Lipbloemenfamilie
| Lipbloemenfamilie | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||
| Witte dovenetel | |||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
| Familie | |||||||||||||||
| Lamiaceae Martinov (1820) |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||
De lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae; beide namen zijn toegestaan) is een soortenrijke plantenfamilie. De familie dankt zijn naam aan de typische vorm van de kroonbladeren, die samengegroeid zijn tot een boven- en onderlip.
Er is (nog) geen overeenstemming over de omschrijving van de familie; er is een tendens om meer geslachten dan voorheen in deze familie onder te brengen.
Een aantal soorten in deze familie bevat aromatische oliën in de bladeren. De familie omvat veelgebruikte keukenkruiden als tijm, munt, basilicum, echte marjolein, wilde marjolein, salie en rozemarijn.
Sommige soorten zijn struiken; bomen en klimplanten zijn zeldzaam in deze familie.
De bladeren staan paarsgewijs tegenover elkaar, ieder paar kruislings ten opzichte van het vorige paar. De bloemen zijn bilateraal symmetrisch met vijf samengegroeide kroonblaadjes en vijf samengegroeide kelkblaadjes. De bloemen staan in schijnkransen.
Veel soorten hebben vierkantige stengels.
Inhoud |
Soorten [bewerken]
De volgende soorten worden hier beschreven:
- Aarmunt of groene munt (Mentha spicata)
- Akkerandoorn (Stachys arvensis)
- Akkermunt (Mentha arvensis)
- Akkerzenegroen (Ajuga chamaepitys)
- Bergandoorn (Stachys recta)
- Bergbonenkruid (Satureja montana)
- Berggamander (Teucrium montanum)
- Betonie (Stachys officinalis)
- Blauw glidkruid (Scutellaria galericulata)
- Blauw kattenkruid (Nepeta racemosa)
- Bleekgele hennepnetel (Galeopsis segetum)
- Borstelkrans (Clinopodium vulgare, synoniem: Satureja vulgare)
- Bosandoorn (Stachys sylvatica)
- Citroenmelisse (Melissa officinalis)
- Dauwnetel (Galeopsis speciosa)
- Echte gamander (Teucrium chamaedrys subsp. germanicum)
- Echte marjolein (Origanum majorana)
- Echte salie (Salvia officinalis)
- Echte tijm (Thymus vulgaris)
- Eenjarig bonenkruid (Satureja hortensis)
- Franse lavendel, kuiflavendel of vlinderlavendel (Lavandula stoechas)
- Gele dovenetel (Lamiastrum galeobdolon)
- cultivar Bonte gele dovenetel (Lamiastrum galeobdolon 'Florentinum')
- Gespleten hennepnetel (Galeopsis bifida)
- Gevlekte dovenetel (Lamium maculatum)
- cultivar Gestreepte dovenetel (Lamium maculatum 'Variegatum')
- Gewone brunel (Prunella vulgaris)
- Gewone hennepnetel (Galeopsis tetrahit)
- Grijs kattenkruid (Nepeta ×faassenii)
- Groene lavendel of citroenlavendel (Lavandula viridis)
- Grote tijm (Thymus pulegioides)
- Haplostachys bryanii
- Hartgespan (Leonurus cardiaca)
- Heidezenegroen (Ajuga genevensis)
- Hemiandra rutilans
- Hoenderbeet (Lamium amplexicaule)
- Hondsdraf (Glechoma hederacea)
- Ingesneden dovenetel (Lamium hybridum)
- Klein glidkruid (Scutellaria minor
- Kleinbloemige salie (Salvia verbenaca)
- Kleine steentijm (Clinopodium acinos synoniem: Satureja acinos)
- Kleine tijm (Thymus serpyllum)
- Kranssalie (Salvia verticillata)
- Kruipend zenegroen (Ajuga reptans)
- Kruiptijm (Thymus praecox)
- Malrove (Marrubium vulgare)
- Moerasandoorn (Stachys palustris)
- Moerasgamander (Teucrium scordium)
- Paarse dovenetel (Lamium purpureum)
- Pepermunt (Mentha × piperita)
- Polei (Mentha pulegium)
- Rozemarijn ((Rosmarinus officinalis)
- Smalle raai (Galeopsis angustifolia)
- Spijklavendel of echte lavendel (Lavandula angustifolia)
- Trosgamander (Teucrium botrys)
- Veldsalie (Salvia pratensis)
- Watermunt (Mentha aquatica)
- Wild kattenkruid (Nepeta cataria)
- Wilde marjolein (Origanum vulgare)
- Witte dovenetel (Lamium album)
- Witte munt (Mentha suaveolens)
- Wolfspoot (Lycopus europaeus)
- Wollige munt (Mentha ×rotundifolia)
- Zachte hennepnetel (Galeopsis pubescens)
- Valse salie (Teucrium scorodonia)
Geslachten [bewerken]
In Nederland komen de volgende geslachten voor:
- Ajuga (Geslacht: Zenegroen)
- Ballota (geslacht Ballote)
- Clinopodium (geslacht Steentijm)
- Galeopsis (geslacht: Hennepnetel)
- Glechoma
- Haplostachys
- Hemiandra
- Hyssopus
- Lamiastrum
- Lamium (geslacht: Dovenetel)
- Lavandula (geslacht Lavendel)
- Leonurus
- Lycopus
- Marrubium
- Melissa
- Mentha (geslacht Munt)
- Nepeta (geslacht Kattenkruid)
- Ocimum
- Origanum (geslacht Marjolein)
- Prunella (geslacht Brunel)
- Rosmarinus
- Salvia (geslacht Salie)
- Satureja (geslacht Bonenkruid)
- Scutellaria (geslacht: Glidkruid)
- Stachys (geslacht Andoorn)
- Teucrium (geslacht: Gamander)
- Thymus (geslacht: Tijm)
Zie ook:
- Coleus (geslacht: Siernetel)
Sommige andere geslachten [bewerken]
Een aantal andere geslachten: Acanthomintha, Achyrospermum, Acinos, Acrocephalus, Acrotome, Acrymia, Aeollanthus, Agastache, Ajugoides, Alajja, Alvesia, Amethystea, Anisochilus, Anisomeles, Antonina, Asterohyptis, Becium, Benguellia, Blephilia, Bostrychanthera, Bovonia, Brazoria, Bystropogon, Calamintha , Capitanopsis, Capitanya, Catoferia, Cedronella, Ceratanthus, Chamaesphacos, Chaunostoma, Chelonopsis, Cleonia, Colebrookia, Collinsonia, Colquhounia, Comanthosphace, Conradina, Craniotome, Cuminia, Cunila, Cyclotrichium, Cymaria, Dauphinea, Dicerandra, Dorystaechas, Dracocephalum, Drepanocaryum, Eichlerago, Elsholtzia, Endostemon, Englerastrum, Eremostachys, Eriope, Eriiophyton, Eriopidion, Eriothymus, Erythrochlamys, Eurysolen, Fuerstia, Geniosporum, Glechon, Gomphostemma, Gontscharovia, Hanceola, Haplostachys, Haumaniastrum, Hedeoma, Hemiandra, Hemigenia, Hemizygia, Hesperozygis, Heterolamium, Hoehnea, Holocheila, Holostylon, Horminium, Hoslundia, Hymenocrater, Hypenia, Hypogomphia, Hyptidendron, Hyptis, Isodictyophorus , Isodon, Isoleucas, Keiskea, Kinostemon, Kudrjaschevia, Kurzamra, Lagochilus, Lagopsis, Lallemantia, Lamiophlomis, Leocus, Leonotis, Lepechinia, Leucas, Leucosceptrum, Limniboza, Lophanthus, Loxocalyx, Macbridea, Marmoritis, Marsypianthes, Meehania, Melittis, Meriandra, Mesona, Metastachydium, Microcorys, Micromeria, Microtoena, Minthostachys, Moluccella, Monarda, Monardella, Mosla, Neoeplingia, Neohyptis, Neustruevia, Nosema, Notochaete, Octomeron, Ombrocharis, Orthosiphon, Otostegia, Panzerina, Paraeremostachys, Paralamium, Paraphlomis, Peltodon, Pentapleura, Perilla, Perovskia, Perrierastrum, Phlomis, Phlomoides, Phyllostegia, Physostegia, Piloblephis, Pitardia, Platostoma, Plectranthus, Pogogyne, Pogostemon, Poliomintha, Prasium, Prostanthera, Pseuderemostachys, Puntia, Pycnanthemum, Pycnostachys, Renschia, Rhabdocaulon, Raphidion, Rhododon, Rostrinucula, Roylea, Rubiteucris, Sabaudia, Saccocalyx, Schizonepeta, Sideritis, Siphocranion, Skapanthus, Solenostemon, Stachyopsis, Stenogyne, Sulaimania, Suzukia, Symphostemon, Synandra, Syncolostemon, Tetradenia, Thorncroftia, Thuspeinanta, Thymbra, Thymus (genus), Tinnea, Trichostema, Wenchengia, Westringia, Wiedemannia, Wrixonia, Zataria, Zhumeria, Ziziphora
Externe links [bewerken]
- Dicrastylidaceae , Labiatae, Symphoremataceae - in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. http://delta-intkey.com
- Lamiaceae - in P.F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website. - Version 9, June 2008 [and more or less continuously updated since].
- Lamiaceae in de Flora of China
- Lamiaceae in de Flora of Missouri
- Lamiaceae in de Flora of Chile
- Lamiaceae in de Conspectus of the Vascular Plants of Madagascar
- Lamiaceae (lijst) en beschrijving in FloraBase - the Western Australian Flora
- Lamiaceae in de NCBI Taxonomy Browser
- Familietyperingen - UvA - IBED
 |
Zie de categorie Lamiaceae van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Geslachten van de familie Lamiaceae (Lipbloemenfamilie) |  |
|---|---|
|
... · Ajuga (Zenegroen) · Ballota (Ballote) · Clinopodium (Steentijm) · Galeopsis (Hennepnetel) · Glechoma · Haplostachys · Hemiandra · Hyssopus · Lamiastrum · Lamium (Dovenetel) · Lavandula (Lavendel) · Leonurus · Lycopus · Marrubium · Melissa (Melisse) · Mentha (Munt) · Nepeta (Kattenkruid) · Ocimum (Basilicum) · Origanum (Marjolein) · Phlomis · Prunella (Brunel) · Rosmarinus · Salvia (Salie) · Satureja (Bonenkruid) · Scutellaria (Glidkruid) · Stachys (Andoorn) · Teucrium (Gamander) · Thymus (Tijm) · ... |
