Het Joodse Bruidje

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het Joodse Bruidje
Rembrandt Harmensz. van Rijn - Portret van een paar als Oud-Testamentische figuren, genaamd 'Het Joodse bruidje' - Google Art Project.jpg
Verblijfplaats Rijksmuseum
Locatie Amsterdam
Kunstenaar Rembrandt van Rijn
Jaar 1662-1666
Type olieverf op doek
Afmetingen 121,5 × 166,5 cm
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Het Joodse Bruidje is een schilderij van de Nederlandse schilder Rembrandt van Rijn in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het wordt beschouwd als één van Rembrandts meesterwerken.

Voorstelling[bewerken]

Het stelt een man en een vrouw voor in innige omhelzing. De titel, Het Joodse Bruidje, moet niet al te letterlijk worden genomen; wellicht stelt het schilderij geen Joodse vrouw voor, en of zij de bruid of de gemalin van de man is, is ook niet zeker. Wie er dan wel zijn afgebeeld, is onderwerp van speculatie. Het is mogelijk dat Rembrandt het werk in opdracht van het paar schilderde en dat zij zich als Bijbelse figuren lieten afbeelden, bijvoorbeeld Ruth en Boaz of Isaak en Rebekka. Dergelijke portretten (portraits historiés) waren niet ongebruikelijk in Rembrandts tijd.

Een aantal kunsthistorici ziet in de man Rembrandts zoon, Titus van Rijn, die in 1668 trouwde met Magdalena van Loo. In 1929 identificeerde Jac. Zwarts de geportretteerden als het Joodse echtpaar Miguel de Barrios en Abigail de Pina, die in 1662 trouwden. Maarten Wurfbain suggereert dat het hier mogelijk gaat om Bartholomeus Vaillant‏‎, die in 1668 trouwde met Elisabeth van Swanenburg. Zij waren de voorouders van Christiaan Everhard Vaillant, de vermoedelijke oudst bekende eigenaar van het werk.

Toeschrijving en datering[bewerken]

Het werk is rechtsonder gesigneerd ‘Rembrandt f.[ecit] 16[..]’. In de literatuur wordt het werk afwisselend gedateerd 1662 (Gary Schwartz), 1665 (Ernst van de Wetering) en 1666 (Christiaan Tümpel).

Thematiek[bewerken]

Kunsthistorici hebben gewezen op een aantal kenmerken die in het schilderij tot de verbeelding spreken: de peinzende verstilling, de liefde die tot uitdrukking komt in het beschermende, intieme handgebaar, en de toewijding tussen beide geliefden die wordt gesuggereerd.

Techniek[bewerken]

Het schilderij gaat tegen een aantal conventies van zijn tijd in. In de achtergrond ontbreken vrijwel alle details. En in een periode waarin het juist mode werd glad, effen te gaan schilderen, blijft Rembrandt trouw aan de werkwijze waarom hij bekend is: dik opgezette verf in reliëf, vaak met het paletmes aangebracht, waardoor de parels en juwelen driedimensionaal lijken. Bij de handen zijn de vingernagels niet geschilderd. De vaagheid die daardoor wordt bereikt, suggereert beweging en gebaar.

Herkomst[bewerken]

Volgens de veilingcatalogus van 1828 is het werk afkomsting van ‘the Collection of Monsieur Vaillant, of Amsterdam’. Waarschijnlijk was dit Christiaan Everhard Vaillant. In 1825 verkocht Vaillant het werk voor ƒ 5.000 aan de Londense kunsthandelaar John Smith. Deze liet het van 2-3 mei 1828 veilen bij veilinghuis Stanley in Londen als ‘Jephthah and his Daughter’. Het werk werd toen voor £ 420 opgehouden, dat wil zeggen dat Smith het terugkocht. Uiteindelijk verkocht hij het voor ƒ 6.825 via Albertus Brondgeest aan de Nederlandse verzamelaar Adriaan van der Hoop. Deze liet het na zijn dood in 1854 na aan de stad Amsterdam, die het eerst van 1855 tot 1885 onderbracht in het Museum Van der Hoop en op 30 juni 1885 in bruikleen gaf aan het Rijksmuseum Amsterdam.

Externe links

Tentoonstellingen

  • De Rembrandt Tentoonstelling te Amsterdam, Stedelijk Museum Amsterdam, Amsterdam, september–november 1898, cat.nr. 119.
  • Rembrandt tentoonstelling ter plechtige herdenking van het 300-jarig bestaan der Universiteit van Amsterdam, Rijksmuseum, Amsterdam, 11 juni–4 september 1932, cat.nr. 40.
  • Rembrandt Tentoonstelling. Ter herdenking van de geboorte van Rembrandt op 15 juli 1606, Rijksmuseum, Amsterdam, 18 mei–5 augustus 1956, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam, 8 augustus–21 oktober 1956, OCLC 15659340, cat.nr. 96.
  • Rembrandt 1669/1969, Rijksmuseum, Amsterdam, 13 september–30 november 1969, cat.nr. 22.
  • Rembrandt-Caravaggio, Van Gogh Museum, Amsterdam, 24 februari–18 juni 2006, cat.nr. 29.