Help:Uitleg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Overzicht hulppagina's
Wikipedia Hulppagina's

Zie ook Regels en richtlijnen
Zie ook Artikelen bewerken

Deze pagina geeft uitleg over hoe Wikipedia werkt. Meedoen is erg gemakkelijk en vooral een kwestie van gewoon beginnen. Fouten maken is niet erg: deze zijn gemakkelijk weer te herstellen. Gewoon doen dus! Je kunt het werken met Wikipedia eerst veilig uitproberen in de Zandbak.

Deze pagina bevat korte informatie over het aanmaken van een nieuwe link, een nieuwe paragraaf en een nieuwe regel. Verder lees je over het inspringen van tekst, over stijl, linken, lijsten en labels maken, subpagina's, tabellen, speciale tekens en het wijzigen van een paginatitel.

Nuvola single chevron right.svg Zie voor specifieke hulppagina's onderaan deze pagina onder Zie ook.

Bewerken

Wikipedia werkt met een eenvoudig basisprincipe. Klik op het tabblad 'bewerken' bovenaan op een pagina en je komt op een pagina met een bewerkingsvenster waarin de inhoud van die pagina staat. Typ je tekst en controleer deze bewerking door op 'Bewerking ter controle bekijken', wanneer deze goed en je bewerking verder klaar is kun je op de knop 'Pagina opslaan' ernaast klikken.

Noot: Niet ingelogde gebruikers en gebruikers die minder dan vier dagen lid zijn moeten altijd op de knop 'Bewerking ter controle bekijken' drukken voordat de pagina kan worden opgeslagen. Vier dagen na registratie verdwijnt deze beperking.

In het tekstveld achter 'Samenvatting' geef je kort aan wat je gewijzigd hebt (en dus geen artikelsamenvatting van wat je hebt geschreven). Wanneer je een nieuw artikel aanmaakt, volstaat als samenvatting dus 'nieuw'. Deze tekst wordt onder het tabblad 'geschiedenis' van het artikel getoond, in het overzicht van de Recente wijzigingen (knop links naast het artikel), maar ook op je eigen pagina met eigen bijdragen (link uiterst rechtsboven, naast 'afmelden').

Links toevoegen

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Gebruik van links voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Artikelen in Wikipedia vallen op door hun grote hoeveelheid links. Alle woorden en tekstfragmenten die bij het bewerken zijn voorzien van [[vierkante haken]] worden links naar andere artikelen in Wikipedia, of zijn het uitgangspunt voor weer nieuwe artikelen.

Het is mogelijk om een alternatieve tekst op te geven die moet verschijnen in plaats van de naam van het artikel, door deze tekst na een | te plaatsen: [[Sacharose|zoet poeder]] verschijnt als zoet poeder. Voor meervouden, bijvoorbeeld [[hond]]en, is dit vaak niet nodig.

Bestanden, foto's en illustraties

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Gebruik van bestanden voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Je kan bestanden (zoals foto's en geluidsfragmenten) uploaden naar Wikipedia.

Heb je ergens op het web een toepasselijke, rechtenvrije illustratie gevonden, of heb je zelf een geschikte (rechtenvrije) illustratie tot je beschikking, aarzel dan niet deze in een artikel te plaatsen. Als je een foto in hoge resolutie hebt, kun je die zo uploaden en die dan als een klein bestand laten weergeven.

