Hostie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het gehucht in België, zie Hostie (België). Voor de plaats in Slowakije, zie Hostie (Slowakije).
deel van de serie over de
Eucharistie

ook bekend als
"Heilige Mis".
Vergelijk:
"Heilig Avondmaal" (prot.)

Ingesteld door
Jezus

Theologie
Mis
Hostie
Lichaam van Christus
Consecratie
Werkelijke Tegenwoordigheid
Transsubstantiatie
Eucharistische aanbidding
(prot.:)
Consubstantiatie
Avondmaal

Belangrijke theologen
Paulus · Justinus · Thomas
Augustinus · Chrysostomos
Protestantse theologen:
Calvijn · Luther · Zwingli

Verwante artikelen
Tabernakel
Christendom
Monstrans
Goddelijke Liturgie
Tridentijnse Mis
Concilie van Trente
Sacrament · Sacramentsdag
Eerste Communie
Ziekencommunie · Viaticum

Aanbidding van de geconsacreerde hostie, geplaatst in een monstrans, New York, 2006.

Een hostie is binnen de Rooms-katholieke Kerk het woord voor een ouwel na het ritueel van de consecratie tijdens de eucharistie. Ze heeft de vorm van ronde schijfjes ongedesemd tarwebrood.[1] Het woord komt van het Latijnse hostia dat slachtoffer betekent.

Volgens de rooms-katholieke opvatting worden de hostie en het eucharistisch bloed in de miskelk tijdens de mis geofferd, dit in tegenstelling tot de Oudkatholieke Kerk. In de katholieke kerk breekt de priester tijdens de mis de hostie in stukken en deelt deze aan de gelovigen uit tijdens de communie als een symbolische herhaling van het Laatste Avondmaal. Katholieken geloven dat na de epiklese en de consecratie de hostie wezenlijk is veranderd in het Lichaam van Christus en ze kan daarom, wegens die transsubstantiatie, ook aanbeden worden.

In de Roomse kerk bestaan twee rituelen voor de uitreiking van de hosties: op de tong of op de hand. Tot aan het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) krijgen gelovigen de communie op de tong uit handen van de priester of diaken. Een misdienaar houdt een pateen onder de kin van de gelovigen die knielen aan een communiebank. In de westerse Katholieke Kerk is het sinds 1969 in die kerkprovincies waar de bisschoppenconferentie daarom gevraagd heeft, bij wijze van indult ook toegelaten de hostie op de hand te leggen[2]. Bij die vorm gebeurt de uitreiking staande. Beide vormen bestaan heden naast elkaar en hebben een lange traditie. De handcommunie is controversieel bij gelovigen die de postconciliaire veranderingen in het ritueel verwerpen, onder meer omdat ze aan satanisten de mogelijkheid zou geven om geconsacreerde hosties oneigenlijk te gebruiken.[3]

De Oosters-katholieke en Orthodoxe kerken geloven hetzelfde als de katholieken (van de Latijnse ritus) inzake de werkelijke tegenwoordigheid van Christus tijdens en na de eucharistieviering, maar gebruiken evenals vele protestanten gewoon gedesemd brood, dat in stukjes op een pateen gelegd wordt. In een plechtig ritueel, doopt de priester het brood in de kelk met een lepeltje, de zogenaamde intinctie, en legt het op de tong van de gelovigen.

De Oudkatholieke Kerk zegt hiervan, in de Utrechtse Verklaring van 1889: "De viering der Eucharistie in de kerk is niet een voortdurende herhaling of vernieuwing van het zoenoffer, dat Christus eens voor al op het kruis opgedragen heeft, maar haar offerkarakter bestaat daarin, dat zij de blijvende gedachtenis daarvan is en een op aarde plaats hebbende wezenlijke vertegenwoordiging van die ene offerande van Christus voor het heil der verloste mensheid, welke (volgens Hebr. 9: 11,12) voortdurend door Christus opgedragen wordt, terwijl hij nu voor ons verschijnt voor het aanschijn Gods (Hebr. 9:24). Terwijl dit het karakter der Eucharistie is ten opzichte van het offer van Christus, is zij tegelijk een geheiligd offermaal waarin de gelovigen, het Lichaam en Bloed des Heren ontvangende, gemeenschap met elkander hebben (1 Kor. 10:17)."[4]

De meeste protestanten nemen de idee van transsubstantiatie niet aan. Ze gebruiken doorgaans gewoon brood tijdens het avondmaal. Zij ontvangen het avondmaalsbrood op de hand en gebruiken de term hostie niet. Lutheranen en anglicanen gebruiken veelal ongedesemd avondmaalsbrood.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties