Theïsme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van een serie artikelen over de
Godsdienstfilosofie
Filosofie

Portaal  Portaalicoon  Filosofie

Theïsme is een godsdienstfilosofische opvatting die[1]

  1. het bestaan van één of meer goden aanneemt[2], of
  2. met name één persoonlijke God of godheid erkent, die zowel transcendent als immanent is.

De eerste definitie is een algemene en het tegenovergestelde van atheïsme of nontheïsme. Deze vorm van theïsme stelt alleen dat er één of meerdere goden bestaan en is verder onafhankelijk van het aantal goden waarin men gelooft, hoe men deze goden definieert of wat hun relatie tot de wereld is.[3] Deïsme is een subcategorie van deze vorm van theïsme.

De tweede vorm van theïsme is specifieker en wordt vooral geassocieerd met het christendom, jodendom en de islam. Deze vorm van theïsme stelt dat er één God is die oneindig is, ver boven de mensen verheven, los staat van de door hem geschapen wereld en tegelijkertijd in bepaalde zin actief aanwezig is in de wereld en in het wereldgebeuren. Deze strikte vorm van theïsme onderscheidt zich van deïsme door de aanvaarding van de immanentie van God.

Niet alle religies zijn theïstisch. Religies die, zoals het taoïsme, niet uitgaan van het bestaan van een god of goden zijn niet theïstisch. Andere voorbeelden zijn het boeddhisme en sommige vormen van hindoeïsme.

Het traditionele christendom is overwegend mono-theïstisch. Het leert dat God als de Immanuel, de "God met ons" in de persoon van Jezus Christus in de wereld kwam en dat Hij na zijn hemelvaart in de persoon van de Heilige Geest kwam om in mensen te wonen. Het Oude Testament verhaalt van verschillende mogelijke verschijningen (theofanieën) van God in engelen- of mensengedaante en/of direct spreken van God tot mensen door dromen en hoorbare boodschappen. Ook zou hij mensen direct of indirect hebben aangestuurd tot handelen. Het Oude Testament bevat de overleveringen van zijn bemoeienissen met de Israëlieten.

De meeste theïsten geloven dat God zowel alwetend als almachtig is, hoewel deze overtuiging vragen oproept over Gods verantwoordelijkheid ten aanzien van het kwaad en het lijden in de wereld (zie Probleem van het lijden). Sommige theïsten menen dat God bewust of doelgericht zijn alwetendheid of zijn almacht beperkt.

Bekende verdedigers van het theïsme zijn onder meer Richard Swinburne[4], emeritus hoogleraar filosofie in Oxford. In Nederland is Willem Ouweneel[5] een bekende verdediger van het theïsme. In maart 2005 publiceerde hij het Theïstisch Manifest.

Het Vliegend Spaghettimonster en de Onzichtbare Roze Eenhoorn zijn te beschouwen als parodieën op theïstische religies.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Merriam-Webster, theism
  2. (en) Austin Cline, Theism 101: What is Theism?
  3. (en) }Austin Cline, Theism 101: What is Theism? Who are Theists? Believing in God and Gods
  4. (en) Richard G. Swinburne, The Justification of Theism
  5. Willem J. Ouweneel, Een bediening van achterdocht, Uitdaging. 2 februari 2007