Moerti

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Moerti van Lakshmana, Rama, Sita en Hanuman
Moerti's van Sri Sri Radha-Paris-isvara
Moerti van Ganesh

Moerti's (Devanagari: मूर्ति), Engels: murti) zijn beelden of afbeeldingen die door hindoes gebruikt worden tijdens verering als godsdienstig en meditatief concentratiepunt. Het zijn soms abstracte beelden, maar vaker antropomorfe vertegenwoordigingen van goden of godinnen (zoals Shiva, Ganesh, Rama, Krishna, Saraswati of Kali).

Moerta betekent in feite alleen maar: "uitgedrukt". Men ziet de moerti als een uitdrukkelijke vormconcentratie van de beschouwde godheid waarop men zich verder kan focussen. Hindoes en Boeddhisten van het Mahayana zien de moerti als een brandpunt voor de aandacht. Dit kan zowel meditatief als devotioneel zijn.

De godsdienstige praktijken (bhakti) zijn geconcentreerd op het scheppen van een diepe en persoonlijke band van liefde met god in één van zijn of haar vormen. Hierbij wordt vaak van moerti's gebruikgemaakt. Sommige hindoeïstische bewegingen verwerpen nochtans beeldverering.

Voor het maken van een aantal vooraf bepaalde beelden van godheden is er een strikt canon, namelijk de Silpasastra (van het soort Panchaloga), naar hetwelk deze, volgens bijvoorbeeld vastgelegde verhoudingen, worden vervaardigd. Ze worden vervolgens door priesters ingewijd middels de Prana pratishta-ceremonie ("inlevenstelling").

Er zijn ook Hindoestrekkingen die alle beeldverering verwerpen. Critici stellen de moertipraktijk gelijk met idolatrie, terwijl de voorstanders er voortdurend de nadruk op leggen dat de moerti-aanschouwing enkel het beeld als focuspunt gebruikt om een goddelijk concept in zijn geheel te overwegen en te ervaren. Het beeld doet enkel dienst als plaatselijke tegenwoordigstelling van de transcendente godheid ten behoeve van de concentratie, maar heeft om zich verder geen waarde, wat bij afgodverering daarentegen wel het geval is. Om de binding met het beeld te als dusdanig te vermijden wordt het soms na 'gebruik' weer vernietigd, bijvoorbeeld ceremonieel in de Ganges neergelaten, waar het oplost.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties