Nigrum Pullum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Nigrum Pullum, het huidige Zwammerdam, was een Romeinse nederzetting in de provincie Neder-Germanië. De naam Nigrum Pullum verwijst naar de donkere veengrond.[1]

De nederzetting[bewerken]

Nigrum Pullum werd gesticht in[bron?] het jaar 47 en was een klein grensfort (castellum) langs de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk aan de Rijn, tegenwoordig de Oude Rijn. Het fort had een bezetting van ongeveer 300 man van de 15e cohort der "vrijwillige Romeinse burgers". Bij het fort lag een klein dorp en aan de zwaar beschoeide Rijn lagen kadewerken. De Spoorlaan in Zwammerdam ligt op de plaats waar de militaire verbindingsweg (limesweg) van de limes lag. Het is mogelijk dat hier een statio (wachtpost) van het 30e legioen (Legio XXX Ulpia Victrix) stond.

Net als veel andere Romeinse nederzettingen in Neder-Germanië werd ook Nigrum Pullum tijdens de Bataafse Opstand in 69 verwoest. In 80 werd op dezelfde plaats een nieuw houten castellum gebouwd, dat in 175 in steen herbouwd werd. Omdat de soldaten van het 30e legioen de dakpannen voor het fort hebben gemaakt lijkt het waarschijnlijk dat zij het gehele fort hebben gebouwd.[2] Rond 275 werd het legerkamp door brand verwoest en werd het door de Romeinen voorgoed verlaten.

De canabae (burgernederzetting) lag ten oosten en zuiden van van het castellum en was met een grindweg met het fort verbonden. In het dorp woonden de vrouwen en kinderen van de soldaten en boeren, handelaars, ambachts- en kooplieden.

Opgravingen[bewerken]

Nigrum Pullum werd tussen 1968 en 1974 uitgebreid onderzocht, omdat op deze plek gebouwd ging worden. Het archeologisch onderzoek leverde veel informatie op over het legerkamp na 80. Van de eerste nederzetting werd weinig gevonden: een teken dat de plaats tijdens de Bataafse Opstand vrijwel volledig met de grond gelijk gemaakt werd. Het castellum dat in 80 werd gebouwd had een brede wal van aarde met houten palissadewanden omgeven door een dubbele gracht en met drie toegangspoorten.[3] In 175 werd het castellum in steen herbouwd, met vier poorten en drie grachten buiten de muur.

Tussen 1971 en 1974 werden zes rivierschepen opgegraven: drie vissersboten van uitgeholde eikenstammen en drie militaire platbodem-transportschepen van 20-34 meter lang die door de Romeinen onder andere werden gebruikt om steen over de Rijn te vervoeren. In het Archeon is een replica van een dergelijk schip te bezichtigen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties