór 1978 die in Amerika geen copyright registratie hebben.

Italiaanse films ouder dan twintig jaar mogen gebruikt worden voor screenshots- mits hier geen tekst op te lezen is. Gebruik voor deze screenshots het sjabloon:PD-IT. LET OP: deze screenshots mogen niet op wikimedia commons worden geplaatst.

Vrije bronnen van foto's, bronvermelding verplicht[bewerken | brontekst bewerken]

Overig foto-, film- en geluidsmateriaal[bewerken | brontekst bewerken]

Privé-sites[bewerken | brontekst bewerken]

Wat niet gebruikt mag worden[bewerken | brontekst bewerken]

Onderstaand lijstje bevat bronnen waarvan expliciet door de makers ervan is aangegeven dat we ze in het geheel niet mogen gebruiken.

  • De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA staat commercieel gebruik van hun media niet toe, derhalve zijn ze niet geschikt voor Wikipedia. Soms zijn er goede alternatieven te vinden voor hun foto's bij de NASA waarvan de foto's wel gebruikt mogen worden.
  • https://www.rulers.org is niet helemaal vrij te gebruiken; een van de redenen hiervoor is bijvoorbeeld dat de licenties GFDL en CC BY SA 3.0 commercieel gebruik wel toe staan, maar dat staat de website niet toe. (Data from this site may be queried and copied on a not-for-profit basis only if the source is accurately credited.)

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]