  1. Download de illustratie naar een bestand op je eigen computer.
  2. Klik op Bestand uploaden in de kolom onder het Wikipedia-logo.
  3. Ga naar het veldje onderaan de tekst.
  4. Klik 'browse' of 'blader' en kies uit het menu het bestand (bijv. bestand.jpg) dat je van je eigen computer wilt uploaden.
  5. Belangrijk hierbij is dat je de licentie selecteert die van toepassing is, waarmee de auteursrechtelijke status van het bestand duidelijk is. Er mogen alleen bestanden geüpload worden met een vrije licentie, zoals de toegelaten licenties van Creative Commons of Publiek domein.
    UPLOAD ALLEEN AFBEELDINGEN VOORZIEN VAN EEN VRIJE LICENTIE!
  6. Klik Bestand uploaden.
  7. Is het uploaden gelukt, dan staat de illustratie op de wiki-server.
  8. Ga naar je artikel en voeg als volgt je foto in (rechts uitgelijnd, met kader):
      [[Bestand:bestand.jpg|thumb|korte beschrijving]]
    of verkleind (uitgedrukt in px, pixels):
      [[Bestand:bestand.jpg|thumb|150px|korte beschrijving]]
    of links uitgelijnd:
      [[Bestand:bestand.jpg|thumb|links|korte beschrijving]]
    of zonder kader (altijd een grootte opgeven, standaard links uitgelijnd):
      [[Bestand:bestand.jpg|250px|korte beschrijving]].
  9. Klaar. Meer details over het invoegen van bestanden op pagina's zijn te vinden op Help:Gebruik van bestanden.

Geluid

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Gebruik van geluid voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Aanklikbare geluidsfragmenten opnemen in de tekst gaat met:
  [[Media:OGG-Vorbis geluidsfragment.ogg|linktekst]]
of:
  [[Media:MIDI-bestand.mid|linktekst]]

Nieuwe pagina

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Nieuwe pagina aanmaken voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Zie ook het voorbeeldartikel.

Er zijn verschillende manieren om een nieuwe pagina te beginnen. Wil je direct beginnen? Typ de naam in van het nieuwe artikel en druk op de knop:


Opmaak

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Tekstopmaak voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eenvoudigste manier om je tekst vet te drukken of te cursiveren is met behulp van de knoppenbalk boven het bewerkingsvenster. Het kan ook met plaatsen van je tekst tussen rechte apostrofs, waarbij twee apostrofs (''cursief'') in een cursief lettertype resulteert en drie apostrofs ('''vet''') in een vet lettertype.

Nieuwe alinea of nieuwe regel

Een nieuwe alinea begin je door tweemaal op de Enter- of Return-toets te drukken. Druk je slechts eenmaal, zoals hier, dan heb je geen nieuwe alinea (zoals je ziet, of juister gezegd zoals je niet ziet :-), want je kan niet zien wat er niet is – behalve als je op de bewerkingspagina kijkt).

Een nieuwe alinea begin je door een regel leeg te laten. Met <br /> kun je een nieuwe regel beginnen:

Code:
Dit is<br />
een manier<br />
om een nieuwe regel te beginnen.
Resultaat:
Dit is
een manier
om een nieuwe regel te beginnen.

Merk echter op dat in Wikipedia meestal de voorkeur gegeven wordt aan een nieuwe alinea.

Inspringen

Gebruik de dubbele punt (:) om alinea's in te springen (voornamelijk te gebruiken op overlegpagina's):

Code:
:Deze tekst is ingesprongen.
::Deze tekst is nog meer ingesprongen.
:::Wie weet hoe ver we zo kunnen inspringen?
Resultaat:
Deze tekst is ingesprongen.
Deze tekst is nog meer ingesprongen.
Wie weet hoe ver we zo kunnen inspringen?
Deze regel is ingesprongen met behulp van één spatie, maar omdat er normaal nooit een spatie gebruikt wordt 

aan het begin van een regel, zal die hier verschijnen als een spatie in een lettertype met vaste breedte, zoals "Courier". Met andere woorden, als je een paragraaf begint met één of meer spaties, dan zal de tekst zowel ingesprongen als in een lettertype met vaste breedte zijn. Dit is vooral nuttig bij teksten en lijsten die door tabulatie uitgelijnd moeten zijn. Merk ook op dat ingesprongen tekst met spaties doorloopt aan de rechterkant van het scherm, begin dus een nieuwe regel als je tekst breder is dan je scherm.

In dit blok zal de tekst niet doorlopen, omdat daar rekening is gehouden met de breedte van het
scherm. Op de plek waar je de zin wilt laten 'teruglopen', geef je gewoon een enter of return
en typt éérst een spatie voor je de zin verder schrijft.

Lijsten

Nuvola single chevron right.svg Zie voor uitvoerige beschrijving Help:Tekstopmaak#Lijsten.

Gebruik het hekje (#) om genummerde lijsten te maken:

Code:
# Onderwerp één
# Onderwerp twee
## Subonderwerp één
## Subonderwerp twee
# Onderwerp drie, enz.

# Onderwerp één (vanwege overgeslagen regel)
Resultaat:
  1. Onderwerp één
  2. Onderwerp twee
    1. Subonderwerp één
    2. Subonderwerp twee
  3. Onderwerp drie, enz.
  1. Onderwerp één (vanwege overgeslagen regel)

Gebruik het sterretje (*) om ongenummerde lijsten (bullets) te maken:

Code:
* Een onderwerp (een sterretje voor de tekst)
* Nog een onderwerp (een sterretje en een spatie)
** Je kunt a.h.w. stippen binnen de stippen zetten (twee sterretjes)
*** Drie sterretjes. Nou ja, zo kun je wel doorgaan!
Resultaat:
  • Een onderwerp (een sterretje voor de tekst)
  • Nog een onderwerp (een sterretje en een spatie)
    • Je kunt a.h.w. stippen binnen de stippen zetten (twee sterretjes)
      • Drie sterretjes. Nou ja, zo kun je wel doorgaan!

Genummerde en ongenummerde lijsten kunnen gecombineerd worden:

Code:
* Eerste punt
*# Subpunt 1
*# Subpunt 2
*#* Subsubpunt 2a
*#: volgende alinea in subsubpunt 2a
Resultaat:
  • Eerste punt
    1. Subpunt 1
    2. Subpunt 2
      • Subsubpunt 2a
      volgende alinea in subsubpunt 2a

Definitielijsten

Gebruik de puntkomma (;) en de dubbele punt (:) om definitielijsten te maken:

Code:
;Encyclopedie : Handig naslagwerk
;Open Source : Een projectmatige manier van werken waarbij iedereen veranderingen aan mag brengen in het project
;Wikipedia : Een opensource-encyclopedie
Resultaat:
Encyclopedie 
Handig naslagwerk
Open Source 
Een projectmatige manier van werken waarbij iedereen veranderingen aan mag brengen in het project
Wikipedia 
Een opensource-encyclopedie

Horizontale strepen

Je kunt een horizontale streep trekken door vier of meer scheidingsstreepjes horizontaal achter elkaar te typen: ---- en dan krijg je dus een streep:


Wiki en HTML

Logo Wikibooks
Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Handboek MediaWiki: Wikitekst en HTML.

Je kunt ook (de meeste) HTML-codes gebruiken. Maar als er ook een mogelijkheid in Wiki is, hebben we dat liever.

De weergave van de tekst kun je op diverse manieren aanpassen:

  • <sub>..</sub> voor subscript en <sup>..</sup> voor superscript
  • <small>..</small> voor klein en <big>..</big> voor groot
  • <font color=..>..</font> voor kleur

Het gebruik van kleuren wordt in lopende tekst afgeraden, omdat dit de aandacht kan afleiden. Functioneel kleurgebruik (zoals in legenda's en infoboxen), mits niet overmatig, is wel toegestaan.

Als je wilt dat Wiki-syntaxis of HTML-opdrachten niet geïnterpreteerd worden, gebruik je <nowiki>. Bekijk de bewerkingspagina van deze pagina voor voorbeelden.

Tabellen

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Gebruik van tabellen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Speciale tekens

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Speciale tekens voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Wellicht moet je heel dikwijls gebruikmaken van speciale tekens, zoals ü, À en α.

