Vliegend Spaghettimonster

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vliegend Spaghettimonster
Logo

Het Vliegend Spaghettimonster (oorspronkelijk Engels: Flying Spaghetti Monster ofwel FSM) is de god van het pastafarianisme (ook wel pastafarisme), de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster, een (persiflage op) religie, die bedacht werd om de onzinnigheid van creatonistisch geïnspireerd onderwijs aan te tonen.[1] Ofschoon aanhangers van het pastafarianisme zich met publicaties en symboliek als echte gelovigen presenteren, wordt het meestal als een parodie op het geloof in een god of een 'intelligent design' beschouwd.[2]

Geschiedenis[bewerken]

De Kerk van het Vliegend Spaghettimonster werd gesticht in 2005 als protest tegen lessen in creationisme en intelligent design op scholen. De bedenker was de toen 24-jarige Amerikaanse werkloze natuurkundige Bobby Henderson, die een satirische open brief[3] stuurde aan het staatsbureau voor het onderwijs in de staat Kansas, waarin geponeerd werd dat het idee dat de wereld tot stand zou zijn gekomen door Intelligent Design even valide is als wanneer het geschapen zou zijn door een Vliegend Spaghettimonster.[4]

Omdat hij geen reactie kreeg, zette Henderson zijn brief op zijn website, en ontving in korte tijd tienduizenden reacties. Het overgrote deel was positief, maar er waren ook veel boze reacties omdat hij andere geloven zou hebben bespot, wat leidde tot doodsbedreigingen aan het adres van Henderson. Daarna werd het Spaghettimonster een internetfenomeen, en gingen anderen ermee aan de haal. Door de satirische presentatie van het argument van Henderson: dat Intelligent Design een verzinsel was, werd het Vliegend Spaghettimonster populair bij bloggers, internetmagazines en spotwebsites als Boing Boing en Uncyclopedia, tot het ook door kranten en tijdschriften werd opgepikt.[5]

Het humoristische symbool van de strijd tegen godsdienstig aangestuurd onderwijs werd door sommigen quasi-serieus opgevat. De Zweedse ontwerper Niklas Jansson presenteerde in augustus 2005 een bewerking van Michelangelo's bekende schilderij De schepping van Adam waarbij de afbeelding van God was vervangen door een kluwen spaghetti (pasta ofwel noedels) met twee gehaktballen en twee ogen op steeltjes, naar de tekening van de Schepping door het Vliegend Spaghettimonster die Bobby Henderson bij zijn Open Brief had gevoegd. Met deze prent, Touched by His Noodly Appendage genaamd, had het Spaghettimonster zijn iconische vorm gekregen. Lezers van het internetmagazine Boing Boing creëerden een parodie op het ichthus-symbool, om te gebruiken als logo, bumpersticker en meer.

Uitbouw[bewerken]

Er kwam een officieel kerkgenootschap tot stand, met volgelingen die de woorden van hun 'noedelige meester' preken als het enig ware geloof. Henderson, die zich op zijn website als profeet van het Vliegend Spaghettimonster afficheert, publiceerde in 2006 een evangelie, The Gospel of the Flying Spaghetti Monster.[6] In zijn boek parodieerde Henderson de stijl van quasi-wetenschappelijke boeken en van de Bijbel om de leer van het creationisme en het Intelligent Design belachelijk te maken. Het bevat een complete scheppingsmythe waarin een onzichtbaar spaghettimonster de mens creëerde in een dronken bui.[7] In de Gospel worden ook de acht 'I'd Really Rather You Didn'ts' (Liever-nieten) meegedeeld, die het spaghettimonster op een bergtop in de vorm van stenen tabletten overhandigde aan Mosey the Pirate.[8] Deze vormen een parallel met de Tien Geboden die in het bijbelboek Exodus aan de profeet Mozes werden geschonken, eveneens op een bergtop in de vorm van stenen tabletten ('stenen tafelen' in de Statenvertaling).[9]

In 2010 verscheen een bijbel, The Loose Canon, the Holy Book of the Church of the Flying Spaghetti Monster.[10] De titel is een woordspeling op loose cannon, een Engelstalig equivalent van het spreekwoordelijke 'ongeleide projectiel', en de canon van de Bijbel. De Gospel werd genomineerd voor een prijs voor het meest humoristische boek (maar won niet).

Geloofsartikelen[bewerken]

Het Vliegende Spaghettimonster en een piraat, 2007.
  • Het heelal is geschapen door het Vliegend Spaghettimonster.
  • Al het bewijs voor evolutie is aangebracht door zijn Noedelige Aanhangsels.
  • Bobby Henderson is de profeet van dit geloof.
  • Het broeikaseffect is een rechtstreeks gevolg van de afname van het aantal piraten sinds de 19e eeuw. Een grafiek[11] in de officiële brief van Henderson (vastgelegd in de Gospel), toont duidelijk het verband tussen beide zaken aan. Piraten worden dan ook als heilig gezien.
  • Het uitverkoren kostuum voor zijn volgelingen is een volledig piratenpak.
  • De volgelingen noemen zich soms pastafari (een woordspeling op rastafari) of spagnost (woordspeling op spaghetti en agnost).
  • Wie zich aan de lievernieten houdt, kan na zijn of haar dood in de hemel komen. Deze staat vol met stripperfabrieken en biervulkanen.
  • Iedere vrijdag is een religieuze feestdag.
  • De mens is vrij van religieuze plichten of beperkingen.
  • Gebeden worden afgesloten met het woord 'RAmen' in plaats van Amen (ramen is een van oorsprong Japanse noedelsoort; gewoonlijk wordt deze 'heilige' bezwering gespeld met twee hoofdletters aan het begin).

De acht "Liever-nieten"[bewerken]

Het Vliegende Spaghettimonster geeft de tabletten met de liever-nieten aan kapitein Mosey

In het Evangelie van het Vliegend Spaghettimonster wordt verhaald dat deze godheid op een berg advies gaf aan Mosey, de eerste piraat, in de vorm van tien stenen tabletten. Op de weg naar beneden liet Mosey twee van de stenen tabletten vallen, zodat er nog maar acht over zijn (de lage morele standaard van pastafari wordt verklaard door de twee ontbrekende tabletten):

  1. Ik heb echt liever niet dat je... doet alsof je heiliger bent dan iemand anders wanneer je mijn noedelige goddelijkheid beschrijft. Als sommige mensen niet in me geloven dan is dat oké. Echt. Trouwens, dit gaat niet over hen, dus niet afdwalen.
  2. Ik heb echt liever niet dat je... mijn bestaan gebruikt om mensen te onderdrukken, straffen, veroordelen of, je snapt het, je slecht te gedragen tegen anderen. Ik heb geen offers nodig en het begrip "zuiver" is bedoeld voor bronwater, niet mensen.
  3. Ik heb echt liever niet dat je... mensen beoordeelt op hoe ze eruit zien, hoe ze zich kleden, hoe ze praten of hoe ze lopen, maar wees gewoon vriendelijk, oké? O, en laat dit eens doordringen: vrouw = persoon. man = persoon. Samey = Samey. De één is niet beter dan de ander, tenzij we het over mode hebben en sorry, dat heb ik aan vrouwen gegeven en een paar mannen die toevallig het verschil weten tussen lila en violet.
  4. Ik heb echt liever niet dat je... je gedraagt op een manier die aanstoot kan geven aan jezelf of je willige partner met de wettige leeftijd EN geestelijke volwassenheid. Voor wie daar problemen mee heeft:, ik geloof dat de uitdrukking is: "doe 't effe lekker met jezelf", tenzij je daar aanstoot aan neemt; in dat geval moet je maar eens de TV uitzetten en voor de verandering een ommetje maken.
  5. Ik heb echt liever niet dat je... discussieert met gehersenspoelde, vooringenomen, akelige mensen op een lege maag. Eet eerst en maak dan gehakt van ze.
  6. Ik heb echt liever niet dat je... kerken/moskeeën/tempels bouwt van multimiljoenen euro's voor mijn noedelige goedheid, wanneer het geld beter besteed kan worden aan bestrijding van armoede en ziekte, aan leven in vrede, liefhebben met passie en het goedkoper maken van breedbandkabel. Ik mag dan een alleswetend complex wezen zijn, maar ik hou van de simpele dingen in het leven. Ik kan het weten, ik ben de Schepper.
  7. Ik heb echt liever niet dat je... rondbazuint tegen anderen dat ik met je praat. Zo interessant ben je niet. Word volwassen. Ik vertel je net dat je je naasten lief moet hebben, dat was een hint.
  8. Ik heb echt liever niet dat je... bij een ander dingen doet die je met jezelf wil laten geschieden, als je in bent voor dingen die te maken hebben met, eh... veel glijmiddel, leer of vaseline. Als de andere persoon het wil (gelet op punt 4), ga ervoor, maak foto's en in Mike's naam, gebruik een condoom! Echt, het is maar rubber. Als ik had gewild dat het niet goed voelde had ik wel stekels toegevoegd, of zoiets. (RAmen).

