Help:Tips voor het vertalen van een artikel vanaf een andere Wikipedia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Overzicht hulppagina's
Wikipedia Hulppagina's

Zie ook Regels en richtlijnen
Zie ook Artikelen bewerken

Zie WP:VERTALEN

Hieronder volgen enkele tips die kunnen helpen tijdens het vertalen van een artikel van Wikipedia in een andere taal.

Vertalen[bewerken]

Wikipedia bestaat in meer dan 200 talen. Op www.wikipedia.org staat een overzicht. Bij het schrijven van een artikel wordt in één taal geschreven. In elke taal kan een nieuw artikel worden geschreven, maar het is ook mogelijk om een bestaand artikel te vertalen. Dit is toegestaan omdat op Wikipedia teksten onder een vrije licentie worden gepubliceerd (CC-BY-SA 3.0). Iedereen mag de teksten hergebruiken, op voorwaarde dat de bron en de maker(s) vermeld worden, en dat het nieuwe werk ook onder dezelfde vrije licentie wordt gepubliceerd. Er zijn miljoenen artikelen die nog in honderden talen ontbreken. Alle hulp is welkom.

Een artikel vertalen[bewerken]

Kies de taal van waaruit u wilt vertalen (bijvoorbeeld Engels, Duits of Frans). Zoek een artikel. Bij het artikel staat linksonder in welke andere talen dit artikel al bestaat. Bestaat er nog geen Nederlandse versie, begin hier dan een nieuw artikel.

Bronvermelding[bewerken]

Vermeld bij het opslaan welk Wikipedia-artikel de basis van de vertaling is. Dit kan door een permalink in het lemma zelf, bijvoorbeeld door middel van de sjabloon "bronvermelding anderstalige Wikipedia". Zo kunnen anderen naar het origineel terugbladeren en de vertaling zo mogelijk aanpassen. Bovendien is bronvermelding verplicht vanwege de licentie waaronder alle artikelen op anderstalige Wikipedia's staan.

Vertaal alleen een bekend onderwerp[bewerken]

Vertaal alleen een artikel als u bekend bent met het onderwerp. Om de oorspronkelijke tekst op waarde te kunnen schatten en begrijpelijke teksten te kunnen schrijven, is enige kennis over het onderwerp noodzakelijk, maar ook om de gepaste interne links toe te voegen is deze kennis handig.

Niet letterlijk vertalen[bewerken]

Vertaal in principe niet letterlijk, vooral als u niet 100% vertrouwd bent met het onderwerp. Weet u echt niet hoe een term in het Nederlands wordt genoemd, omzeil hem dan en maak er melding van op de overlegpagina van het bewuste artikel.

Maak een uitgebreide samenvatting[bewerken]

Maak een uitgebreide samenvatting van het artikel.

Vaak staan in de teksten een heleboel details, vooral over plaatselijke zaken, zoals op de Engelstalige Wikipedia details over de V.S. Een uitgebreide samenvatting van elke sectie zal daarom al deze details mooi afvlakken. Dit geeft ook ruimte om het artikel te verbeteren, en creëert een mooi handvat voor andere medewerkers van deze Wikipedia om het artikel naar een nog hoger niveau te tillen dan het origineel. Dit is ook een eenvoudiger methode dan het origineel zo letterlijk mogelijk te vertalen (zie hierboven), en daarnaast geeft het resultaat ook meer voldoening omdat het meer uw stempel draagt.

Wees kritisch[bewerken]

Andere Wikipedia's kunnen fouten, slordigheden of subjectieve informatie bevatten. Controleer de informatie en feiten zoveel mogelijk, met extra veel aandacht voor controversiële informatie.

Lijsten[bewerken]

Het komt helaas nog eens voor dat mensen zonder pardon complete lijsten van een andere Wikipedia overnemen, zonder dat die lijst wordt aangepast aan de Nederlandse Wikipedia.

Neem niet zomaar interne links over, maar controleer ze of ze naar de goede artikelen zijn gelinkt. Denk er ook aan dat op bijvoorbeeld de Engelstalige Wikipedia, de conventie om homoniemen weer te geven anders is. Bijvoorbeeld:

  • [[Rabat, Malta|Rabat]] ← fout (Engelstalige Wikipedia)
  • [[Rabat (Malta)|Rabat]] ← goed (Nederlandstalige Wikipedia)

Een andere veel gemaakte fout is dat men er niet aan denkt om de eventuele komma's en punten goed te zetten. In het bijzonder de decimalen (,) en duizendtal-scheidingstekens (.). Vooral bij lange lijsten is dit veel werk, maar meehelpen aan Wikipedia kan nu eenmaal veel werk opleveren.

Wanneer u hier allemaal geen tijd voor hebt, kunnen dergelijke lijsten maar beter niet overgenomen worden. Het kan ook op langere termijn irritatie opwekken bij mede-Wikipedianen, omdat ze elke keer deze lijsten moeten repareren.