Doorverwijzen

Nuvola single chevron right.svg Zie Help:Redirect en Help:Doorverwijzen voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Als je de bezoeker van een bepaalde pagina wilt doorverwijzen naar een andere pagina (naar een pagina met een betere titel, bijvoorbeeld), dan typ je daarvoor het commando #REDIRECT [[nieuwe paginatitel]] op de bovenste regel van het bewerkingsveld. Zie bijvoorbeeld de pagina computers (je kunt daar onderaan op 'deze pagina bewerken' klikken en kijken hoe het gedaan is). Ben je op de pagina met de nieuwe titel ('computer') en wil je de geschiedenis van de oude pagina bekijken, klik dan op de link "(Doorverwezen vanaf Computers)", bovenaan.

Naast deze manier van doorverwijzen zijn er nog diverse manieren om mensen door middel van tekstlinks door te verwijzen naar één of meer artikelen.

In de zandbak kun je al deze dingen oefenen! Maar je kunt natuurlijk ook meteen aan de slag gaan! Voel je vrij en ga je gang. Een handige schematische weergave van het bovenstaande en meer vind je op Help:Tekstopmaak.

Inhoudsopgave

Zoals bovenaan op deze pagina te zien is, verschijnt automatisch een inhoudsopgave indien het artikel meer dan 3 koppen bevat, tenzij iemand dat heeft uitgezet in de 'Voorkeuren'. De inhoudsopgave kan worden uitgezet door onderin het artikel {{Inhoud verbergen}} of __NOTOC__ neer te zetten.

Ook kunnen dan de verschillende secties van een artikel apart worden bewerkt, door een linkje met '[bewerken]' aan de rechterzijde van de pagina. Dit kan worden uitgezet door het commando __NOEDITSECTION__.

Een inhoudsopgave van een heel artikel of alleen een hoofdstuk kan expliciet op een bepaalde plek aangemaakt worden met het sjabloon {{Inhoud}} of het commando __TOC__.

Categorieën

Op veel pagina's tref je onderaan een Categorieën-link aan. Dit betekent dat de pagina op één of meer lijsten met pagina's over vergelijkbare onderwerpen staat. Raadpleeg voor meer uitleg hierover Help:Gebruik van categorieën.

Woordenboekinformatie

Regelmatig tref je onderaan een pagina een link aan naar het WikiWoordenboek, de Wiktionary. Je kunt een dergelijke link toevoegen door {{wikt|woord}} op de pagina toe te voegen.

Zie ook het sjabloon.

Overig

Commentaar

Je kunt in de bewerkingspagina commentaartekst toevoegen, zonder dat dit commentaar zichtbaar is in het artikel. In de bewerkingspagina typ je:

Code:
Nuttig weetje over katten: <!-- Eigenlijk houd ik niet van katten --> De kat is een dier.
Resultaat:
Nuttig weetje over katten: De kat is een dier.

Gebruik commentaar bijvoorbeeld om anderen te wijzen op opmaaktechnische valkuilen of om te waarschuwen dat een pagina voor vandalisme vatbaar is (een soort bewerkingswaarschuwing), maar wees spaarzaam hiermee.

Zoeken

Voor meer informatie over zoeken op Wikipedia: zie Help:Zoeken. Als de server overbelast is, is de interne zoekfunctie vaak tijdelijk niet beschikbaar.

Ondertekening

Nuvola single chevron right.svg Zie Wikipedia:Ondertekening voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In discussies op overlegpagina's is het gebruikelijk om je teksten te ondertekenen. Typ vier tildes (~~~~) om je overlegbijdrage af te sluiten met je gebruikersnaam en de datum en tijd:

Code:
:Ondertekenen van overlegbijdragen is zeer nuttig. Groet, ~~~~
Resultaat:
Ondertekenen van overlegbijdragen is zeer nuttig. Groet, Voorbeeld (overleg) 4 nov 2014 00:17 (CET)
  • Met drie tildes (~~~) voeg je alleen je gebruikersnaam en overlegpaginalink in: Voorbeeld (overleg)
  • Vijf tildes (~~~~~) leveren alleen datum en tijd op: 4 nov 2014 00:17 (CET)

Artikelen worden niet ondertekend; die worden immers door een groot aantal gebruikers gezamenlijk geschreven. Uit de 'geschiedenis' is op te maken wie daar op welk moment aan heeft bijgedragen.

Zie ook