Lexmond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lexmond
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Lexmond
Lexmond
Lexmond
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Vlag Zederik Zederik
Coördinaten 51° 57' NB, 5° 2' OL
Algemeen
Inwoners (2012) ca. 3150
Overig
Postcode 4128
Netnummer 0347
Detailkaart
Locatie in de gemeente Zederik
Locatie in de gemeente Zederik
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Lexmond is een dorp in de gemeente Zederik in de provincie Zuid-Holland. Het dorp is ontstaan aan de mond van de Laak, een riviertje dat rond 1000 de rivier Zederik verbond met de Lek. Qua oppervlakte is Lexmond de op één na grootste gemeente in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden. Het dorp heeft ongeveer 3150 inwoners en heeft ongeveer 1099 woningen. Het buitengebied is in gebruik voor de veehouderij en de fruitteelt.

Historie[bewerken]

Nederlands Hervormde kerk van Lexmond

Lexmond is ontstaan in de oostzijde van het uitgestrekte Hollandveen, op de plaats waar het veenstroompje de Laak ontsproot uit de rivier de Lek. De plaats wordt voor het eerst genoemd in de kronieken van Jacob van Maerlant. Het gebied viel onder het bestuur van de jurisdictie van de Utrechtse kapittels De Dom en Oudmunster. De Middeleeuws schrijver Melis Stoke beschrijft de verwoesting in 1132 van de versterking bij Lexmond, en waarschijnlijk het daarbij gelegen dorp door Floris de Zwarte. Tevens beschrijft hij het platbranden in 1237 van de oorspronkelijke vroeg-12e-eeuwse kerk. In de tweede helft van de 12e of begin van de 13e eeuw verplaatste de Lek haar loop en spoelde Lexmond weg. Iets zuidelijker werden de kerk en het dorp herbouwd. Het dorp groeide en annexeerde de buurtschappen Kortenhoeven in het oosten en Achthoven in het westen, die beide gebieden waren reeds voor 1108 ontgonnen. Lexmond maakte deel uit van de Heerlijkheid Vianen, dat ook in bezit is geweest van het geslacht Van Brederode. Een bastaardtak was de familie Van Brederode van Bolswaert, die de uiterwaard Bolswaard bij Lexmond bezat en zich hierna noemde. Op deze waard bezaten ze ook een huis, genaamd De Bol. In de tweede helft van de 14e eeuw werd buitendijks het versterkte huis Killestein gebouwd dat in de eerste helft van de negentiende eeuw werd afgebroken. De fundaties bevinden zich nog in de grond en het gebied is archeologisch beschermd. De gemeente Lexmond werd in 1811 uitgebreid met de buurtschap Lakerveld. Sinds de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1986 behoort Lexmond en haar buurtschappen bij de gemeente Zederik.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Bezienswaardig is de Nederlands-hervormde kruiskerk, een gotisch bouwwerk met toren uit de eerste helft van de 14e eeuw en schip en koor uit de tweede helft van de 14e eeuw. Het interieur bevat een Strumpfler orgel uit de 18e eeuw. Tevens bevinden zich in de kerk het wapenbord van het schuttersgilde en een rouwbord van de Heren van Brederode. In de kerk zijn grafzerken te vinden uit de 17e en 18e eeuw.

Even buiten het dorp bevindt zich de Bonkmolen, een grote wipmolen die vaak op zaterdag te bezichtigen is en die samen met de Vlietmolen op vrijwillige basis de polder Lakerveld bemaalt.

Sport en recreatie[bewerken]

Lexmond beschikt ook over een voetbalvereniging die VV Lekvogels heet. Deze voetbalvereniging speelt haar wedstrijden op het sportcomplex Het Bosch. Verder beschikt het dorp over een korfbalvereniging (LKV Het Bosch), tennisclub, gymnastiekvereniging en midgetgolf.

Schuttersgilde[bewerken]

Lexmond heeft samen met Hei- en Boeicop een eigen schuttersgilde. Het St. Martinus en St. Antonius Gilde, werd in 2005 heropgericht en is het enige schuttersgilde in Zuid-Holland.

Zie ook[bewerken]

Externe links en bronnen[bewerken]

Lexmond in 1866