Castellum
.jpg)
Een castellum, letterlijk "kasteeltje", was een legerplaats voor hulptroepen (Latijn: auxilia) van het Romeinse Rijk; er verbleven ongeveer 500 tot 1000 man, met hun paarden. Castella werden onder andere langs de limes in Nederland gebouwd. Ze worden onderscheiden van de castra, de legerplaatsen van de legioenen, waar ruim 5000 man konden verblijven.
Verschillende Nederlandse steden zijn ontstaan op de plaats van antieke castella, zoals Woerden (Laurium), Utrecht (Traiectum) en Maastricht (Mosa Trajectum). Het Nederlandse woord "kasteel" is van castellum afgeleid. Ook in België is een stad ontstaan waar vroeger een castellum stond, namelijk Oudenburg, gelegen dicht bij Oostende.
Als toponiem komt het in vele plaatsnamen voor, zij het vaak in een verbasterde vorm, onder meer in namen als Kassel (Frans: Cassel), Kessel, Castricum en Castellane.
Naast een castellum was vaak een vicus (gehucht) te vinden. De bewoners werden aangelokt door het castellum.
[bewerken] Trivia
- In Alphen aan den Rijn, dat op de limes ligt, herinnert de naam van het moderne Castellum-theater aan het oude castellum waarvan resten zijn aangetroffen op de oever van de Oude Rijn.
- In Houten herinnert de naam van station Houten Castellum en het gelijknamige winkelcentrum aan de Romeinse tijd. Er heeft hier geen castellum gelegen.