Iconografie[bewerken]

Het Vliegende Spaghettimonster wordt gewoonlijk afgebeeld als een hoopje in de war geraakte spaghetti met twee gehaktballen en twee oogstengels. Plaatjes van de schepping van het heelal tonen het monster, een berg met bomen erop en een dwerg ('midget'): de door het monster geschapen aarde en de mens.

Autoriteiten[bewerken]

Op 12 oktober 2009 verkreeg de Oostenrijker Niko Alm een rijbewijs met een pasfoto waarop hij met een plastic vergiet (dat geschikt zou zijn voor het afgieten van pasta) op zijn hoofd stond afgebeeld. Hij had als reden aangevoerd dat dit hoofddeksel bij zijn lidmaatschap van de kerk van het vliegende Spaghettimonster hoorde. Wel moest hij eerst een psychiatrisch onderzoek ondergaan voordat hij zijn rijbewijs verkreeg.[12] Naar aanleiding van de publiciteit ontkende de verstrekkende instantie de foto toegestaan te hebben op religieuze gronden maar slechts omdat het vergiet zijn gezicht niet bedekte. De Oostenrijkse criteria voor pasfoto's staan hoofdbedekking echter alleen op religieuze gronden toe.[13] In augustus 2013 kreeg ook de Tsjech Lukas Novy toestemming voor een pasfoto met vergiet in zijn rijbewijs. De autoriteiten verwezen daarbij naar de wetten op godsdienstvrijheid. Andere landen, waaronder Polen, weigeren het vergiet op pasfoto's.[14]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. 'Spaghetti Monster' is noodling around with faith, een overzichtsartikel van Dan Vergano in USA Today van 26 maart 2006
  2. Zie bijvoorbeeld punt 52 van het rapport The dangers of creationism in education van de parlementaire assemblee van de Raad van Europa (2007)
  3. 'Open Letter To Kansas School Board'
  4. Uitleg van Bobby Henderson op www.venganza.org
  5. Daily Telegraph, 'In the beginning there was the Flying Spaghetti Monster'. 11 september 2005
  6. Bobby Henderson (2006), The Gospel of the Flying Spaghetti Monster
  7. Bobby Henderson (2006), The Gospel of the Flying Spaghetti Monster, p. 70-74
  8. Bobby Henderson (2006), The Gospel of the Flying Spaghetti Monster, p. 78-79
  9. Tyler Naffin, Am I an Atheist or a Pastafarian? gepubliceerd door Bobby Henderson op 17 oktober 2007 op de website venganza.org
  10. 'Eerste uitgave' van The Loose Canon als pdf
  11. Grafiek piraten/temperatuur op www.venganza.org
  12. Marc Leijendekker, Met een vergiet op de foto voor het rijbewijs, 14 juli 2011.
  13. (de) PassbildKriterien.at, Kriterien in Österreich und Fotomuster für Ausweisbilder. Geraadpleegd op 11 augustus 2013
  14. AD.nl, Tsjech mag vanwege religie met vergiet op hoofd op paspoortfoto, 7 augustus 2013