Matteo Ricci
| Matteo Ricci | ||||||
 |
||||||
| Naam (taalvarianten) | ||||||
| Traditioneel | 利瑪竇 | |||||
| Vereenvoudigd | 利玛窦 | |||||
| Hanyu pinyin | Lì Mǎdòu | |||||
| Jyutping (Standaardkantonees) | lei6 maa5 dau6 | |||||
|
||||||
De Italiaanse jezuïet en missionaris Matteo Ricci (San Severino Marche, 6 oktober 1552 - Peking, 11 mei 1610) stichtte de jezuïetenmissie in Peking, die lange tijd het belangrijkste contact tussen Europa en China vormde.
Ricci's vader had hem naar Rome gestuurd om rechten te studeren, maar Ricci sloot zich in plaats daarvan aan bij de Jezuïeten. In 1577 besloot hij zich bij de missie in India te voegen, en in september 1578 kwam hij aan in Goa, waar hij vier jaar lang theologie studeerde en onderwees. Daarna werd hij naar Macau gezonden.
Met een mede-jezuïet, Michele Ruggieri, verbleef Ricci zeven jaar in Chao-ch'ing (Zhaoqing), ten westen van Kanton. Nadat hij door de dorpsbewoners werd verworpen en zijn missiepost aangevallen, trok hij noordwaarts naar Peking.
Een half jaar lang werden Ricci en zijn medewerkers gevangen gehouden, maar daarna accepteerde de keizer plotseling zijn geschenken; vooral de moderne Europese klokken vielen in de smaak.
De eerste Chinees die Ricci kon bekeren was de mandarijn Xu Guangqi (1562 - 1633), die gedoopt werd met de naam Paulus en later zijn persoonlijke secretaris werd.
Ricci was de eerste Europeaan die in de Verboden Stad binnen mocht en de eerste die de Gesprekken van Confucius in het Latijn (en daarmee de eerste westerse taal) heeft vertaald.
Ricci staat bekend om zijn vertaalwerk, zowel van het Chinees naar het Latijn als andersom en om zijn werk als cartograaf, dat veel bewondering oogstte, omdat Chinezen zich nauwelijks bewust waren dat er zoiets als andere landen en volken bestonden. Des te opvallender is dat hij zijn carrière in China begint met het werkje Over de vriendschap. Ricci gaf in samenwerking met een aantal Chinese cartografen voor keizer Wanli een aantal wereldkaarten uit, waaronder de eerste Chinese wereldkaart in de traditie van de Europese geografen; de Kunyu Wanguo Quantu, een invloedrijke wereldkaart in zowel China als later ook in Japan.
De definitieve doorbraak van de jezuïeten kwam overigens pas in 1629, bijna 20 jaar na de dood van Ricci. In tegenstelling tot de Chinese geleerden, slaagden de jezuïeten erin tijdstip en duur van de zonsverduistering van 21 juni correct te voorspellen. De jezuïeten werden gevraagd een nieuwe kalender te ontwerpen, en werden vertrouwelingen van de keizer. Diverse westerse boeken over wiskundige en wetenschappelijke onderwerpen werden naar het Chinees vertaald. [1]
[bewerken] Verdacht
Van meet af aan was Ricci niet alleen verdacht in China. Even goed bestond er in Europa verdenking tegen hem dat hij het ware katholieke geloof in China uitwisselde voor een syncretistische (religievermengende) variant daarvan, beter aangepast aan wat voor Chinezen aanvaardbaar was, met voorbijgaan aan het unieke karakter van de christelijke boodschap. [2]
[bewerken] Zaligverklaring
Niettemin is in 2010, Ricci's vierhonderdste sterfjaar, een begin gemaakt met wat moet leiden tot zijn zaligverklaring.[3]
[bewerken] Wantrouwen
Ver na de dood van Ricci zou overigens eerst de Ritenstrijd, vervolgens de heftige oostwaarts gerichte expansiedrift van het Westen tot een Chinees wantrouwen leiden dat tot op heden duurt.
| Referenties |
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Matteo Ricci op Wikimedia Commons. |
