Olifantsvogels

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Olifantsvogels
Fossiel voorkomen: -Holoceen (~ 1000 na Chr.)
Aepyornis maximus.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Aepyornithiformes
Soort
Aepyornithidae
Bonaparte, 1853
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

Olifantsvogels (Aepyornithidae) waren een vogelfamilie waarvan het leefgebied beperkt was tot het eiland Madagaskar.

De groep behoort tot de Struthioniformes, de ruimere groep waartoe ook de struisvogels behoren. Vroeger werd hun wel een eigen orde toegekend; de Aepyornithiformes. Er worden twee geslachten erkend: Aepyornis en Mullerornis. Aepyornis heeft vermoedelijk slechts één soort — vroeger werden er wel vier onderscheiden — Aepyornis maximus, mogelijk de grootste vogel die ooit op aarde rondliep. Aepyornis maximus kon drie meter lang en vijfhonderd kilo zwaar worden. De eieren konden tot 34 centimeter lang en 24 centimeter breed worden en zijn de grootste die van enig landdier bekend zijn; ze worden nog steeds gevonden en sommige bevatten zelfs embryo's. Alle gevonden eieren zijn van A. maximus. In 2014 werd bij Christie's in Londen een eeuwenoud olifantsvogelei geveild voor 122.500 pond (bijna anderhalve ton). [1]

Grootte (paars) ter vergelijking

Mullerornis was veel kleiner en iets lichter dan een struisvogel.

De Aepyornithidae waren planteneters en de dominante herbivoren van het eiland. Er is weinig bekend van de oorsprong van de groep; ze zou zich al in het Krijt kunnen hebben afgesplitst voordat Madagaskar 85 miljoen jaar geleden een apart microcontinent werd. Een andere mogelijkheid is dat basale Struthioniformes het vermogen tot vliegen lang hebben behouden en het eiland later koloniseerden. Echte fossiele Aepyornithidae zijn niet bekend.

Deze vogel is mogelijk de oorsprong van de Arabische legende van de Vogel Roc. Een relatie met die legende heeft in de Europese talen vermoedelijk ook het woord "olifantsvogel" opgeleverd: die verwijst niet naar de grootte maar naar het feit dat de Vogel Roc volgens het verhaal zijn jongen met olifanten voerde.

Wanneer de groep uitstierf is niet helemaal duidelijk. Maleiers koloniseerden het eiland ongeveer tussen de 3e en 6e eeuw. Daarna konden ze de vogels snel uitgeroeid hebben door jacht, het eten van de eieren of de introductie van ratten, varkens en vogelziekten. De jongste resten van A. maximus stammen volgens koolstofdatering van rond het jaar 1000. In het midden van de 17e eeuw berichtten Europese reizigers over de vogel alsof hij nog voorkwam, maar ze geven alleen verhalen van de plaatselijke bevolking weer die ook legenden kunnen zijn geweest, geïnspireerd door toen allang verdwenen dieren.

Een reconstructie van de olifantsvogel staat opgesteld in de permanente expositie "Jouw wereld, mijn wereld" in het Museon, Den Haag en in het museum De Wereld van Kina in Gent.

Taxonomie van de soorten[bewerken]

Familie Aepyornithidae – Olifantsvogels

Geslacht Aepyornis

Geslacht Mullerornis

Bronnen, noten en/of referenties