Demiurg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deel van een serie artikelen over de
Godsdienstfilosofie
Filosofie

Portaal  Portaalicoon  Filosofie

Een demiurg (Oud-Grieks: δημιουργός, dèmiourgós) is letterlijk een ambachtsman, een bouwer. In Plato's Timaeus vormt een demiurg vanuit ongeordende materie (of bewegende chaos) de wereld naar het beeld van de Ideeën. Hierbij is dus geen sprake van een schepping uit het niets. Plato introduceert een en ander als een waarschijnlijk verhaal (verklaring). De demiurg komt terug bij de neoplatonisten, omdat Plato's Timaeus bij hen in hoog aanzien stond.

God volgens Michelangelo

De demiurg in het gnosticisme[bewerken]

In het gnosticisme is de demiurg de rechtvaardiging, dit betekent noch goed noch slecht, in tegenstelling tot God die enkel goed is. De goede God houdt zich verre van de wereld, terwijl de demiurg de schepper van het materiële is. In de gnostiek wordt de demiurg vereenzelvigd met JHWH (de God van de Tenach en daarmee het Oude Testament) omdat hij jaloers is en van zichzelf zegt dat hij de enige God is: anders zou hij het niet hoeven zeggen. Soms (bijvoorbeeld in het Geheime Boek van Johannes) wordt de demiurg geïdentificeerd met de figuur van Jaldabaoth, bij sommige andere gnostici met satan.

De 19e-eeuwse theosofie heeft de gnostische idee van de demiurg overgenomen.

Zie ook[bewerken]