Sjablonen[bewerken]

Denk goed na over het letterlijk overnemen van sjablonen. Vaak heten sjablonen hier anders of bestaan ze helemaal niet. Zoek dus eerst goed alvorens iets zomaar neer te zetten, vaak zijn soortgelijke artikelen hier een goed startpunt voor. Vaak zijn er ook sjablonen binnen sjablonen die bijvoorbeeld voor de opmaak zorgen; hier moet ook goed op gelet worden.

Andere conventies[bewerken]

Houd er rekening mee dat andere Wikipedia's andere conventies hebben. Zo zijn externe links in de lopende tekst op de Engelstalige Wikipedia toegestaan, maar hier op de Nederlandstalige Wikipedia niet. Kopieer deze dus niet mee of maak (wanneer het bijvoorbeeld om een bronvermelding gaat) gebruik van referenties.

Machinevertalingen[bewerken]

Machinevertalingen zijn niet toegestaan! Zo'n vertaling moet meestal nog eens doorgewerkt worden om er begrijpelijk Nederlands van te maken. Ziet u een artikel dat u graag in het Nederlands wil zien, vraag dan aan anderen het te vertalen; zie ook hieronder.

Natuurlijk kan een machinevertaling wel als hulpmiddel gebruikt worden. Sommige tekstdelen die mechanisch vertaald zijn, kunnen na grondige bewerking en fatsoenering wel gebruikt worden voor een artikel. Maar zorg dan dat die bewerking inderdaad grondig is. Twee aandachtspunten zijn correcte zinsbouw en inhoudelijk juiste informatie (bijvoorbeeld vaktermen).

Het is en blijft uw vertaling. U bent zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van de vertaling; de machine kan dat werk niet doen.

Via de knop Bijdragen rechtsboven in uw scherm kunt u naar de optie Vertaling navigeren. Hiermee kunt u een nieuwe machinevertaling maken als startpunt voor uw eigen vertaling.

Veelgemaakte fouten[bewerken]

Vertalen is een vak, en een opsomming van alle fouten die te maken zijn, zou een hele waslijst opleveren. Laat u daardoor niet ontmoedigen. U kunt een artikel dat u graag in de Nederlandstalige Wikipedia wilt hebben, altijd vertalen, als bepaalde uitgangspunten gevolgd worden. Hier komen er een paar.

  • Overschat uw talenkennis niet.
    Wij Nederlandstaligen denken al gauw dat we een vreemde taal "vloeiend" beheersen. Wees kritisch op uzelf, vraag een deskundige collega om hulp bij twijfel.
  • Overschat uw inhoudelijke kennis niet.
    Het vertalen van een gespecialiseerde tekst is specialistenwerk. Opnieuw hetzelfde advies: begin er gerust aan, maar aarzel niet om daarbij de hulp van anderen in te roepen.
  • Let op voor valse vrienden.
    Soms lijken vreemde uitdrukkingen dermate op Nederlandse dat men over de verschillen heen leest. Dan verliest men bijvoorbeeld uit het oog dat eventually iets volkomen anders betekent dan "eventueel". Hou er ook rekening mee dat de notatie van getallen in het Engels anders is dan in het Nederlands. In het Engels wordt de punt gebruikt als decimaalteken en de komma voor cijfergroepering, in het Nederlands zijn de functies omgekeerd. En het Engelse 'billion' is niet 'biljoen' maar 'miljard'.
  • Let op voor barbarismen.
    Het Engelse the third longest river in the world is in het Nederlands niét "De derde langste rivier in de wereld"; wij maken ervan "De op twee na langste rivier ter wereld". Let op: "op drie na" zou hier zelfs inhoudelijk fout zijn!
    Besef dat spellingen in verschillende talen van elkaar afwijken. Gebruik de Nederlandse spelling. Dus geen losschrijfziekte: het is "jazzmusicus", "langeafstandsloper", aan elkaar.
  • Wees waakzaam voor gebruiken die specifiek zijn voor het vreemde taalgebied.
    Zoek uit wat afkortingen betekenen. Vertaal een boektitel niet zomaar; de lezer kon eens denken dat het boek onder die titel in het Nederlands is uitgekomen. Ook uitdrukkingen en gezegden kunnen niet zonder meer letterlijk vertaald worden.
  • Zorg er vooral voor dat de vertaling goed Nederlands wordt. Een goede vertaler schrijft goed Nederlands.
    Bij veel vertalingen zijn de "botten" van de vreemde taal nog "door het vel heen" te zien: de Nederlandse tekst leest houterig, hij lóópt niet lekker. Eigenlijk is hij nog een beetje Engels, of Duits, of Frans. Dit is makkelijk op te lossen; vertaal de tekst, laat hem een dag liggen, en lees hem dan nog eens over. Kijk daarbij niet meer naar de vreemde taal. Als u nu voelt dat u het eigenlijk anders zou zeggen in het Nederlands, herschrijf uw zin dan.

Zie ook[bewerken]

Externe links (vertaalhulp)[bewerken]

Woordenboeken[bewerken]

Vertaalmachine[bewerken]

Vertalen van termen in gebruik bij de EU[bewerken]